-
Tarkibi
faol moddalari: sulfametoksazol - 4,0 g, trimetoprim - 0,8 g;
yordamchi moddalari: metil parahidroksibenzoat, propilparahidroksibenzoat, aspartam, saxaroza, karmelloza natriy, polisorbat 80, mentol, oziq-ovqat aromatik essensiyasi, tozalangan suv.
-
Qo'llanilishi
Infeksion-yallig‘lanish kasalliklari, preparatga sezgir mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgan: - nafas yo‘llari infeksiyalari: surunkali bronxit (kuchayishi), pnevmotsist pnevmoniyasi (davolash va profilaktika) kattalar va bolalarda; - sinusit, o‘tkir o‘rta otit; - me’da-ichak yo‘llari infeksiyalari: qorin tif va paratif, bakterial dizenteriya (shigellyoz), diareya, xolera; - siydik-jinsiy a’zolar infeksiyalari: siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalari, yumshoq shankr; - boshqa bakterial infeksiyalar (antibiotiklar bilan birga qo‘llash mumkin): nokardioz, brutsellez (o‘tkir), aktinomikoz, osteomiyelit (o‘tkir va surunkali), janubiy amerika blastomikoz, toksoplazmoz (kompleks terapiya tarkibida).
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Sulfonilamidlarga, trimetoprimga va/yoki preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik; - glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi; - jigar yoki buyrak funksiyasining og'ir buzilishlari (kreatinin klirensi 15 ml/min dan past); - qonning morfologik ko'rsatkichlarida aniqlangan o'zgarishlar; - muddatidan oldin tug'ilganlar, yangi tug'ilganlar va 3 oygacha bo'lgan bolalar; - homiladorlik va laktatsiya davri; - streptokokk anginasini davolash.
-
Qo'llash usuli
Preparat og‘iz orqali ovqat vaqtida yoki darhol ovqatdan keyin ko‘p miqdorda suyuqlik bilan qabul qilinadi. Qabul qilishdan oldin bir hil suspenziya hosil bo‘lguncha chayqatiladi. 5 ml suspenziya 200 mg sulfametoksazol va 40 mg trimetoprimni o‘z ichiga oladi. Qadoqqa o‘lchovli qopqoq shkalasi bilan birga beriladi. Bolalarda odatda 24 mg dan 36 mg gacha MR Aptiprima 1 kg tana vazniga sutkada qo‘llaniladi. Odatda bolalar yosh doza3 oylikdan 6 oylikkacha (6-8 kg)7 oylikdan 3 yoshgacha (9-15 kg)4 yoshdan 6 yoshgacha (16-22 kg)7 yoshdan 12 yoshgacha (23-42 kg) 2,5 ml har 12 soatda2,5-5 ml har 12 soatda5-10 ml har 12 soatda10 ml har 12 soatda Kattalar va 12 yoshdan katta bolalar – odatda 20 ml, har 12 soatda. Maksimal doza (ayniqsa og‘ir holatlarda qo‘llash uchun) – 30 ml suspenziya har 12 soatda. O‘tkir infeksiyalarda MR Aptiprimi kamida 5 kun yoki bemorda simptomlar 2 kun davomida yo‘qolguncha qabul qilish kerak. Agar 7 kunlik davolashdan so‘ng klinik yaxshilanish bo‘lmasa, bemor holatini qayta baholab, davolashni tuzatish kerak. Pneumocystis carinii sababli infeksiyalarda – 120 mg/kg/sutka, har 6 soatda 14-21 kun davomida. Siydik chiqarish yo‘llari infeksiyasi va o‘tkir otitda davolash kursi – 10 kun, shigellyozda – 5 kun. Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar Kreatinin klirensi > 30 ml/min bo‘lsa odatdagi doza buyuriladi, kreatinin klirensi 15 dan 30 ml/min gacha bo‘lsa – odatdagi dozaning yarmi, kreatinin klirensi <15 ml/min bo‘lsa preparatni qo‘llash tavsiya etilmaydi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Qorin-ichak buzilishi, qayt qilish (qayt qilish bilan yoki qayt qilishsiz), ishtahaning yo'qligi, endogastrit, diareya, stomatit, qorin og'rig'i, kamdan-kam hollarda jigar parenximatoz yallig'lanishi va alohida hollarda psevdodifteriyali enterokolit. Pankreatit holatlari tasvirlangan, ko'p hollarda og'ir kasalliklar bilan og'rigan bemorlarda, jumladan OIV bilan. Terida va teri osti to'qimalarida buzilishlar, toshma, urtika, yorug'likka yuqori sezgirlik. Juda kam hollarda polimorfik eritema, Stivens-Djonson sindromi va toksik epiteliy nekrozi (Layel sindromi). Buyrak va siydik chiqarish tizimining funksiyasida buzilishlar, buyrak shikastlanishi va buyrak yetishmovchiligi (masalan, interstitsial nefrit), kristalluriya. Qon va limfa tizimida buzilishlar, leykopeniya, neyropeniya va trombotsitopeniya. Juda kam hollarda agranulotsitoz, megaloblastik anemiya, pancitopeniya, eritremiya. Immunologik tizimda buzilishlar juda kam hollarda yuqori sezgirlik simptomlari. Isitma, titroq va angionevrotik shish bir necha hollarda qayd etilgan. Yurak tomoni bilan bog'liq buzilishlar juda kam hollarda allergik miokardit. Nafas olish tizimi, ko'krak qafasi va o'rtacha mediastinumda buzilishlar, o'pkada infiltratlar, eosinofilik yoki ekzogen allergik yallig'lanish kabi. Qayt qilish yoki nafas olishning qisqarishini keltirib chiqarishi mumkin. Nerv tizimi tomoni bilan bog'liq buzilishlar, kamdan-kam hollarda aseptik meningit yoki psevdomeningit simptomlari; juda kam hollarda gallyutsinatsiyalar, bosh og'rig'i va bosh aylanishi, uyqu buzilishi, depressiya. Quloqlarda shovqin holatlari tasvirlangan. Nojo'ya ta'sirlar, xususan toshma, isitma, leykopeniya, transaminazlarning oshgan qiymatlari OIV bilan og'rigan bemorlarda, Pneumocystis carinii tomonidan keltirilgan pnevmoniyani davolashda mahsulotni qabul qilayotgan bemorlarda boshqa bemorlarga nisbatan ancha yuqori. Diabetga chalingan bemorlarda MR Aptiprim qabul qilayotgan bemorlarda gipoglikemiya holatlari juda kam uchraydi va odatda davolashning bir necha kunidan so'ng paydo bo'ladi. Maxsus xavf ostida bo'lgan bemorlar buyrak funksiyasi buzilgan, jigar kasalliklari, yetarlicha ovqatlanmaydigan yoki MR Aptiprimning katta dozalari qabul qilayotgan shaxslardir.
-
Maxsus ko'rsatmalar
MR Aptiprima qo‘llanilganda (juda kam hollarda) hayot uchun xavfsiz teri reaksiyalari: Stivens-Djonson sindromi va toksik epidermal nekroliz holatlari tasvirlangan. Bemorlar belgi va simptomlar haqida ogohlantirilishi va teri reaksiyalarini diqqat bilan kuzatib borishlari kerak. Stivens-Djonson sindromi yoki toksik epidermal nekroliz rivojlanishining eng yuqori xavfi davolashning dastlabki haftalarida bo‘lishi mumkin. Stivens-Djonson sindromi yoki toksik epidermal nekroliz (masalan, teri va shilliq qavatlarda rivojlanayotgan toshma, ko‘pincha pufakchalar bilan) simptom va belgilar paydo bo‘lishida davolash darhol to‘xtatilishi kerak. Stivens-Djonson sindromi va toksik epidermal nekroliz rivojlanishining prognozi to‘g‘ridan-to‘g‘ri erta diagnostika va gumon qilinayotgan preparatni darhol to‘xtatishga bog‘liq. Agar bemorda Stivens-Djonson sindromi yoki toksik epidermal nekroliz rivojlansa, preparatni keyinchalik butun umr davomida qo‘llash mumkin emas. Mahsulot jigar yoki buyrak yetishmovchiligi, foliy kislotasi yetishmovchiligi (masalan, keksalarda, spirtli ichimliklarni suiiste’mol qiluvchilarda, antispastik dori vositalarini qabul qiluvchilarda) bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanilishi kerak.
-
Farmakologik xususiyatlari
Kimyoterapevtik kombinatsiyalangan dori vositasi, tarkibida sulfametoksazol va diaminpiridin hosilasi - trimetoprim 5:1 nisbatda mavjud. Sulfametoksazol paraaminobenzo kislotasining utilizatsiyasini buzadi va natijada digidrofoliy kislotasi sintezini to'xtatadi. Trimetoprim digidrofolatni faol tetrahidrofolatga aylantirishda ishtirok etuvchi fermentni ingibitsiya qiladi. Ikkala komponentning kombinatsiyasi bakteritsid ta'sirga erishishga imkon berdi. Biseptol gram-musbat bakteriyalarga nisbatan faol: streptokokklar (Streptococcus pneumoniae, S. agalactiae, S. viridans), stafilokokklar (Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis), Listeria monocytogenes, Nocardia asteroides va gram-manfiy, shu jumladan Enterobacteriaceae oilasining ko'pchilik tayoqchalari (Salmonella turlari, Shigella, Klebsiella, Proteus mirabilis, Enterobacter, Escherichia coli shtammlarining bir qismi), H.influenzae shtammlarining bir qismi, Legionella spp., Yersinia enterocolitica, Brucella spp., Neisseria meningitidis, Neisseria gonorrhoeae, shuningdek Pneumocystis carinii ga nisbatan faol. Preparatga tayoqchalar (Mycobacteriaceae), viruslar, ko'pchilik anaerob bakteriyalar va zamburug'lar chidamli.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
MR Aptiprim diuretiklar, ayniqsa tiazidlar guruhi bilan bir vaqtda qo'llanganda, trombotsitopeniya va qon ketishining yuzaga kelish ehtimolini oshiradi. Antikoagulyantlar (masalan, varfarin) qabul qilayotgan bemorlarda protrombin vaqtini uzaytirishi mumkin. Sulfonilmochevina hosilalariga mansub antidiyabetik vositalarning ta'sirini kuchaytiradi. Fenitoinning jigar metabolizmini sekinlashtiradi (uning yarim chiqarilish davrini 39% gacha oshiradi). Shuningdek, plazmadagi erkin metotreksat konsentratsiyasini oshirishi mumkin (metotreksatning oqsillar bilan birikmalaridan ajralishini kuchaytiradi). Ayniqsa, keksalarda, digoksinning zardobdagi konsentratsiyasini oshirishi mumkin, digoksin zardob konsentratsiyasini monitoring qilish zarur. MR Aptiprim bilan birga qabul qilinganda trisiklik antidepressantlarning samaradorligi kamayishi mumkin. Buyrak ko'chirilganidan so'ng MR Aptiprim va siklosporin qabul qilayotgan bemorlarda, kreatinin darajasining oshishi bilan namoyon bo'ladigan buyrak funksiyasining qaytariluvchi yomonlashuvi kuzatilishi mumkin. Suyak ko'migi gemopoezini bostiruvchi dori vositalari mielosupressiya xavfini oshiradi. MR Aptiprim va indometatsin birga qo'llanganda, qonda sulfametoksazol konsentratsiyasining oshishi mumkin. Angiotenzin aylantiruvchi ferment (AAF) ingibitorlari bilan bir vaqtda qo'llanganda, ayniqsa keksalarda, giperqaliemiya rivojlanishi mumkin.