бир таблетка қуйидагиларни сақлайди:

фаол модда: ацикловир - 200 мг;

ёрдамчи моддалар: картошка крахмали, магний стеарати, лактоза, натрий крахмал гликоляти, ПВП К30 

 

- оддий герпес вируси Herpes simplex, жумладан, ҳам I ва II тур бирламчи, ҳам иккиламчи, жумладан жинсий аъзолар герпеси томонидан чақирилган тери ва шиллиқ қаватлар инфекцияларини даволаш (иммун танқислигига эга янги туғилган чақалоқлардаги оддий герпес вируси бундан мустасно);

- нормал иммун мақомга эга пациентларда I ва II тур оддий герпес вируси Herpes simplex томонидан чақирилган инфекциялар қайталанишининг олдини олишда қўлланади;

- иммун танқислиги бўлган пациентларда I ва II тур оддий герпес вируси Herpes simplex томонидан чақирилган бирламчи ва қайталанувчи инфекцияларнинг олдини олишда қўлланади;

- Varicella zoster (сувчечак) ва Herpes zoster (ўраб олувчи темиратки) вируси чақирган бирламчи ва қайталанувчи инфекцияларни даволашда қўлланади.

 

 

Ацикловир-НИКА препарати қуйидаги ҳолатларда қўлланилмасин:

- ацикловир, валацикловир ёки препаратнинг ҳар қандай ёрдамчи моддасига юқори сезувчанлик;

- лактозани наслий ўзлаштира олмаслик ёки наслий лактаза етишмовчилиги, глюкоза/галактоза мальабсорбцияси.

-3 ёшгача бўлган болаларга;

- лактация даврида.

Эҳтиёткорлик билан: сувсизланиш ва буйрак етишмовчилигида, ҳомиладорлик ва лактация даврида буюрилсин.

ҳомиладорлар; кекса ёшдаги беморлар ва ацикловирнинг катта дозаларини қабул қиладиган пациентлар, айниқса сувсизланиш фонида; буйрак функциясининг бузилиши; цитотоксик дори воситаларини қабул қилишда неврологик касалликлар ёки неврологик реакциялар (шу жумладан анамнезда).

 

 

Ичга қабул қилиш учун таблеткалар.

Ацикловир-НИКА таблеткаларини овқатланиш вақтида ёки овқатланиб бўлгандан кейин етарли миқдордаги сув билан қабул қилиш керак. Ацикловир-НИКА препаратининг юқори дозаларини ичга қабул қилаётган пациентлар етарли миқдорда суюқлик ичишлари керак.

Оддий герпес вируси томонидан чақирилган инфекцияларни даволаш учун Ацикловир-НИКА препаратининг тавсия қилинган дозаси дан ҳар 4 соатда суткада 5 марта  200 мг (1 таблетка) ташкил қилади, истисно ўрнида тунги вақт. Одатда даволаш курси 5 кунни ташкил этади, лекин оғир бирламчи инфекцияларда узайтирилиши мумкин.  

Яққол иммун танқислиги ҳолатида (масалан, суяк кўмиги кўчириб ўтказилгандан сўнг) ёки ичакдан сўрилиши бузилганда, Ацикловир-НИКА препаратининг дозаси 400 мг (2 таблетка) дан суткада 5 маҳалгача оширилиши ёки вена ичига юбориш имкониятини кўриб чиқиш мумкин. 

Даволашни инфекция пайдо бўлгандан сўнг имкон қадар эртароқ бошлаш лозим. Инфекциянинг қайталаниш ҳолатларида препаратни продромал даврда ёки тошманинг илк кўринишлари пайдо бўлганда буюриш тавсия этилади.  

Оддий герпес вируси томонидан чақирилган инфекциялар қайталанишининг олдини олиш учун Ацикловир-НИКА препаратининг тавсия қилинган дозаси 200 мг дан суткада 4 маҳал (ҳар 6 соатда) ни ташкил қилади. 

Кўпчилик пациентларга 400 мг дан суткада 2 маҳал (ҳар 12 соатда) кўринишдаги янада қулайроқ муолажани қўллаш мос келади. 

Қатор ҳолатларда Ацикловир-НИКА препаратининг нисбатан кичик дозалари – 200 мг дан суткада 3 маҳал (ҳар 8 соатда) ёки суткада 2 маҳал (ҳар 12 соатда) самарадор ҳисобланади.

Айрим пациентларда инфекциянинг тўхташи умумий суткалик доза - 800 мг қабул қилинганда содир бўлиши мумкин.   

Ацикловир-НИКА препарати билан даволаниш касалликнинг кечишидаги эҳтимолий ўзгаришларни аниқлаш учун даврий равишда 6-12 ойга узиб турилиши лозим. 

Иммун танқислигига эга пациентларда оддий герпес вируси чақирадиган инфекцияларнинг олдини олиш учун Ацикловир-НИКА препаратининг тавсия қилинган дозаси 200 мг дан суткада 4 маҳал (ҳар 6 соатда) ни ташкил қилади.  

Яққол иммун танқислиги ҳолатида (масалан, суяк кўмиги кўчириб ўтказилгандан сўнг) ёки ичакдан сўрилишнинг бузилишида, ичга ичиш учун Ацикловир-НИКА препаратининг дозаси 400 мг суткада 4 маҳалгача оширилиши ёки вена ичига киритилиш имконияти кўриб чиқилиши мумкин. 

Профилактик муолажа курсининг давомийлиги зарарланиш хавфи мавжуд бўлган давр муддати билан аниқланади.  

Сувчечак ва ўраб олувчи герпесни даволаш учун Ацикловир-НИКА препаратининг тавсия қилинган дозаси 800 мг (4 таблетка) суткада 5 марта ташкил қилади (хар 4 соатда, истисно равишда тунги вақт). Даволаш курси 7 кунни ташкил қилади.

Инфекция бошланганидан кейин препаратни иложи борича эрта буюриш керак, чунки бу ҳолда даволаш самаралироқ бўлади.

Иммунитет танқислиги бўлган пациентларда сувчечакни даволашни тошмаларнинг биринчи элементлари пайдо бўлгандан кейин 24 соат ичида бошлаш тавсия этилади.

Яққол иммунитет танқислиги бўлган пациентларни (шу жумладан суяк илиги трансплантациясидан ўтган пациентларни) ёки сўрилиши бузилган пациентларни даволаш учун ацикловирни вена ичига юбориш имкониятини кўриб чиқиш тавсия этилади.

- 3 ёш ва ундан катталарга – суткада 4 марта 400 мг дан (ҳар 6 соатда);

Аниқроқ дозани 20 мг/кг тана вазни ҳисобидан белгиланади, лекин бир қабул қилишга суткада 4 марта 800 мг дан ошмаслиги керак. Даволаш курси 5 кунни ташкил этади.

- 3 ёш ва ундан катталарга – суткада 4 марта 200 мг дан;

- 3 ёш ва ундан катталарга – суткада 5 марта 200 мг дан (иммунитет танқислиги бўлган катталарни даволаш билан бир хил);

Маълумотлар мавжуд эмас.

- 3 ёшдан 6 ёшгача: суткада 4 марта 400 мг дан,

- 6 ёшдан катталарга: суткада 5 кун давомида 4 марта 800 мг дан.

Аниқроқ дозани 20 мг/кг суткада 4 марта (максимал бир марталик доза 800 мг) хар 4 соатда (тунги вақтдан ташқари) ҳисобидан белгиланади. Даволаш курси 5 кунни ташкил этади.

Даволашни сувчечакнинг дастлабки белгилари ёки симптомлари пайдо бўлганда бошлаш зарур. 

Кекса ёшли беморларда буйрак етишмовчилиги эҳтимолини ҳисобга олиш керак. Ацикловирнинг дозалари буйрак етишмовчилиги даражасига мос равишда мувофиқлаштириш керак ("Буйрак етишмовчилиги бўлган пациентлар" бўлимига қаранг). Етарли сув мувозанатини бир маромда тутиб туриш зарур. 

Буйрак етишмовчилиги бўлган беморларда Ацикловир-НИКА препаратини оддий герпес вирусини чақирган инфекцияларни даволаш ва уларнинг олдини олиш мақсадида тавсия қилинган дозаларда қабул қилиш, препаратни ўрнатилган хавфсиз миқдордан ошувчи концентрацияларгача  кумуляцияга учрашига олиб келмайди. Бироқ яққол буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда (креатинин клиренси 10 мл/дақ дан кам) Ацикловир-НИКА препаратининг дозасини 200 мг (1 таблетка) суткада 2 маҳал (ҳар 12 соатда) гача камайтириш тавсия қилинади. 

Сувчечак, ўраб олаётган  герпес, ҳамда иммун танқислиги ифодаланган пациентларда даволаш учун тавсия этилган Ацикловир-НИКА препаратининг миқдори:

- оғир буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси 10 мл/минутдан кам): 800 мг (4 таблетка) суткада 2 маҳал, ҳар 12 соатда;

- ўрта буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси 10-25 мл/минут): 800 мг (4 таблетка) суткада 3 маҳал, ҳар 8 соатда.

 

 

Қуйида келтирилган ножўя ҳолатларнинг юзага келиш тез-тезлиги тоифаси баҳоловчи табиатга эга. Кўпчилик ҳолатлар учун пайдо бўлиш тез-тезлигини аниқлаш учун зарур бўлган маълумотлар мавжуд эмас. Ундан ташқари, ножўя ҳолатларнинг учраш тез-тезлиги қўллаш учун кўрсатмаларга боғлиқ ҳолда ўзгариб туриши мумкин: жуда тез тез (>1/10), тез-тез (>1/100, <1/10), тез-тез эмас (>1/1,000, <1/100), кам ҳолларда (>1/10,000, <1/1,000), жуда кам ҳолларда (<1/10,000). 

Алоҳида ҳолатларда қуйидаги ножўя реакциялар эҳтимоли бор:

Қон ва лимфа тизими томонидан: жуда кам ҳолларда - анемия, лейкопения, тромбоцитопения

Иммунитет тизими томонидан: кам ҳолларда - анафилаксия, анафилактик реакциялар.

Рухиятнинг бузилишлари ва нерв тизими томонидан: тез-тез - бош оғриғи, бош айланиш; жуда кам ҳолларда - ҳаяжонланиш, онгнинг чалкашиши, тремор, атаксия, дизартрия,галлюцинациялар, рухий ўзгаришлар симптомлари, тиришишлар, уйқучанлик, энцефалопатия, кома.

Юкоридаги санаб ўтилган симптомлар қайтар ҳисобаланади ва, одатда, буйрак функциясини бузилиши бўлган пациентларда ёки  бошқа мойил ҳолатлар ортидан кузатилади («Махсус кўрсатмалар» бўлимига қаранг). 

Нафас олиш, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи аъзолари томонидан: кам ҳолларда – диспноэ;

Овқат ҳазм қилиш тизими томонидан: тез-тез – кўнгил айниш, қусиш, диарея, қорин оғриқлари:

Жигар ва сафро чиқариш йўллари томонидан бузилишлар: кам ҳолларда – билирубин миқдори ва жигар ферментлари фаоллигининг қайтар ошиши; жуда кам ҳолларда - гепатит, сариқ касал;

Тери ва тери ости тўқималар томонидан: тез-тез – қичишиш,  тошмалар, фотосенсибилизация; тез-тез эмас – эшакеми, тез диффузион соч тўкилиши (ушбу турдаги алопецияни турли хил касалликларда ва кўплаб дори воситалари  билан даволашда кузатилганлиги сабабли, унинг ацикловирни қабул қилиш билан алоқаси аниқланмаган); кам ҳолларда – ангионевротик шиш, Квинке шиши;

Буйраклар ва сийдик чиқариш йўллари томонидан: кам ҳолларда – мочевина ва қондаги креатинин миқдорларининг ортиши; жуда кам - ўткир буйрак етишмовчилиги, буйрак санчиқлари; буйрак санчиқлари буйрак функциясининг бузилиши билан боғлиқ бўлиши мумкин.

Умумий бузилишлар ва киритиш жойидаги бузилишлар: тез-тез – тез чарчаб қолиш, иситма.

 

 

Ацикловир – бу пурин нуклеозидининг синтетик аналоги бўлиб, инсон герпеси вируслари, жумладан 1- ва 2-тур оддий герпес вируси (HSV), сувчечак вируси ва боғлаб олувчи герпес (VZV), Эпштейн-Барр (EBV) ва цитомегаловирус (CMV) репликациясини in vitro ва in vivo ингибирлаш қобилиятига эга.

Ацикловирнинг HSV-1, HSV-2, VZV, EBV ва CMV вирусларига нисбатан ингибирловчи фаоллиги юқори селективлик билан изоҳланади.

Ацикловир зарарланмаган ҳужайраларнинг тимидинкиназа ферменти учун субстрат ҳисобланмайди, шунинг учун ҳўжайин ҳужайра учун кам токсик ҳисобланади. HSV, VZV, EBV ва CMV вируслари билан зарарланган ҳужайралар тимидинкиназаси ацикловирни нуклеозид аналоги – ацикловир монофосфатга айлантиради, сўнгра ҳужайра ферментлари таъсири остида навбат билан дифосфат ва трифосфатга айланади. Ацикловир трифосфатнинг вирус ДНКси занжирига қўшилиши ва занжирнинг навбатдаги узилиши вирус ДНКси репликациясининг кейинги репликациясини блоклайди.  

Яққол иммунтанқислиги бўлган пациентларда ацикловир билан узоқ муддатли ва такрорий муолажа курслари чидамли штаммлар ҳосил бўлишига олиб келиши мумкин ва шунинг учун ацикловир билан кейинги даволаниш носамарадор бўлиши мумкин. Ацикловирга паст сезувчанлиги бўлган белгиланган штаммларнинг кўпчилигида вирус тимидинкиназасининг нисбатан кичик миқдори, вирус тиминдинкиназаси ёки ДНК-полимераза тузилишининг бузилиши аниқланган. Ацикловирнинг HSV штаммларига in vitro таъсири ҳам унга нисбатан пастроқ сезувчан бўлган штаммларнинг ҳосил бўлишига олиб келиши мумкин. Препарат самарадорлиги ўртасида корреляция аниқланмаган.

Барча пациентлар вируснинг, айниқса фаол зарарланишлар мавжуд бўлганда, потенциал тарзда узатилишининг олдини олиш учун эҳтиёткорликка риоя қилишлари керак.

 

 

Ацикловир сийдикда ўзгармаган кўринишда фаол найчали секреция билан чиқарилади, чиқарилиш йўли ўхшаш бўлган барча препаратлар ацикловирнинг плазмадаги концентрациясини ошириши мумкин.

Циметидин, пробенецид.

Бир вақтнинг ўзида қўлланилганда ацикловирни чиқарилиши секинлашади.

Бир вақтнинг ўзида қўлланилганда плазмадаги теофиллин концентрацияси сезиларли даражада ортади. Плазмадаги теофиллин концентрация даражасини ўлчаш тавсия этилади.

Бир вақтнинг ўзида юбориш билан буйрак функциясининг бузилишини ривожланиш хавфи ортади.

Буйрак функциясини мониторинг қилиш зарур. 

 

Таблеткаларда лактоза мавжудлиги туфайли ушбу препаратни галактоземияда, глюкоза ёки галактоза сўрилишининг бузилишида ёки лактаза танқислигида (моддалар алмашинувининг кам учрайдиган бузилишлари) қўллаш мумкин эмас.

Барча пациентлар, айниқса клиник намоён бўлишлар мавжуд бўлганда, вирусни юқтириш эҳтимолини (шу жумладан жинсий йўл орқали) олдини олиш учун эхтиёткорликка риоя қилиши тавсия этилади. Ацикловир  инфекцияни бошқа одамларга юқишига тўсқинлик қилиши ҳақида хеч қандай маълумотлар йўқ. Пациентларга симптомсиз вирус ташувчиси ҳолатлари ҳақида ҳам маълумот бериш зарур. 

Ацикловир буйрак клиренси йўли билан чиқарилади, шунинг учун буйрак функциясини бузилишлари бўлган пациентларда дозани пасайтириш зарур. Кекса ёшдаги пациентларда буйрак функциясини пасайишининг катта  эҳтимоли мавжуд, шунинг учун ушбу гуруҳдаги пациентларда дозани пасайтириш имкониятини кўриб чиқиш керак. Кекса ёшдаги пациентлар каби буйрак функциясини бузилишлари бўлган пациентлар ҳам неврологик ножўя самаралар ривожланиш хавфи мавжуд бўлган гуруҳга киради ва ушбу самаралар  белгилари бўйича қатъий кузатишни талаб қилади. Рўйхатга олинган ҳолатларда ушбу реакциялар, одатда, даволаш тўхтатилгандан сўнг ўтиб кетган.

Ацикловирнинг юқори перорал дозаларини қабул қилаётган пациентлар етарли миқдорда суюқлик қабул қилишлари керак. 

Ацикловир-НИКА 3 ёшдан ошган болаларда асоратларини олдини олиш учун шифокор тавсияси кўра қатъий қўлланилади. Тавсия этилган дозадан ошиб кетишига йўл қўйилмайди. Препаратни 3 ёшгача бўлган болаларда қўллаш мумкин эмас. 

Ацикловир йўлдош тўсиғи орқали ўтади, она сутида тўпланади. Ҳомиладорлик вақтида препаратни қўллаш фақат шифокор тавсиясига кўра ва фақат қатъий тиббий назорат остида, онага учун мўлжалланган фойда ҳомила учун мумкин бўлган потенциал хавфдан устун турсагина қўллаш мумкин. Агар лактация даврида ацикловирни қўллаш зарур бўлса, эмизишни тўхтатиш талаб этилади.

Ацикловирни автотранспорт воситаларини бошқариш қобилиятига ва бошқа потенциал хавфли механизмларга таъсири тўғрисида ҳеч қандай тадқиқотлар ўтказилмаган. Пациентларнинг автотранспорт воситаларини бошқариш ёки механизмлар билан ишлаш қобилиятини баҳолашда уларнинг клиник ҳолати ва дори воситасини ножўя самараларини профилини ҳисобга олиш керак.

 

 

Симптомлари: ацикловирнинг юқори дозаларини бир марталик қабул қилинганда (20 г гача) организмга токсик самараларнинг ривожланиши кузатилмайди. Аммо препарат бир неча кун давомида юқори дозаларда такроран қабул қилинаётган бўлса, меъда-ичак йўллари томонидан бузилишилар (кўнгил айниши, қусиш, диарея); нерв тизими томонидан (бош оғриғи, онг чалкашиши, тиришиш, кома); буйраклар томонидан (буйрак етишмовчилиги) ривожланиш эҳтимоли мавжуд. 

Даволаш: симптоматик, эҳтимолий захарланиш симптомларини аниқлаш мақсадида қатъий тиббий кузатув, гемодиализ ўтказиш керак.