Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari bilan chaqirilgan teri va shilliq qavatlar infeksiyalarini, shu jumladan birlamchi va qaytalanuvchi genital gerpesni davolash; normal immun holatli bemorlarda Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari bilan chaqirilgan infeksiyalarning qaytalanishini oldini olish; immunitet yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari bilan chaqirilgan infeksiyalarning oldini olish; Varicella zoster virusi bilan chaqirilgan birlamchi va qaytalanuvchi infeksiyalarni - suvchechak va toshmali gerpesni davolash (toshmali gerpesni atsiklovir bilan erta davolash analgezik ta'sir ko'rsatadi va postgerpetik nevralgiya rivojlanish chastotasini kamaytirishi mumkin).

Atsiklovir, valatsiklovirga yuqori sezuvchanlik; laktatsiya davri (emizikli ayollar); 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar (og‘iz orqali qabul qilish uchun); laktaza yetishmovchiligi, laktazani o‘zlashtira olmaslik, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi (laktaza saqlovchi dori shakllari uchun). Ehtiyotkorlik bilan: surunkali buyrak yetishmovchiligi; suvsizlanish bilan kechuvchi holatlar (jumladan, qusish, diareya); homiladorlik.

Preparat ovqatlanish vaqtida qabul qilinishi mumkin, chunki ovqat qabul qilish asiklovirning so‘rilishida sezilarli buzilishlarga olib kelmaydi. Kattalar Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalarni davolash Tavsiya etilgan doza 200 mg 5 marta/kun (har 4 soatda, tungi uyqudan tashqari). Odatda, davolash kursi 5 kun, lekin og‘ir birlamchi infeksiyalarda uzaytirilishi mumkin. Agar immunitet yetishmovchiligi (masalan, suyak iligi transplantatsiyasidan keyin) yoki ichakdan so‘rilish buzilishi bo‘lsa, asiklovir dozasini 400 mg gacha oshirish mumkin. Muqobil sifatida asiklovirni v/v infuziya shaklida qo‘llash imkoniyati ko‘rib chiqilishi mumkin. Davolash infeksiya paydo bo‘lishi bilan imkon qadar erta boshlanishi kerak; retsidivlarda asiklovirni prodromal davrda yoki toshma birinchi elementlari paydo bo‘lishi bilan buyurish tavsiya etiladi. Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalar retsidivlarining oldini olish, immuniteti normal bo‘lgan bemorlarda Tavsiya etilgan doza 200 mg 4 marta/kun (har 6 soatda); 400 mg 2 marta/kun (har 12 soatda) qabul qilish sxemasi ham qo‘llanilishi mumkin. Ba’zi hollarda asiklovirning pastroq dozasi samarali bo‘ladi - 200 mg 3 marta/kun (har 8 soatda) yoki 200 mg 2 marta/kun (har 12 soatda). Ba’zi bemorlarda kunlik umumiy doza 800 mg bo‘lganda infeksiya kuchayishi mumkin. Asiklovir bilan davolashni kasallik kechishidagi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlarni aniqlash uchun 6-12 oyga vaqti-vaqti bilan to‘xtatib turish kerak. Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalarning oldini olish, immunitet yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda Tavsiya etilgan asiklovir doza 200 mg 4 marta/kun (har 6 soatda). Agar immunitet yetishmovchiligi (masalan, suyak iligi transplantatsiyasidan keyin) yoki ichakdan so‘rilish buzilishi bo‘lsa, asiklovir dozasini 400 mg 4 marta/kun gacha oshirish mumkin. Muqobil sifatida asiklovirni v/v infuziya shaklida qo‘llash imkoniyati ko‘rib chiqilishi mumkin. Profilaktik davolash kursining davomiyligi infeksiya xavfi mavjud bo‘lgan davr davomiyligi bilan belgilanadi. Varicella zoster virusi keltirib chiqargan birlamchi va retsidiv infeksiyalarni davolash - suvchechak va o‘ramali gerpes Tavsiya etilgan asiklovir doza 800 mg 5 marta/kun (har 4 soatda, tungi uyqudan tashqari). Davolash kursi 7 kun. Agar immunitet yetishmovchiligi (masalan, suyak iligi transplantatsiyasidan keyin) yoki ichakdan so‘rilish buzilishi bo‘lsa, asiklovirni v/v infuziya shaklida qo‘llash imkoniyati ko‘rib chiqilishi kerak. Preparat infeksiya boshlanishi bilan imkon qadar erta buyurilishi kerak, chunki bu holda davolash samaraliroq bo‘ladi. 3 yosh va undan katta bolalar Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalarni davolash; immunitet yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalarning oldini olish Asiklovir kattalardagi dozada qo‘llaniladi. Suvchechakni davolash 6 yosh va undan katta bolalarga - 800 mg 4 marta/kun; 3 yoshdan 6 yoshgacha - 400 mg 4 marta/kun. Dozani aniqroq tana vazniga nisbatan 20 mg/kg (lekin 800 mg dan ko‘p emas) 4 marta/kun hisoblash mumkin. Davolash kursi 5 kun. Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalar retsidivlarining oldini olish; o‘ramali gerpesni davolash Dozalash rejimi bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q. Qariyalar Preparat dozasini buyrak yetishmovchiligi darajasiga qarab tuzatish kerak. Yetarli suv balansini ta’minlash zarur. Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar Asiklovir ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak. Yetarli suv balansini ta’minlash zarur. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda Herpes simplex virusi 1 va 2 tiplari keltirib chiqargan infeksiyalarni davolash va oldini olish uchun tavsiya etilgan dozada asiklovirni og‘iz orqali qabul qilish faol moddaning xavfsiz darajadan yuqori bo‘lmagan konsentratsiyalarda to‘planishiga olib kelmaydi. Biroq, KK <10 ml/min bo‘lgan bemorlarda asiklovir dozasini 200 mg 2 marta/kun (har 12 soatda) gacha kamaytirish tavsiya etiladi. Suvchechak va o‘ramali gerpesni davolashda tavsiya etilgan asiklovir dozalari: KK < 10 ml/min - 800 mg 2 marta/kun (har 12 soatda); KK 10-25 ml/min - 800 mg 3 marta/kun (har 8 soatda).

Nojo'ya reaksiyalar tez-tezligini aniqlash: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, <1/10), kamdan-kam (≥1/1000, <1/100), kam (≥1/10 000, <1/1000) va juda kam (<10 000), tez-tezligi noma'lum (mavjud ma'lumotlar asosida yuzaga kelish tez-tezligini aniqlash mumkin emas). Og'iz orqali qabul qilish uchun Immun tizimi tomonidan: kam - anafilaksiya. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: tez-tez - ko'ngil aynishi, qusish, diareya, qorin og'rig'i; kam - jigar transaminazalari faolligining va bilirubin kontsentratsiyasining o'tkinchi oshishi; juda kam - gepatit, sariqlik. Nerv tizimi tomonidan: tez-tez - bosh og'rig'i, bosh aylanishi; juda kam - psixotik buzilishlar, tremor, ataksiya, dizartriya, tutqanoq, ensefalopatiya, koma, gallyutsinatsiyalar, uyquchanlik, ajitatsiya, ongning chalkashligi, paresteziya. Siydik ajratish tizimi tomonidan: kam - siydikda karbamid, plazmada kreatinin kontsentratsiyasining o'tkinchi oshishi; juda kam - o'tkir buyrak yetishmovchiligi, buyrak kolikasi. Nafas olish tizimi tomonidan: kam - nafas qisishi. Teri va teri osti to'qimalari tomonidan: tez-tez - toshma, jumladan fotosensibilizatsiya, teri qichishishi; kamdan-kam - eshakemi, sochlarning tez va diffuz to'kilishi (chunki bu turdagi soch to'kilishi turli kasalliklar va dori vositalarini qabul qilish bilan bog'liq, ushbu hodisa va atsiklovir qabul qilish o'rtasidagi bog'liqlik noaniq); kam - angionevrotik shish; juda kam - ko'p shaklli ekssudativ eritema, jumladan Stivens-Djonson sindromi, Layell sindromi. Qon hosil bo'lish tizimi tomonidan: juda kam - anemiya, leyopeniya, trombotsitopeniya. Boshqalar: tez-tez - isitma, charchoq; kam - holsizlik.

Virusga qarshi vosita, purin nukleozidining sintetik analogi. In vitro va in vivo sharoitda Herpes simplex 1 va 2 tiplari virusi, Varicella zoster virusi, Epshteyn-Barr virusi, sitomegalovirusni ingibirlash xususiyatiga ega. Hujayra madaniyatida atsiklovir eng yuqori virusga qarshi faollikka Herpes simplex 1 tipi virusiga nisbatan ega, keyingi kamayish tartibida: Herpes 2 tipi virusi, Varicella zoster virusi, Epshteyn-Barr virusi va sitomegalovirus. Atsiklovirning ushbu viruslarga ingibirlaydigan ta’siri yuqori selektivlik bilan tavsiflanadi. Atsiklovir infeksiyalanmagan hujayralarning timidinkinazasi fermenti uchun substrat emas, shuning uchun atsiklovir sutemizuvchilar hujayralari uchun kam toksik hisoblanadi. Yuqori selektivlik va inson uchun past toksiklik makroorganizmdagi intakt hujayralarda atsiklovir trifosfat hosil bo‘lishi uchun zarur fermentning yo‘qligi bilan bog‘liq. Herpes simplex 1 va 2 tiplari virusi, Varicella zoster virusi, Epshteyn-Barr virusi yoki sitomegalovirus bilan infeksiyalangan hujayralarning timidinkinazasi atsiklovirni atsiklovir monofosfatga — nukleozid analogiga aylantiradi, u keyinchalik hujayra fermentlari ta’sirida ketma-ket difosfat va trifosfatga aylanadi. Atsiklovir trifosfat virus DNK zanjiriga qo‘shiladi va virus DNK-polimerazasini raqobatli ingibirlash orqali uning sintezini bloklaydi. Natijada "nuqsonli" virus DNK hosil bo‘ladi, bu esa yangi avlod viruslar replikatsiyasining bostirilishiga olib keladi. Gerpesni davolashda yangi toshma elementlari paydo bo‘lishining oldini oladi, teri dissimenatsiyasi va visseral asoratlar ehtimolini kamaytiradi, qobiq hosil bo‘lishini tezlashtiradi, qoplovchi gerpesning o‘tkir bosqichida og‘riqni kamaytiradi. Immunitet tanqisligi og‘ir bo‘lgan bemorlarda atsiklovir bilan uzoq yoki takroriy davolash kurslari rezistent shtammlarning paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun keyingi atsiklovir bilan davolash samarasiz bo‘lishi mumkin. Atsiklovirga sezuvchanligi pasaygan ajratilgan shtammlarning aksariyatida virus timidinkinazasi miqdorining nisbatan pastligi, virus timidinkinazasi yoki DNK-polimeraza tuzilishining buzilishi aniqlangan. In vitro sharoitda Herpes simplex virusi shtammlariga atsiklovir ta’siri ham unga kamroq sezuvchan shtammlarning paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Herpes simplex virusi shtammlarining in vitro sharoitda atsiklovirga sezuvchanligi va preparatning klinik samaradorligi o‘rtasida bog‘liqlik aniqlanmagan.

Og'ir buyrak yetishmovchiligi bo'lgan hollarda qo'llash tavsiya etilmaydi. Atsiklovir qo'llanilganda, ayniqsa tezkor v/i yuborishda, nefrotoksik preparatlar bilan birga qo'llanganda, buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda va yetarli suv yuklamasi bo'lmaganda atsiklovir kristallaridan cho'kma hosil bo'lishi natijasida o'tkir buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi mumkinligini hisobga olish kerak. Atsiklovir qo'llanilganda buyrak funksiyasini nazorat qilish zarur (qon zardobida mochevina azoti va kreatinin darajasini aniqlash). Keksalar davolanishi yetarli suv yuklamasi bilan va shifokor nazorati ostida o'tkazilishi kerak, chunki ushbu toifadagi bemorlarda atsiklovirning T1/2 oshadi. Genital gerpesni davolashda jinsiy aloqalardan saqlanish yoki prezervativlardan foydalanish kerak, chunki atsiklovir qo'llanilishi virusning sherikka yuqishini oldini olmaydi.