-birlamchi va ikkilamchi podagra -buyrak tosh kasalligi uratlar hosil bo'lishi bilan -birlamchi va ikkilamchi giperyurikemiyalar, nukleoproteidlarning kuchaygan parchalanishi va qonda siydik kislotasi miqdorining oshishi bilan kechadigan patologik jarayonlarda uchraydi -turli gemoblastomalar (o'tkir leykoz, limfosarkoma va boshqalar) -o'smalarning sitostatik va nurlanish terapiyasi, psoriaz, kortikosteroid preparatlari bilan massiv terapiya.

- Allopurinol va preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik - jigar yoki buyrak funksiyalarining og‘ir buzilishlari (kreatinin klirensi 2 ml/min dan kam) - podagraning o‘tkir xuruji - galaktozani o‘zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi - homiladorlik va laktatsiya davri - 6 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi.

Ovqatdan keyin, chaynalmay, ko'p miqdorda suv bilan ichiladi. Kattalar Kunlik doza individual ravishda qonda siydik kislotasi darajasiga qarab belgilanadi. Odatda kunlik doza 100-300 mg ni tashkil etadi. Nojo'ya reaksiyalar xavfini kamaytirish uchun davolashni kuniga bir marta 100 mg allopurinol qabul qilishdan boshlash kerak. Zarur bo'lsa, boshlang'ich doza har 1-3 haftada 100 mg ga bosqichma-bosqich oshiriladi maksimal ta'sirga erishilgunga qadar. Qo'llab-quvvatlovchi doza odatda 200-600 mg/kun. Agar kunlik doza 300 mg dan oshsa, uni 2-4 teng qismga bo'lish kerak. Doza oshirilganda, qonda oksipurinol darajasini nazorat qilish zarur, u 15 mkg/ml (100 mkmol) dan oshmasligi kerak. Bolalarda qo'llanilishi, asosan, yomon sifatli o'smalarda sitotoksik terapiya o'tkazishda, ayniqsa leykoz va ferment buzilishlarini (masalan, Lesh-Nihen sindromi) davolashda. 6 yoshdan katta bolalarga kunlik doza 10 mg/kg tana vazniga tayinlanadi. Buyrak yetishmovchiligi Davolashni kunlik 100 mg dozadan boshlash kerak, preparatning yetarli samarasi bo'lmaganda doza oshiriladi. Dozani tanlashda kreatinin klirensi ko'rsatkichiga amal qilish kerak: Kreatinin klirensi Allopurinolning kunlik doza 20 ml/min dan yuqori Standart doza 100-300 mg 10-20 ml/min 100-200 mg 10 ml/min dan kam 100 mg yoki yuqoriroq doza, qabul qilishlar orasidagi intervalni oshirish bilan (1-2 va undan ortiq kun, bemorning holati va buyrak funksional imkoniyatiga qarab) Davolash davomiyligi asosiy kasallikning kechishiga bog'liq. Keksalar Aniq ma'lumotlar bo'lmaganda minimal samarali dozalarni qo'llash kerak. Jigar funksiyasi buzilganda doza minimal samarali darajaga kamaytirilishi kerak.

Allopurinolning eng keng tarqalgan nojo‘ya reaksiyalari teri toshmalaridir. Buyrak va/yoki jigar tomonidan buzilishlar bo‘lsa, nojo‘ya reaksiyalar chastotasi oshadi. Nojo‘ya reaksiyalar kasallikka, qabul qilingan doza va boshqa dori vositalari bilan birga buyurilganda farq qilishi mumkin. Allopurinol bilan davolash boshida podagra tugunlari va boshqa depolardan siydik kislotasining mobilizatsiyasi tufayli reaktiv podagra xurujlari yuzaga kelishi mumkin. Tez-tez - qichishish; toshma, shu jumladan quruq, purpura o‘xshash, makulopapulyar Kamdan-kam - gipersensitivlik reaksiyalari, shu jumladan teri reaksiyalari - ko‘ngil aynishi, qusish (allopurinolni ovqatdan keyin qabul qilish orqali oldini olish mumkin) - jigar testlari darajasining simptomsiz oshishi Kam hollarda - eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz Teri reaksiyalari eng keng tarqalgan reaksiyalar bo‘lib, davolashning istalgan davrida paydo bo‘lishi mumkin, ular paydo bo‘lsa, allopurinol qabul qilishni darhol to‘xtatish kerak. Simptomlar kamaygandan so‘ng preparat past dozalarda (masalan, 50 mg/kun) buyurilishi mumkin, zarur bo‘lsa, asta-sekin oshiriladi. Teri toshmasi qayta paydo bo‘lsa, preparatni qabul qilishni butunlay to‘xtatish kerak, chunki og‘ir generalizatsiyalashgan gipersensitivlik reaksiyalari paydo bo‘lishi mumkin. Og‘ir generalizatsiyalashgan gipersensitivlik reaksiyalari, shu jumladan eksfoliatsiya, isitma, limfadenopatiya, artralgiyalar va/yoki eozinofiliya bilan bog‘liq teri reaksiyalari kamdan-kam uchraydi. Gipersensitivlik reaksiyalari bilan bog‘liq vaskulitlar va to‘qima reaksiyalari turli ko‘rinishda bo‘lishi mumkin, shu jumladan gepatitlar, buyrak zararlanishi (interstitsial nefrid) va juda kam hollarda tutqanoq. Bu reaksiyalar davolashning istalgan davrida paydo bo‘lishi mumkin, ular paydo bo‘lsa, allopurinolni darhol bekor qilish kerak. - gepatit (shu jumladan gepatonekroz va granulomatoz gepatit), o‘tkir xolangit. Jigar disfunktsiyasi (odatda preparat bekor qilinganda qaytuvchi) generalizatsiyalashgan gipersensitivlik reaksiyalari aniq belgilarisiz paydo bo‘lishi mumkin. Juda kam hollarda - limfadenopatiya, shu jumladan angioimmunoblastik limfadenopatiya (odatda preparat bekor qilinganda qaytuvchi); anafilaksiya, shu jumladan anafilaktik shok - alopesiya, angioedema, soch rangining o‘zgarishi, fiksirlangan dori eritmasi - furunkulyoz - suyak ko‘migi og‘ir zararlanishi (trombositopeniya, agranulotsitoz, aplastik anemiya) - qandli diabet, giperlipidemiya - depressiya - ataksiya, koma, bosh og‘rig‘i, neyropatiyalar, tutqanoqlar, periferik nevritlar, paresteziya, falajlik, uyquchanlik, ta’m sezish buzilishi - katarakta (ayniqsa, keksa bemorlarda, yuqori dozalarda uzoq muddatli qo‘llanganda), makulyar o‘zgarishlar, ko‘rish buzilishi - vertigo - stenokardiya, bradikardiya, arterial gipertenziya - defekatsiya ritmining o‘zgarishi, stomatit, steatoriya, gematemez - interstitsial nefrid, gematuriya, uremiya - ginekomastiya, impotensiya, erkak bepushtligi - asteniya, isitma, holsizlik, shishlar, miopatiya/miyalgiya, to‘qimalarda, shu jumladan mushaklarda ksantin to‘planishi Isitma generalizatsiyalashgan gipersensitivlik reaksiyalari simptomlari bilan yoki ularsiz paydo bo‘lishi mumkin. Chastotasi noma’lum - eozinofiliya bilan bog‘liq teri reaksiyalari, eshakemi - artralgiyalar - leyopeniya, leyotsitoz, eozinofiliya, gemolitik anemiya, qon ivishining buzilishi. Allopurinol terapiyasi bilan bog‘liq o‘tkir sof eritrotsitar aplaziya holati haqida xabar berilgan - davolash boshida reaktiv podagra xurujlari mumkin - bosh aylanishi - vaskulitlar - diareya, qorin og‘rig‘i - nefrolitiaz - tungi pollyutsiya

Allopurinol – podagraga qarshi preparat bo‘lib, organizmda siydik kislotasi va uning tuzlari sintezini susaytiradi. Preparat ksantindehidrogenaza fermentini maxsus tarzda ingibitsiyalash xususiyatiga ega, bu ferment gipoksantinni ksantinga va ksantinni siydik kislotasiga aylantirishda ishtirok etadi. Natijada, qonda uratlarning miqdori kamayadi va ularning to‘qimalar va buyraklarda to‘planishi oldi olinadi. Preparat ta’siri fonida siydik bilan siydik kislotasi ajralishi kamayadi va oson eriydigan gipoksantin va ksantin ajralishi ortadi. Allopurinol organizmda alloksantinga aylanadi, u ham siydik kislotasi hosil bo‘lishiga to‘sqinlik qiladi, biroq faolligi allopurinoldan past.

Preparat siydik kislotasi darajasi 500 mkmol/l dan past bo‘lsa (8,5 mg/100 ml ga mos keladi) dieta tavsiyalariga rioya qilinsa va buyraklar og‘ir zararlanishi bo‘lmasa qo‘llash tavsiya etilmaydi. Purinlar miqdori yuqori bo‘lgan mahsulotlarni iste’mol qilmaslik kerak (masalan, subproduktlar: buyrak, miya, jigar, yurak va til; go‘shtli bulonlar va alkogol, ayniqsa pivo). Allopurinol bilan davolashda diurezni kamida 2 l/sutkada ushlab turish zarur, bu vaqtda siydik reaksiyasi neytral yoki biroz ishqoriy bo‘lishi kerak, chunki bu uratlarning cho‘kishini, toshlar hosil bo‘lishini oldini oladi. Shu maqsadda allopurinol siydikni ishqoriy qiluvchi preparatlar bilan birga buyurilishi mumkin. Terida toshma yoki har qanday boshqa gipersensitivlik belgilari paydo bo‘lishi bilanoq preparatni qabul qilishni darhol to‘xtatish kerak, bu yanada og‘ir gipersensitivlik reaksiyalari (jumladan, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz) rivojlanishini oldini oladi. Allopurinolni quyidagi hollarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak: - buyrak va jigar funksiyasi buzilganida – doimiy shifokor nazorati zarur, allopurinol dozalari mos tavsiyalarni hisobga olgan holda kamaytirilishi kerak - ilgari aniqlangan gemopoez buzilishlarida - arterial gipertenziya yoki yurak yetishmovchiligi bo‘lgan, AAF ingibitorlari va/yoki diuretiklar qabul qilayotgan bemorlarda, buyrak funksiyasi buzilishi ehtimoli tufayli. Bessimptomatik giperkislotemiya, odatda, allopurinol qo‘llash uchun ko‘rsatma hisoblanmaydi, chunki odatda mos dietaga rioya qilish va yetarli suyuqlik ichish yetarli bo‘ladi. Podagra xurujining o‘tkir bosqichi: allopurinol bilan davolashni to‘liq bartaraf etilmaguncha boshlash tavsiya etilmaydi, chunki keyingi xurujlar chaqirilishi mumkin. Allopurinol yoki boshqa urikozurik preparatlar bilan davolash boshida, siydik kislotasining katta miqdorda mobilizatsiyasi tufayli podagraning o‘tkir xurujlari yuzaga kelishi mumkin. Shuning uchun, profilaktika maqsadida dastlabki 4 hafta davomida nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar (aspirin yoki salitsilatlardan tashqari) yoki kolxitsin birga qo‘llash maqsadga muvofiq. Agar allopurinol qabul qilayotgan bemorlarda podagraning o‘tkir xuruji yuzaga kelsa, davolashni shu dozada davom ettirish, o‘tkir xurujni esa mos yallig‘lanishga qarshi vositalar bilan davolash kerak. Adekvad terapiyada buyraklardagi yirik urat toshlari erishi, ularning siydik chiqarish yo‘llariga tushishi (buyrak kolikasi) va ularning to‘silishi mumkin. Neoplastik kasalliklar, Lesh-Nihen sindromi bo‘lgan bemorlarda giperkislotemiyani oldini olish uchun allopurinol radioterapiya yoki kimyoterapiya boshlanishidan oldin buyuriladi. Bunday hollarda minimal samarali doza qo‘llanilishi kerak. Ksantinlarning siydik chiqarish yo‘llarida cho‘kishini kamaytirish uchun optimal diurezni ta’minlash uchun yetarli gidratatsiya va siydikni ishqoriy qilish zarur. Allopurinol tabletkalari laktosa saqlaydi. Galaktozani o‘zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi yoki glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi bo‘lgan bemorlar preparatni qabul qilmasliklari kerak. Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash. Allopurinolni homiladorlik davrida qo‘llash mumkin emas. Preparatni qo‘llash zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish kerak. Dori vositasining transport vositalarini boshqarish yoki potensial xavfli mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’sir qilish xususiyatlari Preparatga individual reaksiya aniqlanmaguncha, bosh aylanishi yoki uyquchanlik yuzaga kelishi mumkinligi sababli, transport vositalarini boshqarish va boshqa mexanizmlar bilan ishlashdan voz kechish kerak.

Siptomlar: ko'ngil aynishi, qusish, diareya, bosh aylanishi, bosh og'rig'i, uyquchanlik, qorin og'rig'i. Ayrim hollarda – buyrak yetishmovchiligi, gepatit. Davolash: simptomatik, qo'llab-quvvatlovchi chora-tadbirlar qo'llaniladi. Optimal diurezni saqlash uchun yetarli gidratatsiya allopurinol va uning metabolitlarini chiqarilishiga yordam beradi. Zarur bo'lsa – gemodializ. Maxsus antidot noma'lum.