2-tip qandli diabet (ayniqsa, semirish bilan kechuvchi hollarda) giperglikemiyani dietoterapiya bilan tuzatish samarasiz bo‘lsa, shu jumladan sulfonilmochevina preparatlari bilan birga qo‘llanilganda.

Yuqori sezuvchanlik, buyrak kasalliklari yoki buyrak yetishmovchiligi (kreatinin darajasi erkaklarda 0,132 mmol/l dan, ayollarda 0,123 mmol/l dan yuqori), jiddiy jigar funksiyasi buzilishi; gipoksiya bilan kechuvchi holatlar (jumladan, yurak va nafas yetishmovchiligi, miokard infarktining o‘tkir fazasi, miya qon aylanishining o‘tkir yetishmovchiligi, anemiya); degidratatsiya, infeksion kasalliklar, keng ko‘lamli operatsiyalar va jarohatlar, surunkali alkogolizm, o‘tkir yoki surunkali metabolik atsidoz, shu jumladan diabetik ketoatsidoz koma bilan yoki komasiz, laktatsidoz anamnezda, past kaloriyali dieta (kuniga 1000 kkal dan kam), radioaktiv yod izotoplari bilan tadqiqotlar o‘tkazish, homiladorlik, emizish. Qo‘llashga cheklovlar Bolalar yoshi (bolalarda qo‘llash samaradorligi va xavfsizligi aniqlanmagan), keksalik (65 yoshdan katta) (metabolizm sekinlashgani sababli foyda/risk nisbatini baholash zarur). Og‘ir jismoniy ish bilan shug‘ullanuvchi odamlarga buyurilmasligi kerak (laktat atsidoz rivojlanish xavfi yuqori).

Og‘iz orqali, ovqat vaqtida yoki ovqatdan keyin. Doza individual tanlanadi, lekin 3 g/sutkadan ko‘p emas, bir necha qabulga bo‘lib. Metformin moddasining ehtiyot chorasi Buyrak funksiyasi, glomerulyar filtrlatsiya, qonda glyukoza darajasini doimiy nazorat qilish kerak. Ayniqsa, metformin sulfonilmochevina preparatlari yoki insulin bilan birga qo‘llanganda qonda glyukoza darajasini sinchiklab nazorat qilish zarur (gipoglikemiya xavfi). Metformin va insulin bilan birga davolash har bir preparatning yetarli dozasi aniqlanguncha statsionarda o‘tkazilishi kerak. Metformin bilan doimiy davolanuvchi bemorlarda B12 vitamini miqdorini yilda 1 marta aniqlash zarur, chunki uning so‘rilishi kamayishi mumkin. Plazmada laktat darajasini kamida yiliga 2 marta, shuningdek, miyalgiya paydo bo‘lganda aniqlash kerak. Laktat miqdori oshsa, preparat bekor qilinadi. Jarrohlik amaliyotlari oldidan va ularni o‘tkazgandan keyin 2 sutka davomida, shuningdek, diagnostik tadqiqotlar (a/v urografiya, angiografiya va boshqalar) oldidan va keyin 2 sutka davomida qo‘llanilmaydi.

Metformin moddasi. Oziq-ovqat tizimidan: davolash kursining boshida - anoreksiya, diareya, qayt qilish, gaz to'planishi, qorin og'rig'i (ovqat bilan qabul qilishda kamayadi); og'izda metall ta'm (3%). Yurak-qon tomir tizimi va qon (qon hosil bo'lishi, gemostaz) bo'yicha ayrim hollarda - megaloblastik anemiya (B12 vitamini va foliy kislotasining so'rilishi buzilishi natijasi). Metabolizm bo'yicha gipoglikemiya; kamdan-kam hollarda - laktat kislotasi (zaiflik, uyquchanlik, gipotenziya, qarshilik ko'rsatadigan bradiaritmiya, nafas olish buzilishi, qorin og'rig'i, miyalgiya, gipotermiya). Teri qoplamalaridan toshma, dermatit.

• jigar glukoneogenezini tormozlaydi, glyukoza darajasini pasaytiradi;
• to‘qimalarda glyukozaning periferik utilizatsiyasini kuchaytiradi, insulinga sezuvchanlikni oshiradi;
• GITdan glyukozaning so‘rilishini kamaytiradi. Metformin insulin sintezini oshirmaydi va shuning uchun sulfonilmochevina hosilalaridan farqli o‘laroq, na 2-tip qandli diabet bilan kasallangan bemorlarda, na sog‘lom odamlarda giperglikemiya va gipyerinsulinemiyaga olib kelmaydi. Metformin bilan davolash vaqtida och qoringa insulin darajasi va sutkalik insulin javobi kamayganda ham insulin sekretsiyasi o‘zgarmaydi.