• generallashgan epileptik tutqanoqlar;
• o‘choqli (parchali) tutqanoqlar oddiy va murakkab simptomatika bilan;
• epilepsiya bilan bog‘liq xulq-atvor buzilishlari;
• maniakal-depressiv psixozning zo‘rayishini oldini olish;
• uch shoxli nerv nevralgiyasi;
• diabetik neyropatiya;
• alkogolli abstinent sindrom;
• markaziy genezli qandli diabet;
• epilepsiya.

• atrioventrikulyar blokada;
• monoaminooksidaza ingibitorlari va litiy preparatlarini bir vaqtda qabul qilish;
• karbamazepin va tritsiklik antidepressantlarga yuqori sezuvchanlik;
• jiddiy jigar, buyrak va yurak funksiyasi buzilishlari;
• suyak iligi shikastlanishlari;
• anamnezda oraliq porfiriya;
• glaukoma;
• homiladorlikning birinchi trimestri, laktatsiya.

Karbamazepin MAO ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Preparatni qo‘llashdan oldin MAO ingibitorlari bekor qilinishi kerak, kamida 2 hafta yoki klinik vaziyat imkon bersa, undan oldinroq. Sitoxrom P4503A4 (CYP3A4) karbamazepin-10,11-epoksid (faol metabolit) hosil bo‘lishini ta’minlovchi asosiy izoferment hisoblanadi. CYP3A4 izofermenti ingibitori bo‘lgan preparat bilan bir vaqtda qo‘llash karbamazepin kontsentratsiyasining qon plazmasida oshishiga olib kelishi mumkin, bu esa o‘z navbatida nojo‘ya reaksiyalarni chaqirishi mumkin. CYP3A4 izofermenti induktorlari bilan bir vaqtda qo‘llash karbamazepin metabolizmining tezlashishiga va natijada uning qon plazmasidagi kontsentratsiyasining kamayishiga, shuningdek, preparatning terapevtik ta’sirining kamayishiga olib kelishi mumkin. CYP3A4 izofermenti induktorlarini bir vaqtda qabul qilishni to‘xtatish karbamazepin biotransformatsiyasi tezligini kamaytirishi va natijada karbamazepin kontsentratsiyasining qon plazmasida oshishiga olib kelishi mumkin. Karbamazepin CYP3A4 izofermenti va boshqa jigar ferment tizimlarining birinchi va ikkinchi faza metabolizmi induktori hisoblanadi va CYP3A4 izofermenti orqali metabolizmlanadigan preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganda ularning metabolizmini induktsiyalashi va qon plazmasidagi kontsentratsiyasini kamaytirishi mumkin. Karbamazepin-10,11-epoksidning karbamazepin-10,11-transdiolga aylanishi mikrosomal epoksidgidrolaza yordamida sodir bo‘lishi sababli, karbamazepinni mikrosomal epoksidgidrolaza ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llash karbamazepin-10,11-epoksidning qon plazmasidagi kontsentratsiyasining oshishiga olib kelishi mumkin. Karbamazepin kontsentratsiyasini qon plazmasida oshirishi mumkin bo‘lgan preparatlar: - analgezik va nosteroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari: dekstropropoksifen, ibuprofen; - antineoplastik vositalar (androgen): danazol; - antibiotiklar: makrolidlar (masalan, eritromitsin, troleandomitsin, jozamitsin, klaritromitsin), ципрофлоксацин; - antidepressantlar: ehtimol, dezipramin, fluoksetin, fluvoksamin, nefazodon, paroksetin, trazodon, viloksazin; - antiepileptik vositalar: stiripentol, vigabatrin; - zamburug‘larga qarshi vositalar: azol hosilalari (masalan, itrakonazol, ketokonazol, flukonazol, vorikonazol). Vorikonazol yoki itrakonazol qabul qilayotgan bemorlarga muqobil antikonvulsantlar tavsiya qilinishi mumkin; - gistamin H2-retseptorlari blokatorlari: loratadin, terfenadin; - antipsixotik vositalar (neyroleptiklar): olanzapin; - silga qarshi vositalar: izoniazid; - viruslarga qarshi vositalar: OITS proteaza ingibitorlari (masalan, ritonavir); - glaukoma qarshi vositalar (karboangidraza ingibitorlari): atsetazolamid; - gipotenziya vositalari ("sekin" kalsiy kanali blokatorlari): verapamil, diltiazem; - yara qarshi vositalar (proton nasosi ingibitorlari, gistamin H2-retseptorlari blokatorlari): omeprazol, ehtimol, tsimetidin; - miorelaksantlar: oksibutinin, dantrolen; - antiagregant vositalar: tiklopidin; - boshqa dori vositalari va oziq-ovqat mahsulotlari: greyfrut sharbati, nikotinamid (faqat yuqori dozalarda). Karbamazepin kontsentratsiyasining qon plazmasida oshishi nojo‘ya hodisalarga (masalan, bosh aylanishi, uyquchanlik, ataksiya, diplopiya) olib kelishi mumkinligi sababli, bu holatlarda preparat dozasini tuzatish va/yoki karbamazepin kontsentratsiyasini qon plazmasida muntazam aniqlash kerak. Karbamazepin-10,11-epoksid kontsentratsiyasini qon plazmasida oshirishi mumkin bo‘lgan preparatlar: loxapin, kvetiapin, primidon, progabid, valproat kislotasi, valnoktamin va valpromid. Karbamazepin-10,11-epoksid kontsentratsiyasining qon plazmasida oshishi nojo‘ya reaksiyalarga (masalan, bosh aylanishi, uyquchanlik, ataksiya, diplopiya) olib kelishi mumkinligi sababli, bu holatlarda preparat dozasini tuzatish va/yoki karbamazepin-10,11-epoksid kontsentratsiyasini qon plazmasida muntazam aniqlash kerak. Karbamazepin kontsentratsiyasini qon plazmasida kamaytirishi mumkin bo‘lgan preparatlar: - antiepileptik vositalar: felbamat, mezuksimid, okskarbazepin, fenobarbital, fensuksimid, fenitoin (fenitoin intoksikatsiyasi va karbamazepin subterapevtik kontsentratsiyalarining oldini olish uchun fenitoinning tavsiya etilgan plazma kontsentratsiyasi karbamazepin terapiyasiga qo‘shilishidan oldin 13 mkg/ml dan oshmasligi kerak) va fosfenitoin, primidon, va, ma’lumotlar qisman ziddiyatli bo‘lsa-da, ehtimol, klonazepam; - antineoplastik vositalar: tsisplatin yoki doksorubitsin; - silga qarshi vositalar: rifampitsin; - bronxodilatator vositalar: teofillin, aminofillin; - akne davolash vositasi (retinoidlar): izotretinoin; - boshqa dori vositalari va oziq-ovqat mahsulotlari: o‘tlar tarkibida zveroboy mavjud bo‘lgan o‘simlik preparatlari. Yuqorida ko‘rsatilgan preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganda karbamazepin dozasini tuzatish talab qilinishi mumkin. Karbamazepinning bir vaqtda terapiyada qo‘llaniladigan preparatlarning qon plazmasidagi kontsentratsiyasiga ta’siri Karbamazepin bilan bir vaqtda qo‘llanganda ayrim preparatlarning qon plazmasidagi kontsentratsiyasi kamayishi, ta’siri pasayishi yoki hatto to‘liq to‘xtashi mumkin, shuning uchun quyidagi preparatlarning dozasini klinik tavsiyalarga muvofiq tuzatish zarur: - analgezik va nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar: buprenorfin, metadon, paratsetamol (karbamazepin va paratsetamol (atsetaminofen) uzoq muddat qo‘llanganda gepatotoksik ta’sirlar rivojlanishi mumkin), fenazon, tramadol; - tetratsiklin guruhi antibiotiklari: doksitsiklin, rifabutin; - antikoagulyantlar: og‘iz orqali qabul qilinadigan antikoagulyantlar (masalan, varfarin, fenprokumon, dikumarol va atsenokumarol, rivaroksaban, dabigatran, apiksaban, edoksaban); - antidepressantlar: bupropion, tsitalopram, miansarin, nefazodon, sertralin, trazodon, trisiklik antidepressantlar (imipramin, amitriptilin, nortriptilin, klomipramin); - qusishga qarshi vositalar: aprepitant; - antiepileptik vositalar: klobazam, klonazepam, etosuksimid, felbamat, lamotridjin, eslikarbazepin, okskarbazepin, primidon, tiagabin, topiramat, valproat kislotasi, zonisamid. Fenitoin intoksikatsiyasi va karbamazepin subterapevtik kontsentratsiyalarining oldini olish uchun fenitoinning tavsiya etilgan plazma kontsentratsiyasi karbamazepin terapiyasiga qo‘shilishidan oldin 13 mkg/ml dan oshmasligi kerak. Karbamazepin qabul qilinayotganda mefenitoinning qon plazmasidagi kontsentratsiyasi oshishi mumkinligi haqida xabarlar mavjud (kam hollarda); - zamburug‘larga qarshi vositalar: itrakonazol, vorikonazol, vorikonazol yoki itrakonazol qabul qilayotgan bemorlarga muqobil antikonvulsantlar tavsiya qilinishi mumkin; - antigelmintik vositalar: prazikvantel, albendazol; - antineoplastik vositalar: imatinib, siklofosfamid, lapatinib, temsirolimus; - antipsixotik vositalar (neyroleptiklar): klozapin, galoperidol, bromperidol, olanzapin, kvetiapin, risperidon, ziprasidon, aripiprazol, paliperidon; - viruslarga qarshi vositalar: OITS proteaza ingibitorlari (indinavir, ritonavir, sakvinavir); - anksiolitik vositalar: alprazolam, midazolam; - bronxodilatator vositalar: teofillin; - kontratseptiv vositalar: gormonal kontratseptivlar (muqobil kontratseptsiya usullarini tanlash zarur); - yurak-qon tomir tizimi kasalliklarini davolash vositalari: digidropiridin guruhi "sekin" kalsiy kanali blokatorlari (felodipin), simvastatin, atorvastatin, lovastatin, tserivastatin, ivabradin; - yurak glikozidlari: digoksin; - glyukokortikosteroidlar: prednizolon, deksametazon; - erektil disfunktsiyani davolash vositalari: tadalafil; - immunodepressiv vositalar: siklosporin, everolimus, takrolimus, sirolimus; - qalqonsimon bez kasalliklarini davolash vositalari: levotiroksin; - boshqa dori vositalari va oziq-ovqat mahsulotlari: estrogen va/yoki progesteron saqlovchi preparatlar. E’tiborga olish kerak bo‘lgan kombinatsiyalar Karbamazepin va levetirasetam bir vaqtda qo‘llanganda ayrim hollarda karbamazepinning toksik ta’siri kuchayganligi kuzatilgan. Izoniazid bilan bir vaqtda qo‘llanganda izoniazid sababli gepatotoksiklik kuchayishi haqida xabarlar mavjud. Karbamazepin va litiy yoki metoklopramid, shuningdek, karbamazepin va neyroleptik vositalar (galoperidol, tioridazin) birga qo‘llanganda nojo‘ya nevrologik reaksiyalar chastotasi oshishi mumkin (oxirgi kombinatsiyada — hatto faol moddalarning qon plazmasidagi terapevtik kontsentratsiyalarida ham). Karbamazepin va ayrim diuretik vositalar (gidroxlorotiazid, furosemid) bir vaqtda qo‘llanganda klinik namoyon bo‘ladigan giponatriemiya rivojlanishi mumkin. Karbamazepin nedepolyarizatsiyalovchi miorelaksantlar (masalan, pankuroniya bromid) ta’siriga antagonizm ko‘rsatishi mumkin. Bunday dori vositalari kombinatsiyasini qo‘llashda ushbu miorelaksantlar dozasini oshirish zarur bo‘lishi mumkin; bemorni diqqat bilan kuzatish kerak, chunki miorelaksantlar ta’sirining kutilganidan tezroq to‘xtashi mumkin. Preparat gormonal kontratseptivlar bilan bir vaqtda qo‘llanganda hayzlar oralig‘ida qin qonli ajralmalari ("yorib chiqish" qon ketishi) kuzatilgan. Preparat mikrosomal fermentlarni induktsiyalash natijasida gormonal kontratseptivlar ta’sirini kamaytirishi mumkin. Karbamazepin, boshqa psixotrop vositalar kabi, spirtli ichimliklarga toqatni kamaytirishi mumkin. Shu sababli spirtli ichimliklarni iste’mol qilishdan voz kechish tavsiya etiladi. Karbamazepin va og‘iz orqali qabul qilinadigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri antikoagulyantlar (masalan, rivaroksaban, dabigatran, apiksaban, edoksaban) bir vaqtda qo‘llanganda to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir qiluvchi antikoagulyantning qon plazmasidagi kontsentratsiyasi kamayishi mumkin, bu esa tromboz rivojlanish xavfini oshiradi. Shuning uchun, ushbu preparatlarni bir vaqtda qo‘llash zarur bo‘lsa, tromboz belgilari va simptomlariga nisbatan hushyorlik ko‘rsatish kerak. Serologik tadqiqotlarga ta’siri Karbamazepin yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usuli bilan perfenazin kontsentratsiyasini aniqlashda soxta musbat natijaga olib kelishi mumkin. Karbamazepin va 10,11-epoksid karbamazepin poliarizatsion ftorestsent immunotahlil usuli bilan trisiklik antidepressant kontsentratsiyasini aniqlashda soxta musbat natijaga olib kelishi mumkin.

Simptomlar: Markaziy asab tizimi: markaziy asab tizimi funksiyalarining susayishi komagacha, dezorientatsiya, uyquchanlik, ajitatsiya, gallyutsinatsiyalar, ko‘z oldida “tuman” hissi, dizartriya, nistagm, ataksiya, diskiniziya, giperefleksiya giporefleksiyaga o‘tishi, sudoragilar, psixomotor buzilishlar, mioklonus, gipotermiya, midriaz; nafas olish tizimi: nafas olishning susayishi, o‘pka shishi; yurak-qon tomir tizimi: taxikardiya, arterial bosimning pasayishi yoki oshishi, yurak o‘tkazuvchanligining buzilishi QRS kompleksi kengayishi bilan, yurak to‘xtashi; oziq hazm qilish tizimi: qusish, oshqozondan ovqatni evakuatsiya qilishning kechikishi, yo‘g‘on ichak motorikasining pasayishi; siydik ajratish tizimi: siydik tutilishi, oliguriya yoki anuriya, suyuqlik tutilishi, suyultirish giponatriyemiyasi; laborator ko‘rsatkichlar: metabolik atsidoz, giperglikemiya, mushak fraksiyasi KFK oshishi, giponatriyemiya. Davolash: maxsus antidot yo‘q. Oshqozonni yuvish, faollashtirilgan ko‘mir buyurish (oshqozon tarkibini kech evakuatsiya qilish 2-3 kun davomida so‘rilishning kechikishiga va intoksikatsiya simptomlarining qayta paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin), shifoxonaga yotqizish, simptomatik terapiya. Majburiy diurez, gemodializ va peritoneal dializ samarasiz (dializ og‘ir zaharlanish va buyrak yetishmovchiligi birga bo‘lsa ko‘rsatiladi). Ko‘mirli sorbentlarda gemosorbsiya o‘tkazish tavsiya etiladi.