Nojo´ya ta´sirlar
Quyida keltirilgan nojo‘ya hodisalar organ va tizimlarga ta’siri hamda uchrash tez-tezligiga muvofiq sanab o‘tilgan. Uchrash tez-tezligi quyidagicha aniqlanadi: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, <1/10), kam (≥1/1000, <1/100), noyob (≥1/10 000, <1/1000), juda noyob (<1/10 000). Tez-tezlik kategoriyalari preparatning klinik tadqiqotlari va ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyingi kuzatuv asosida shakllantirilgan.Tez-tez: - teri va shilliq qavatlarning kandidozi- ko‘ngil aynishi, qusish, diareyaKo‘ngil aynishi preparatning yuqori dozalari qo‘llanganda ko‘proq uchraydi. Namoyon bo‘lish darajasini kamaytirish uchun preparatni ovqatlanish boshida qabul qilish tavsiya etiladi.Kam: - bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i- dispepsiya- jigar fermentlari ALT/AST darajasining o‘rtacha oshishi (bu beta-laktam antibiotiklar bilan davolanayotgan bemorlarda kuzatiladi, biroq uning klinik ahamiyati noma’lum)- teri toshmasi, qichishish, eshakemiNoyob: - qaytuvchi leykopeniya (neytropeniyani o‘z ichiga oladi), trombotsitopeniya- ko‘p shaklli eritemaNoma’lum:- qaytuvchi agranulositoz va gemolitik anemiya, qon ketish vaqti va protrombin vaqti indeksining oshishi -angionevrotik shish, anafilaksiya; serum kasalligiga o‘xshash sindrom, allergik vaskulit- qaytuvchi yuqori faollik va tutqanoq- antibiotik bilan bog‘liq kolit (psevdomembranoz va gemorragikni o‘z ichiga oladi)- qora sochli til (tilning ipaksimon so‘rg‘ichlarining surunkali gipertrofiyasi)- gepatit, xolestatik sariqlik- sezgir bo‘lmagan mikrofloraning haddan tashqari o‘sishi- Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, bulyoz ekssfoliativ dermatit, o‘tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz püstulyoz, aseptik meningit. Ushbu simptomlar rivojlanganda preparatni zudlik bilan bekor qilish zarur.- interstitsial nefrite, kristalluriyaSanab o‘tilgan belgilar va simptomlar odatda davolash jarayonida yoki darhol undan keyin uchraydi, biroq ayrim hollarda davolash tugaganidan bir necha hafta o‘tib ham namoyon bo‘lmasligi mumkin. Nojo‘ya hodisalar, odatda, qaytuvchandir. Og‘iz bo‘shlig‘iga g‘amxo‘rlik qilish tish emalining rangini o‘zgarishini oldini olishga yordam beradi, buning uchun tishlarni tozalash kifoya.Nojo‘ya hodisalar jigar tomonidan og‘ir bo‘lishi mumkin, juda kam hollarda o‘lim holatlari haqida xabarlar bo‘lgan. Deyarli barcha hollarda bu og‘ir hamroh patologiyali yoki bir vaqtning o‘zida potentsial gepatotoksik preparatlar qabul qilayotgan shaxslarda kuzatilgan.Taxmin qilinayotgan nojo‘ya reaksiyalar haqida xabar berish Preparatning taxmin qilinayotgan nojo‘ya reaksiyalari haqida ma’lumot taqdim etish dori vositasining xavf/foyda nisbatini doimiy monitoring qilish imkonini beruvchi juda muhim jihatdir. Tibbiyot xodimlari har qanday taxmin qilinayotgan nojo‘ya reaksiyalar haqida yo‘riqnomada ko‘rsatilgan kontaktlar orqali, shuningdek, milliy axborot yig‘ish tizimi orqali ma’lumot taqdim etishlari lozim.