-
Qo'llanilishi
Jifon® quyidagi hollarda temir tanqisligi holatlarini davolash uchun qo'llaniladi:
- temirni tezda to'ldirish zarur bo'lganda;
- og'iz orqali temir preparatlarini toqat qilmaydigan yoki davolash tartibiga rioya qilmaydigan bemorlarda;
- og'iz orqali temir preparatlari samarali bo'lmagan faol yallig'lanishli ichak kasalliklari mavjud bo'lganda.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Jifon® preparatini qo'llash quyidagi hollarda mumkin emas:
- anemiya temir tanqisligi bilan bog'liq bo'lmasa;
- temir ortiqchaligi (gemosideroz, gemoxromatoz) yoki uning utilizatsiyasi buzilgan bo'lsa;
- Jifon® preparati yoki uning komponentlariga yuqori sezuvchanlik mavjud bo'lsa;
- 1-trimestr homiladorlik.
Ehtiyotkorlik bilan:
Bronxial astma, ekzema, polivalent allergiya, boshqa parenteral temir preparatlariga allergik reaksiyalar va past temir bog'lovchi qobiliyatga ega va/yoki foliy kislotasi tanqisligi bo'lgan bemorlarga Jifon® ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak.
Shuningdek, temir preparatlarini jigar yetishmovchiligi, o'tkir yoki surunkali infeksion kasalliklari bo'lgan bemorlarga va qonda ferritin ko'rsatkichlari yuqori bo'lgan shaxslarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak, chunki parenteral yuboriladigan temir bakterial yoki virusli infeksiya mavjudligida nojo'ya ta'sir ko'rsatishi mumkin.
-
Qo'llash usuli
Kirish.
Jifon® faqatgina vena ichiga – sekin oqim bilan yoki tomchilab, shuningdek, dializ tizimining venoz qismiga yuboriladi va mushak ichiga yuborish uchun mo‘ljallanmagan. Preparatning to‘liq terapevtik dozasini bir martada yuborish mumkin emas.
Birinchi terapevtik doza yuborilishidan oldin test-doza tayinlanishi kerak. Agar kuzatuv davrida toqatsizlik belgilari paydo bo‘lsa, preparat yuborilishini darhol to‘xtatish kerak. Ampula ochilishidan oldin uni cho‘kma va shikastlanish bor-yo‘qligiga tekshirish zarur. Faqat cho‘kmasiz jigarrang eritma ishlatilishi mumkin.
Tomchilab yuborish.
Jifon® ni tomchilab infuziya tarzida yuborish afzal, bu arterial bosimning keskin pasayishi va eritmaning vena atrofidagi to‘qimalarga tushish xavfini kamaytiradi. Infuziya oldidan Jifon® ni 0,9% natriy xlorid eritmasida 1:20 nisbatda suyultirish kerak [masalan – 1 ml (20 mg temir) 20 ml 0,9% natriy xlorid eritmasida]. Olingan eritma quyidagi tezlikda yuboriladi: 100 mg temir – kamida 15 daqiqa davomida; 200 mg temir – 30 daqiqa davomida; 300 mg temir – 1,5 soat davomida; 400 mg temir – 2,5 soat davomida; 500 mg temir – 3,5 soat davomida. Maksimal toqat qilinadigan bir martalik doza, ya’ni 7 mg temir/kg, kamida 3,5 soat davomida yuborilishi kerak, preparatning umumiy dozasi qat’iy nazar.
Birinchi tomchilab terapevtik doza yuborilishidan oldin Jifon® uchun test-doza yuborilishi kerak: kattalar va tana vazni 14 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarga 20 mg temir, tana vazni 14 kg dan kam bo‘lgan bolalarga esa kunlik dozaning yarmi (1,5 mg temir/kg) 15 daqiqa davomida yuboriladi. Nojo‘ya hodisalar bo‘lmasa, eritmaning qolgan qismi tavsiya etilgan tezlikda yuboriladi.
Oqim bilan yuborish.
Jifon® preparatini suyultirilmagan eritma ko‘rinishida ham vena ichiga sekin yuborish mumkin, yuborish tezligi (me’yor) 1 ml Jifon® (20 mg temir) bir daqiqada, ya’ni 5 ml Jifon® (100 mg temir) kamida 5 daqiqa davomida yuboriladi. Preparatning maksimal hajmi 1 in’eksiya uchun 10 ml Jifon® (200 mg temir) dan oshmasligi kerak.
Birinchi oqim bilan terapevtik doza yuborilishidan oldin Jifon® uchun test-doza tayinlanadi: kattalar va tana vazni 14 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarga 1 ml Jifon® (20 mg temir), tana vazni 14 kg dan kam bo‘lgan bolalarga esa kunlik dozaning yarmi (1,5 mg temir/kg) 1-2 daqiqa davomida yuboriladi. Keyingi 15 daqiqa kuzatuv davomida nojo‘ya hodisalar bo‘lmasa, eritmaning qolgan qismi tavsiya etilgan tezlikda yuboriladi. In’eksiyadan so‘ng bemorga qo‘lini bir muddat to‘g‘ri holatda ushlab turish tavsiya etiladi.
Dializ tizimiga yuborish.
Jifon® ni to‘g‘ridan-to‘g‘ri dializ tizimining venoz qismiga yuborish mumkin, vena ichiga in’eksiya uchun tavsiflangan qoidalarga qat’iy rioya qilgan holda.
Doza hisobini shifokor tana vazniga qarab belgilaydi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Hozirgi vaqtda Zhifon® preparatini yuborish bilan vaqtinchalik va mumkin bo‘lgan sababli bog‘liqlikka ega quyidagi nojo‘ya hodisalar ma’lum. Barcha simptomlar juda kam uchragan (uchrash chastotasi 0,01% dan kam va 0,001% ga teng yoki undan ko‘p).
Nerv tizimi tomonidan:
- bosh aylanishi,
- bosh og‘rig‘i,
- hushdan ketish,
- paresteziya.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan:
- yurak urishi,
- taxikardiya,
- arterial bosimning pasayishi,
- kollaptoid holatlar,
- issiqlik hissi,
- yuzga qon "to‘lqinlari",
- periferik shishlar.
Nafas olish organlari tomonidan:
- bronxospazm,
- nafas qisishi.
Ovqat hazm qilish trakti tomonidan:
- qorin sohasida tarqalgan og‘riqlar,
- epigastral sohada og‘riq,
- diareya,
- ta’m buzilishi,
- ko‘ngil aynishi,
- qusish.
Teri qoplamlari tomonidan:
- eritema,
- qichishish,
- toshma,
- pigmentatsiya buzilishi,
- terlashning oshishi.
Tayanch-harakat apparati tomonidan:
- artralgiyalar,
- bel sohasida og‘riq,
- bo‘g‘imlarning shishi,
- mialgiya,
- oyoq-qo‘llarda og‘riq.
Immun tizimi tomonidan:
- allergik anafilaktoid reaksiyalar, shu jumladan yuz shishi, hiqildoq shishi.
Umumiy buzilishlar va in’eksiya joyidagi reaksiyalar:
- asteniya,
- ko‘krak sohasida og‘riq,
- ko‘krakda og‘irlik hissi,
- holsizlik,
- periferik shishlar,
- yuborish joyida og‘riq va shish (ayniqsa preparat ekstravazal tushganda),
- noqulaylik hissi,
- oqarish,
- harorat ko‘tarilishi,
- titroq.
-
Farmakologik xususiyatlari
Ko‘p yadroviy temir (III) gidroksid markazlari tashqaridan ko‘plab kovalent bo‘lmagan bog‘langan saxaroza molekulalari bilan o‘ralgan. Natijada taxminan 43 kD molekulyar massaga ega kompleks hosil bo‘ladi, shu sababli uning buyraklar orqali o‘zgarmagan holda chiqarilishi mumkin emas.
Ushbu kompleks barqaror va fiziologik sharoitlarda temir ionlarini ajratmaydi.
Ushbu kompleksdagi temir tabiiy ferritinlarga o‘xshash tuzilmalar bilan bog‘langan.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Jifon® faqat anemiya tashxisi mos laboratoriya ma'lumotlari (masalan, zardob ferritini yoki gemoglobin va gematokrit darajasi, eritrotsitlar soni va ularning parametrlari – eritrotsitning o'rtacha hajmi, eritrotsitdagi o'rtacha gemoglobin miqdori yoki eritrotsitdagi o'rtacha gemoglobin konsentratsiyasi) bilan tasdiqlangan bemorlarga buyurilishi kerak.
Tomir ichiga yuboriladigan temir preparatlari allergik yoki anafilaktoid reaksiyalarni chaqirishi mumkin, ular hayot uchun xavfli bo'lishi mumkin.
Jifon® preparatini yuborish tezligini qat'iy rioya qilish kerak (preparat tez yuborilganda arterial bosim pasayishi mumkin). Nojo'ya ta'sirlar (ayniqsa, arterial bosimning pasayishi) rivojlanishining yuqori chastotasi, ular og'ir bo'lishi ham mumkin, dozaning oshishi bilan bog'liq. Shuning uchun, «Qo'llash usuli va dozalari» bo'limida keltirilgan preparatni yuborish vaqti qat'iy rioya qilinishi kerak, hatto bemor maksimal toqat qilinadigan bir martalik doza olmasa ham.
Dextan temiriga yuqori sezuvchanlik reaksiyalari bo'lgan bemorlarda o'tkazilgan tadqiqotlar Jifon® preparati bilan davolash fonida asoratlar yo'qligini ko'rsatdi.
Preparatning tomir atrofidagi to'qimalarga tushishidan saqlanish kerak, chunki Jifon® tomirdan tashqariga chiqishi to'qimalar nekrozi va terining jigarrang ranglanishiga olib keladi. Ushbu asorat rivojlangan taqdirda, temirni tezroq chiqarish va uning atrof to'qimalarga yanada chuqurroq kirib borishini oldini olish uchun in'ektsiya joyiga geparin saqlovchi preparatlar (gel yoki mazni yengil harakatlar bilan, ishqalamasdan) surtilishi tavsiya etiladi.
Konteyner birinchi ochilgandan keyin saqlash muddati:
Mikrobiologik nuqtai nazardan, preparat darhol ishlatilishi kerak.
Fiziologik eritma bilan suyultirilgandan keyin saqlash muddati:
Suyultirilgandan keyin kimyoviy va fizik barqarorlik xona haroratida 12 soatni tashkil etadi. Mikrobiologik nuqtai nazardan, preparat darhol ishlatilishi kerak. Agar preparat suyultirilgandan so'ng darhol ishlatilmagan bo'lsa, foydalanuvchi saqlash sharoiti va vaqtiga javobgar bo'ladi, bu har qanday holatda ham xona haroratida 3 soatdan oshmasligi kerak, agar suyultirish nazorat qilinadigan va kafolatlangan aseptik sharoitda amalga oshirilgan bo'lsa.
Jifon® preparatining avtomobil haydash va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga nojo'ya ta'sir ko'rsatishi ehtimoli juda past.
Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlanishi va yaroqlilik muddati tugaganidan so'ng ishlatilmasligi kerak.