Farmakologik xususiyatlari
Farmakodinamiya
Advantan preparatining faol komponenti — metilprednizolon atseponat — galogenlanmagan steroid hisoblanadi. Advantan® tashqi qo‘llanganda yallig‘lanish va allergik teri reaksiyalarini, shuningdek, kuchaygan proliferatsiya bilan bog‘liq reaksiyalarni bostiradi, bu esa yallig‘lanishning obyektiv simptomlari (shu jumladan, eritema, shish, namlanish) va subyektiv his-tuyg‘ular (shu jumladan, qichishish, tirnash, og‘riq) kamayishiga olib keladi.
Metilprednizolon atseponatni tashqi qo‘llashda tavsiya etilgan dozalarda tizimli ta’siri insonda ham, hayvonlarda ham minimal bo‘ladi. Advantan® preparatini ko‘p marta katta yuzalarga (teri yuzasining 40–60%) surtilganda, shuningdek, o‘tkazmaydigan bog‘lam ostida qo‘llanganda buyrak usti bezlari funksiyasida buzilishlar kuzatilmaydi: plazmadagi kortizol darajasi va uning sirkadiyalik ritmi normal chegarada qoladi, sutkalik siydikda kortizol darajasi pasayishi kuzatilmaydi.
Klinik tadqiqotlar davomida Advantan® preparatini kattalarda 12 haftagacha va bolalarda (shu jumladan, erta yoshdagilarda) 4 haftagacha qo‘llashda teri atrofiyasi, teleangioektaziyalar, striyalar va aknega o‘xshash toshmalar rivojlanishi aniqlanmadi.
Metilprednizolon atseponat (ayniqsa, uning asosiy metaboliti — 6α-metilprednizolon-17-propionat) hujayra ichidagi GKС-retseptorlari bilan bog‘lanadi. Steroid-retseptor kompleksi immun javob hujayralarining DNKsi bilan o‘zaro ta’sir qiladi va shu tarzda bir qator biologik effektlarni yuzaga keltiradi. Xususan, steroid-retseptor kompleksi immun javob hujayralari DNKsi bilan bog‘lanishi makrokortin sintezi induktsiyasiga olib keladi. Makrokortin araxidon kislotasining ajralishini va shu bilan PG va LT tipidagi yallig‘lanish mediatorlari hosil bo‘lishini inhibe qiladi.
GKС tomonidan vazodilatatsiyalovchi PG sintezi inhibe qilinishi va adrenalinning tomir toraytiruvchi ta’sirini kuchaytirishi vazokonstriktor effektga olib keladi.
Farmakokinetika
Metilprednizolon atseponat epidermis va dermada gidrolizlanadi. Uning asosiy va eng faol metaboliti 6α-metilprednizolon-17-propionat bo‘lib, teri GKС-retseptorlariga ancha yuqori affinitetga ega, bu uning terida bioaktivatsiyasi mavjudligini ko‘rsatadi.
Yuqori teri orqali so‘rilish intensivligi maz va krem uchun terining holatiga, dori shakliga va qo‘llash usuliga (ochiq teri uchastkasiga yoki o‘tkazmaydigan bog‘lam ostiga) bog‘liq. Atopik dermatit (neyrodermit) va psoriazli bolalar va kattalarda teri orqali so‘rilish 2,5% dan oshmagan, bu sog‘lom ko‘ngillilardagi (0,5–1,5%) ko‘rsatkichdan faqat biroz yuqori.
Sistemali qon oqimiga tushgandan so‘ng 6α-metilprednizolon-17-propionat tezda glyukuron kislotasi bilan kon’yugatsiyalanadi va shu tarzda 6α-metilprednizolon-17-propionat-21-glyukuronid shaklida inaktivlanadi. Metilprednizolon atseponat metabolitlari asosan buyraklar orqali T1/2 taxminan 16 soat bo‘lgan holda chiqariladi. Metilprednizolon atseponat va uning metabolitlari organizmda to‘planmaydi.