рангсиз ёки сарғиш рангли, тиниқ эритма. 

Ҳар бир флакон (5 мл) қуйидагиларни сақлайди:

фаол модда: гепарин натрий -5000 ХБ,  гепарин натрий – 25000 ХБ; 

ёрдамчи моддалар: натрий гидроксиди, инъекция учун сув. 

Гепарин антикоагулянтлар деб номланувчи препаратлар гуруҳига киради.

Бу қон ивишини тўхтатишга ёрдам беради. Гепарин инъекцияси қон-томирлар қон лаҳталари билан беркилиб қолиши мумкин бўлган ҳолатларда қўлланади.

Гепарин натрийни қўллаш учун кўрсатмалар:

• чуқур веналар тромбози ва ўпка артерияси тромбоэмболиясини олдини олиш

• чуқур веналар тромбози, ўпка артерияси тромбоэмболияси, ностабил стенокардия ва периферик артерияларнинг ўткир окклюзиясини даволаш

• миокард инфарктидан кейин девор олди тромбозини олдини олиш

• экстракорпорал қон айланиши ва гемодиализда қон ивишини олдини олишда қўлланади. 

 Таъсир этувчи модда ёки препаратнинг ҳар қандай бошқа компонентига ўта юқори сезувчанлик.

Гепаринни мушак ичига ёки катта жароҳатлардан кейин юбориш мумкин эмас.

Қуйидаги пациентларда гепаринни қўллаш мумкин эмас:

- кўп миқдорда алкоголь истеъмол қилувчи, фаол қон кетиши, гемофилия ёки қон ивишининг бошқа бузилишлари, оғир даражадаги жигар касалликлари (шу жумладан қизилўнгач веналарини варикоз кенгайиши), пурпура, оғир даражадаги гипертензия, туберкулёзнинг фаол шакли ёки капиллярларнинг ўтказувчанлиги ошган пациентлар

- анамнезида ёки ҳозирги вақтда гепарин индукция қилган тромбоцитопенияси бўлган пациентлар. Тромбоцитопенияси бўлган пациентларда тери некрози ривожланиши хавфи туфайли гепаринни тери остига ёки вена ичига кейинчалик юбориш мумкин эмас

- операциядан кейин қон кетиши ривожланишининг юқори хавфи туфайли бош мия, орқа мия ёки кўзларда жаррохлик аралашувлари вақтида ёки бевосита аралашувлардан кейин, қон кетиши ривожланишининг юқори хавфи билан кечувчи бошқа ҳолатлар, шунингдек люмбал пункция ёки регионар анестезиядан олдин

- қон кетиши ривожланишига мойил пациентларда ёки амалдаги ёки потенциал кузатилиши мумкин бўлган касалликларда, масалан хиатал чурра, меъда ва ўн икки бармоқ ичак яра касаллиги, ўсма, бактериал эндокардит, ретинопатия, қон кетувчи геморрой, инсульт ёки хавф солувчи аборт, бош мия ички қон қуйилишига гумон

- гепаринни профилактик эмас терапевтик дозаларда қабул қилаётган пациентларда режали жаррохлик аралашувларини ўтказганда локорегионал анестезияни ўтказиш мумкин эмас. Режали аралашувларни ўтказишдан олдин гепарин билан даволашни тўхтатиш ва ФҚТВ нормаллашгунча операцияни кечиктириш керак. Гепарин билан даволанаётган аёлларда туғруқ вақтида эпидурал анестезияни ўтказиш мумкин эмас (“Ҳомиладорлик ва лактация даврида қўлланилиши” бўлимига қаранг).

Ҳайз қўллаш мумкин бўлмаган ҳолат бўлиб ҳисобланмайди.

Диклофенакни гепарин (шу жумладан гепариннинг паст дозаси) билан бир вақтда қўллаш қарши кўрсатма бўлиб ҳисобланади.

 

 Гепарин 5% ли глюкоза эритмасида ёки 0,9% ли натрий хлориди эритмасида узлуксиз вена ичига инфузия кўринишида, мунтазам вена ичига инъекциялар кўринишида, шунингдек тери остига (қорин соҳасига) буюрилади.

Гепариннинг таъсири қисқа вақт давом этади, шунинг учун қўллашнинг афзал усуллари бўлиб вена ичига инфузия ёки тери остига юбориш ҳисобланади.

Эҳтимол, агар Сиз гепариннинг юқори дозаларини қабул қилмоқчи бўлсангиз ёки агар Сиз ҳомиладор бўлсангиз, даволаганда гепариннинг таъсирини текшириш учун Сизга қон таҳлили талаб этилиши мумкин.

Агар Сизда буйрак ёки жигар касаллиги бўлган, Сизга пастроқ доза талаб этилиши мумкин.

Операциядан 2 соат олдин 5000 ХБ дан тери остига, кейинчалик 5000 ХБ дан ҳар 8-12 соатда 7-10 кун давомида, зарурати бўлганида – узоқроқ вақт юборилади.

Гепариннинг паст дозалари профилактик қўлланилганда лаборатор кўрсаткичлар мониторинги талаб этилмайди. Мониторинг ўтказилганда анти-Ха фаолликни назорат қилиш керак, чунки ФҚТВ аҳамиятсиз даражада ошади.

Гепариннинг бошланғич дозаси 5000 ХБ ни ташкил қилади (ўпка артериясининг оғир даражадаги тромбоэмболиясида 10000 бирлик талаб этилиши мумкин). Сўнгра вена ичига инфузия кўринишида соатига 1000-2000 ХБ ёки ҳар 12 соатда 10000-20000 ХБ тери остига ёки ҳар 4 соатда вена ичига инъекция кўринишида 5000-10000 ХБ самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланиши мумкин.

Гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 50 ХБ/кг ни ташкил қилади. Сўнгра вена ичига инфузия кўринишида соатига 15-25 ХБ/кг ёки ҳар 12 соатда тери остига 250 ХБ/кг ёки ҳар 4 соатда вена ичига инъекция кўринишида 100 ХБ/кг самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланади.

Гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 5000 ХБ ни ташкил қилади. Сўнгра вена ичига инфузия кўринишида соатига 1000-2000 ХБ ёки ҳар 4 соатда вена ичига инъекция кўринишида 5000-10000 ХБ самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланиши мумкин.

Гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 50 ХБ/кг ни ташкил қилади. Сўнгра вена ичига инфузия кўринишида соатига 15-25 ХБ/кг ёки ҳар 4 соатда вена ичига инъекция кўринишида 100 ХБ/кг самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланади.

Ҳар куни (гепаринни биринчи марта юборгандан кейин 4-6 соат ўтгач бошлаб куннинг бир вақтида афзал) лаборатор кўрсаткичлар мониторингини ўтказиш керак. Вена ичига юборилганда гепариннинг дозаси фаоллашган қисман тромбопластин вақти (ФҚТВ) нормал диапазон ўртаси ёки назорат кўрсаткичидан 1,5-2,5 марта юқори бўлиши даражасида танланади.

Камида 10 кун давомида ҳар 12 соатда тери остига 12500 ХБ дан юбориш керак.

Юрак-ўпка шунтлаш: гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 300 ХБ/кг ни ташкил қилади, ундан кейин 400-500 секунд диапазонида қон ивишининг фаоллаштирилган вақтини тутиб туриш учун дозага тузатиш киритиш керак.

Гемодиализ ва гемофильтрация: гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 1000-5000 ХБ ни ташкил қилади. Сўнгра > 40 минут қон ивиши вақтини тутиб туриш учун тузатиш киритилган соатига 1000-2000 ХБ дан самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланади.

Гепаринга ўзгарган реакцияси ёки гепаринга резистентлиги бўлган пациентларда кутилган самарага эришиш учун гепариннинг пропорционал бўлмаган юқорироқ дозалари талаб этилиши мумкин. Шунингдек 4.4 “Махсус огоҳлантиришлар ва қўллашдаги эҳтиёткорлик чоралари” бўлимига қаранг.

Дозалаш бўйича тавсиялар мавжуд эмас.

Гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 50 ХБ/кг ни ташкил қилади. Сўнгра вена ичига инфузия кўринишида соатига 15-25 ХБ/кг ёки ҳар 12 соатда тери остига 250 ХБ/кг ёки ҳар 4 соатда вена ичига инъекция кўринишида 100 ХБ/кг самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланади.

Гепариннинг бошланғич дозаси вена ичига 50 ХБ/кг ни ташкил қилади. Сўнгра вена ичига инфузия кўринишида соатига 15-25 ХБ/кг ёки ҳар 4 соатда вена ичига инъекция кўринишида 100 ХБ/кг самарани бир маромда ушлаб турувчи дозалар қўлланади.

Дозалаш бўйича тавсиялар мавжуд эмас.

Дозалаш бўйича тавсиялар мавжуд эмас.

Гепариннинг дозасини пасайтириш тавсия этилади. Чуқур веналар тромбози ва ўпка артерияси тромбоэмболиясини олдини олиш учун гепарин қўлланилганда ФҚТВ мониторинг қилиш тавсия этилади (“Махсус кўрсатмалар ва эҳтиёткорлик чоралари” бўлимига қаранг).

Жигар ёки буйрак функциясини оғир даражада бузилиши бўлган пациентларда гепариннинг дозасини пасайтириш талаб этилиши мумкин (“Махсус кўрсатмалар ва эҳтиёткорлик чоралари” бўлимига қаранг).

 

Барча дори препаратлари каби гепарин нохуш реакциялар чақириши мумкин, акммо улар ҳаммада ҳам намоён бўлмайди.

• оғир даражадаги аллергик реакция, унинг белгилари иситма, қалтираш, юз, лаб ёки тилни шиши, астма, конюнктивит (кўз шиллиқ қаватини ялллиғланиши), ринит (бурун битиши), цианоз (тери ва шиллиқ қаватларни кўкариши), тахипноэ (нафас олишни тезлашиши), қичишиш, тошма, эшакеми, анафилактик шок бўлиши мумкин. Аллергик реакциялар препаратнинг ёрдамчи моддаларига (натрий гидроксиди, инъекция учун сув) ривожланиши мумкин;

• терида кўкаришлар ёки бинафша ранг доғларни пайдо бўлиши, милкларни қонаши, бурундан қон кетиши, сийдикда қон, қора қатронсимон ахлат, операцион ярадан ёки бошқа шикастланишларда тўхтовсиз қон кетиши ҳаётга хавф солувчи қонда тромбоцитлар миқдорини пасайиши симптомлари бўлиши мумкин;

• белда оғриқ, сезувчанлик ёки ҳаракатларни бузилиши, бел пункциясидан кейин ёки умуртқа поғонаси соҳасига оғриқ қолдирувчи препаратларни юборгандан кейин сийишни ёки ичак фаолиятини бузилиши бошланаётган фалаж белгилари бўлиши мумкин.

Тез-тез (10 нафар одамдан 1 тадан камроғида намоён бўлиши мумкин):

• гепарин билан даволаш бошлангандан кейин 3-21 кун ўтгач юзага келувчи тери ости инъекцияси жойида эритематоз тугунлар ёки экземасимон доғлар;

Кам холларда (1000 нафар одамдан 1 тадан камроғида намоён бўлиши мумкин):

• қонда калий даражасини ошиши, айниқса сурункали буйрак етишмовчилиги ёки қандли диабети бўлган пациентларда – бунда Сиз толиқиш ёки ҳолсизлик ҳис қилишингиз мумкин;

• инъекция жойи атрофидаги терини таъсирланиши ёки кепакланиши.

Тез-тезлиги номаълум (мавжуд маълумотлардан келиб чиқиб, юзага келиш тез-тезлигини аниқлаб бўлмайди):

• гепаринни узоқ вақт қўллаганда ўтувчан алопеция (сочларни тўкилиши);

• гепаринни узоқ вақт қўллаганда остеопороз (суякларнинг зичлигини камайиши) ва суякларни спонтан синиши;

• гепаринни узоқ вақт қўллаганда альдостерон гормони даражасини ошиши;

• препарат бекор қилингандан кейин гиперлипидемия (қонда ёғлар миқдорини ошиши);

• жигар ферментлари фаоллигини ошиши (одатда препарат бекор қилингандан кейин ўтиб кетади);

• приапизм (барқарор ва оғриқли эрекция).

Агар Сизда бирон-бир нохуш реакциялар юзага келса, шифокор билан маслаҳатлашинг. Ушбу тавсия ҳар қандай кузатилиши мумкин бўлган нохуш реакцияларга, шу жумладан тиббиётда қўлланилишига доир йўриқномада санаб ўтилмаган реакцияларга ҳам тааллуқли.

 

Гепарин антикоагулянт бўлиб ҳисобланади ва тромбинни ингибиция қилиш ва фаоллашган X фактор (Ха) нинг табиий ингибиторларини кучайтириш йўли орқали таъсир кўрсатади.

Гепарин меъда-ичак йўллари ва сублингвал соҳалардан сўрилмаганлиги туфайли, уни инъекция йўли орқали юборилади. Инъекциядан кейин гепарин плазмадаги оқсиллар билан жадал боғланади.

Гепарин жигарда метаболизмга учрайди, нофаол метаболик маҳсулотлар эса организмдан сийдик билан чиқарилади.

Гепариннинг ярим парчалариш даври дозага боғлиқ.

 

 Агар сиз санаб ўтилган препаратлардан биронтасини қабул қилсангиз ёки қабул қилаётган бўлсангиз шифокорингизга хабар беринг:

• аспирин ёки бошқа ностероид яллиғланишга қарши препаратлар (масалан кеторолак, диклофенак ёки ибупрофен) 

• декстран эритмалари

• қонни тўғри ивишига тўсқинлик қилиши мумкин бўлган дори воситалари (масалан дипиридамол, эпопростенол, клопидогрель ёки стрептокиназа) 

• инфекцияларни даволаш учун қўлланиладиган цефалоспоринлар

• ААФ ингибиторлари (масалан каптоприл, эналаприл, лизиноприл, рамиприл), ангиотензин II антагонистлари (масалан лозартан ёки валсартан) ёки юқори қон босими ёки юрак билан муаммоларни даволаш учун қўлланадиган алискирен деб номланувчи ренин ингибитори

• қонда калий даражасини ошириши мумкин бўлган дори воситалари (масалан амилорид, триамтерен, эплеренон ёки спиронолактон) 

• вена ичига юбориладиган глицерин тринитрати (юрак ишемик касаллиги)

• аминогликозид антибиотиклари (масалан гентамицин, амикацин, неомицин ёки тобрамицин) 

• подаграни даволаш учун қўлланадиган пробенецид

Агар Сизга юқорида санаб ўтилган дори воситаларидан биронтасини қабул қилиш зарур бўлса, шифокорингиз гепарин инъекциясини ёки бошқа дори воситасининг дозасини ўзгартириш ҳақида қарор қабул қилиши мумкин.

Никотин гепариннинг антикоагулянт самарасини қисман сусайтириши мумкин. Чекувчиларда гепариннинг дозасини ошириш талаб этилиши мумкин.

Гепаринни препаратини қўллаш қалқонсимон бези билан боғлиқ таҳлиллар, қонда кальций даражаси ёки қонда айрим антибиотиклар (масалан гентамицин) каби лаборатор текширувлар натижаларига таъсир кўрсатиши мумкин.

 

5 кундан ортиқ гепарин билан даволанаётган пациентларда тромбоцитлар миқдорини баҳолаш керак. Тромбоцитопения ривожланганда даволашни дарҳол тўхтатиш керак.

ГИТ ва тромбоз билан кечувчи ГИТ гепарин билан даволаш тўхтатилгандан кейин бир неча хафта давомида ривожланиши мумкин. Тромбоцитопения ёки тромбози бўлган пациентлар гепарин бекор қилингандан кейин ГИТ ва тромбоз билан кечувчи ГИТ юзасидан синчковлик билан кузатув остида бўлишлари керак.

Жигар ёки буйрак функциясини оғир даражада бузилиши бўлган пациентларда гепариннинг дозасини пасайтириш талаб этилиши мумкин. Буйрак функциясини оғир даражадаги бузилиши ва кекса ёшдаги пациентларда (айниқса аёлларда) қон кетиши хавфи юқори.

Гепарин юқори молекуляр тузилишга эга эканлиги туфайли, у айрим ҳолатларда ўта юқори сезувчанлик реакцияларини чақириши қобилиятига эга. Бундай реакцияларга мойил беморларда препаратнинг биринчи дозасини юборишдан олдин гепариннинг оз миқдорини (1000 ХБ) юбориш керак.

Қуйи молекуляр гепаринларга маълум ўта юқори сезувчанлиги бўлган пациентларда фракцияланмаган гепаринни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.

Гемокоагуляция 

Кўпгина пациентларда тавсия этилган препаратнинг паст дозали қўллаш тартиби гемокоагуляция тизимида ўзгаришлар билан кечмайди. Аммо гепаринга реакциянинг индивидуал характерини эътиборга олиб, катта операцияларни ўтказишдан олдин пациентларда қон ивиши вақти юзасидан даволаш самарадорлигини мониторинги жуда муҳим бўлиб ҳисобланади.

Давомли ёки қайтмас фалажга олиб келиши мумкин бўлган спинал ёки эпидурал гематомалар ҳосил бўлиши хавфи туфайли, спинал ёки эпидурал анестезия қўлланилганда, шунингдек гепаринни профилактик дозаларда қабул қилаётган пациентларда спинал пункция амалга оширилганда эҳтиёткорликка риоя қилиш тавсия этилади. Перидурал ёки спинал катетер қўлланилганда, гемостазга таъсир этувчи препаратлар (ностероид яллиғланишга қарши воситалар (НЧҚВ), тромбоцитлар агрегацияси ингибиторлари ва антикоагулянтлар) бир вақтда қўллаганда, шунингдек жароҳатли ёки такрорий пункцияда гематома ҳосил бўлиши хавфи ошади.

Гепариннинг профилактик дозасини охирги марта юбориш ва перидурал ёки спинал катетерни ўрнатиш ёки олиб ташлаш орасидаги интервал аниқланганда маҳсулотнинг характеристикалари ва пациентнинг ҳолатини эътиборга олиш керак. Кейинги дозани камида 4 соатдан кейин ва фақат муолажа якунлангандан кейин юбориш керак.

Спинал ёки эпидурал анестезия фонида антикоагулянтни юбориш зарурати бўлганида белда оғриқ, сенсор ёки мотор танқислик, қовуқ ёки ичак дисфункцияси каби неврологик танқислик симптомларини пайдо бўлишини синчковлик билан кузатиш керак. Ушбу симптомлардан биронтаси пайдо бўлганида дарҳол шифокор ёки ҳамширага мурожаат қилиш кераклиги ҳақида пациентларни огоҳлантириш керак.

Гиперкалиемия 

Гепарин буйрак усти бези томонидан альдостерон секрециясини сусайтириши мумкин, бу айниқса қандли диабети ва сурункали буйрак етишмовчилиги, метатоболик ацидози мавжуд бўлган, плазмада калий даражаси юқори бўлган пациентларда ёки калий тежовчи диуретикларни қабул қилиш фонида гиперкалиемияга олиб келади. Узоқ вақт даволаганда гиперкалиемия ривожланиши хавфи ошади, аммо ушбу жараён одатда қайтувчандир. Гепарин билан даволашни бошлашдан олдин хавф гуруҳига мансуб пациентларда, шунингдек 7 кундан ортиқ гепарин билан даволанган барча пациентларда плазмада калийнинг даражасини аниқлаш керак.

Препаратнинг антикоагулянт самарасида аҳамиятли индивидуал фарқлар кузатилиши мумкин.

Гепаринга резистентлик терапевтик самарага эришиш учун гепариннинг стандарт дозага ноадекват жавоб билан намоён бўлади ва тахминан 5-30% пациентларда кузатилади.

Гепаринга резистентлик ривожланишига олиб келувчи омиллар:

- плазмада антитромбин III даражасини нормадан 60% дан пастроққа пасайиши. Плазмада антитромбин III даражасини пасайиши туғма ёки кўпинча орттирилган бўлиши мумкин (жаррохлик операцияларида гепарин билан операциядан олдинги даволашдан кейин, жигарнинг сурункали касалликлари, нефротик синдром, экстракорпорал қон айланиши қўлланилганда, кучсиз яққолликдаги тарқалган қон-томир ички қон ивиши ёки бошқа препаратларнинг таъсири билан боғлиқ, масалан нитроглицерин, эстроген ёки апротинин билан бир вақтда қўллаганда);

- антитромбин III га боғлиқ бўлмаган гепаринга резистентлик (антитромбин III даражаси нормал ва ошган пациентларда);

- тромбоэмболик асоратлар;

- гепарин клиренсини ошиши;

- гепарин боғловчи оқсил, VIII фактор, Виллебранд фактори, фибриноген, 4 тромбоцитар фактор (антигепарин фактор) ёки гистидин сақловчи гликопротеинлар даражасини ошиши;

- фаол инфекция (сепсис ёки эндокардит);

- баллонли контрпульсациядан олдин операциядан олдинги тайёргарлик.

- тромбоцитопения; 

- тромбоцитоз; 

- кексалар;

- плазмада альбумин концентрациясини ≤35 г/л дан пасайиши;

- нисбий гиповолемия.

Гепаринга резистентлик шунингдек кўпинча ўткир касалликлари, хавфли ўсмалар бўлган пациентларда, шунингдек ҳомиладорлик ёки туғруқдан кейинги даврда кузатилади.

Тромбоцитар функцияга ёки қон ивиши тизимига таъсир кўрсатувчи препаратлар одатда гепарин билан бир вақтда қабул қилинмайди (“Бошқа дори воситалари билан ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).

Ҳомиладорлик ва лактация даврида препаратни қўллашга фақат фойда/хавф нисбатини синчковлик билан баҳолагандан кейин шифокор кузатуви остида йўл қўйилади. Гепарин йўлдош орқали ўтмайди ва кўкрак сутига кирмайди.

Ҳомиладорлик вақтида гепаринни узоқ вақт қўллаганда остеопороз ривожланиши мумкин.

Бачадон-йўлдошдан қон кетиши хавфи туфайли тўлғоқлар бошланиши биланоқ гепаринни юборишни тўхтатиш керак.

Агар туғруқ вақтида эпидурал анестезияни қўлаш тахмин қилинса, имкони борича гепарин билан даволашни тўхтатиш керак.

Хавф солувчи аборт ҳолатида гепаринни қўллаш мумкин эмас (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимига қаранг).

Гепариннинг автотранспорт воситаларини бошқаришга таъсири ҳақида маълумотлар бўлмаган.

 

 Симптомлари: турли оғирлик даражасижаги қон кетиши.

Даволаш: аҳамиятсиз қон кетишида дозани камайтириш ёки препаратни қўллашни тўхтатиш керак. Агар гепарин бекор қилингандан кейин қон кетиши давом этса, қон ивиши вақтини ва тромбоцитлар миқдорини аниқлаш керак. Қон ивиши вақтини ошиши ортиқча антикоагулянт фаолликни нейтрализация қилиш заруратидан далолат беради (1 мг протамин сульфати 100 ХБ гепаринни нейтрализация қилади). Протамин сульфатини 10 минут давомида юбориш керак. Протамин сульфатининг максимал дозаси 50 мг ни ташкил қилади. Агар гепаринни юборгандан кейин 15 минутдан кўпроқ вақт ўтган бўлса, протамин сульфатининг пастроқ дозаси талаб этилади. 

Инъекция учун эритма 25000 ХБ/5 мл ёки 5000 ХБ/5 мл 5 мл шиша флаконларда. 10 флакондан тиббиётда қўлланилишига доир йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланади. 

Ёруғликдан ҳимояланган жойда, 25°С дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин.

Болалар ололмайдиган жойда сақлансин. 

Музлатилмасин.

Препаратни тайёрлагандан кейин дарҳол қўллаш керак, қолган қисмини утилизация қилиш керак.

 

3 йил.

Яроқлилик муддати ўтгач қўлланилмасин.