Farmakologik xususiyatlari
Askorbin kislotasi vitamin hisoblanadi, metabolik ta'sir ko'rsatadi, inson organizmida hosil bo'lmaydi, faqat oziq-ovqat bilan kiradi. Nosbalanslangan va to'liq bo'lmagan ovqatlanishda inson askorbin kislotasiga ehtiyoj sezadi. Oksidlanish-qaytarilish jarayonlarini, uglevod almashinuvini, qonni ivish jarayonini, to'qimalarning regeneratsiyasini tartibga solishda ishtirok etadi; organizmning infeksiyalarga chidamliligini oshiradi, tomir o'tkazuvchanligini kamaytiradi, B1, B2, A, E vitaminlari, foliy kislotasi, pantoten kislotasiga ehtiyojni kamaytiradi. Fenilalanin, tirozin, foliy kislotasi, norepinefrin, gistamin, temir almashinuvida, karbogidratlarni o'zlashtirishda, lipidlar, oqsillar, karnitin sintezida, immun reaksiyalarda, serotoninni gidroksillashda ishtirok etadi, gem bo'lmagan temirning so'rilishini kuchaytiradi. Antiagregant va yaqqol antioksidant xususiyatlarga ega. Ko'plab biokimyoviy reaksiyalarda vodorod transportini tartibga soladi, glyukozaning trikarboksil kislotasi siklida ishlatilishini yaxshilaydi, tetrahidrofoliy kislotasi va to'qimalarning regeneratsiyasi, steroid gormonlar, kollagen, prokollagen sintezida ishtirok etadi. Huqayra oralig'idagi moddaning kolloid holatini va kapillyarlarning normal o'tkazuvchanligini saqlaydi (gialuronidazani susaytiradi). Proteolitik fermentlarni faollashtiradi, aromatik aminokislotalar, pigmentlar va xolesterin almashinuvida ishtirok etadi, jigar hujayralarida glikogen to'planishiga yordam beradi. Jigar nafas fermentlarini faollashtirish hisobiga uning detoksikatsion va oqsil hosil qiluvchi funksiyalarini kuchaytiradi, protrombin sintezini oshiradi. Safro ajralishini yaxshilaydi, oshqozon osti bezining tashqi sekretsiya funksiyasini va qalqonsimon bezning inkretor funksiyasini tiklaydi. Immunologik reaksiyalarni tartibga soladi (antitanachalar, S3-komponent komplementi, interferon sintezini faollashtiradi), fagotsitozga yordam beradi, organizmning infeksiyalarga qarshiligini oshiradi. Gistamin ajralishini to'xtatadi va uning parchalanishini tezlashtiradi, prostaglandinlar va boshqa yallig'lanish va allergik reaksiyalar mediatorlarining hosil bo'lishini susaytiradi. Past dozalarda (150-250 mg/kun og'iz orqali) temir preparatlari bilan surunkali intoksikatsiyada deferoksaminning kompleks hosil qiluvchi funksiyasini yaxshilaydi, bu esa temirning chiqarilishini kuchaytiradi.