1 kapsula tarkibida:

faol modda: alfa-tokoferol asetat (100% modda hisobida) – 0,2 g yoki 0,4 g;

yordamchi modda: kungaboqar yog‘i (rafinirlangan, dezodoratsiyalangan) yoki makkajo‘xori yog‘i yoki soya yog‘i. 

 

Farmakodinamiya

Vitamin E antioksidant vosita bo‘lib, hujayra proliferatsiyasi jarayonlarida, to‘qima almashinuvda ishtirok etadi, eritrotsitlarning gemolizini oldini oladi, kapillyarlarning o‘tkazuvchanligi va mo‘rtligini oshishini oldini oladi.

Preparat ateroskleroz, yurak mushagi va skelet mushaklarining degenerativ-distrofik o‘zgarishlarini oldini oladi, miokardning oziqlanishi va qisqarish qobiliyatini yaxshilaydi, miokard tomonidan kislorod iste’molini kamaytiradi. Erkin radikal reaksiyalarni sekinlashtiradi, hujayra va subhujayra membranalarini shikastlovchi peroksidlarning hosil bo‘lishini oldini oladi. Gem va gem saqlovchi fermentlar - gemoglobin, mioglobin, sitoxrom, katalaza, peroksidaza sintezini stimulyatsiya qiladi.

To‘qima nafas olishini yaxshilaydi, oqsillar (kollagen, fermentlar, silliq mushaklar, skelet va miokardning strukturaviy va qisqaruvchi oqsillari) sintezini stimulyatsiya qiladi, vitamin A ni oksidlanishdan himoya qiladi, xolesterin sintezini sekinlashtiradi. To‘yinmagan yog‘ kislotalari va selen (mikrosomal elektron tashish tizimi komponenti) oksidlanishini sekinlashtiradi.

Organizmda vitamin E yetishmasligi (avitaminoz E) bo‘lsa, yurak mushaklarida degenerativ o‘zgarishlar rivojlanadi, kapillyarlarning o‘tkazuvchanligi va mo‘rtligi oshadi, moyak va urug‘ naychalari epiteliyasi o‘zgaradi. Embrionlarda qon quyilishlar paydo bo‘ladi, ularning nobud bo‘lishi hali ona qornida sodir bo‘ladi. Shuningdek, nerv hujayralarida degenerativ o‘zgarishlar va jigar parenximasining shikastlanishi aniqlangan.

Vitamin E yetishmovchiligida qon zardobida oqsillar konsentratsiyasi va jigar hamda moyaklarda nuklein kislotalar miqdori kamayadi.

Odamda vitamin E yetishmovchiligi ovqatlanish xususiyatlari (masalan, ozuqada o‘simlik yog‘lari bo‘lmasligi) bilan bog‘liq bo‘lishi yoki turli kasalliklar, masalan, jigar, me’da osti bezi kasalliklari va boshqalar bilan chaqirilgan bo‘lishi mumkin. 

 

Qonda lipidlarning peroksid oksidlanish mahsulotlari yuqori darajada bo‘lishi doimiy tutqanoq bo‘lgan bemorlarda tutqanoqqa qarshi preparatlarning samaradorligini oshiradi.

Steroid va nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar antioksidantlarning ta’sirini kuchaytiradi. Yurak glikozidlari, shuningdek, vitamin A va D ning samaradorligini oshiradi, toksikligini kamaytiradi. Vitamin E ning yuqori dozalari organizmda vitamin A yetishmovchiligini keltirib chiqarishi mumkin.

Vitamin E ni kuniga 400 ME dan ortiq dozada antikoagulyantlar (kumarin va indandion hosilalari) bilan birga qo‘llash gipoprothrombinemiya va qon ketish xavfini oshiradi.

Xolestiramin, kolestipol, mineral yog‘lar alfa-tokoferil atsetatning so‘rilishini kamaytiradi.

Temirning yuqori dozalari organizmda oksidlanish jarayonlarini kuchaytiradi, bu esa vitamin E ga bo‘lgan ehtiyojni oshiradi.

Alfa-tokoferil atsetatni siklosporin bilan birga qo‘llanganda, oxirgisining so‘rilishi oshadi. 

 

Vitamin E gipovitaminozi yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda past tana massasi bilan platsentaning past o‘tkazuvchanligi tufayli yuzaga kelishi mumkin (homila qonida vitamin E miqdori onaning qonidagi konsentratsiyaning faqat 20-30% ni tashkil etadi).

Selen va oltinga boy aminokislotalar ko‘p bo‘lgan dieta vitamin E ga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi.

Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarga vitamin E buyurilganda foyda va nekrotik enterokolit rivojlanishining potentsial xavfi solishtirilishi kerak.

Hozirgi vaqtda quyidagi kasalliklarni davolash va oldini olishda vitamin E qo‘llash samaradorligi asoslanmagan deb hisoblanadi: beta-talasemiya, onkologik kasalliklar, ko‘krak bezi fibroz-kistoz displaziyasi, terining yallig‘lanish kasalliklari, soch to‘kilishi, normal homiladorlikning to‘xtashi, yurak-qon tomir kasalliklari, «intermitent» xromota, postmenopauza sindromi, bepushtlik, yara kasalligi, sickle-cell anemiya, kuyishlar, porfiriya, nerv-mushak o‘tkazuvchanligi buzilishi, tromboflebit, impotensiya, asalari chaqishi, senil lentigo, bursit, yuzaki dermatit, havoning ifloslanishi natijasida o‘pka intoksikatsiyasi, ateroskleroz, keksalik. Vitamin E ni jinsiy faollikni oshirish uchun qo‘llash isbotlanmagan.

Tokoferollar o‘simliklarning yashil qismlarida, ayniqsa tikanli o‘simliklarning yosh novdalarida to‘planadi; tokoferollar ko‘p miqdorda o‘simlik (kungaboqar, paxta, makkajo‘xori, yer yong‘oq, soya, saflor) yog‘larida mavjud. Ularning ba’zilari go‘sht, yog‘, tuxum va sutda saqlanadi.  

Boshqaruv va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Ta’sir qilmaydi. 

 

Sintomlari: kuniga 400-800 ME dozasida uzoq muddat qabul qilinganda – ko‘rishning xiralashuvi, bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, g‘ayrioddiy charchoq, diareya, gastralgiya, asteniya; kuniga 800 ME dan ortiq dozada uzoq muddat qabul qilinganda – K vitamini gipovitaminozi bo‘lgan bemorlarda qon ketish xavfining oshishi, qalqonsimon bez gormonlari almashinuvi buzilishi, jinsiy disfunktsiya, tromboflebit, tromboemboliya, nekrotik kolit, sepsis, gepatomegaliya, giperbilirubinemiya, buyrak yetishmovchiligi, to‘r pardasi shikastlanishi, qon ketish, gemorragik insult, assit, gemoliz.

Davolash: preparatni bekor qilish; vitamin E ning jigaridagi metabolizmini tezlashtiruvchi glyukokortikoidlar buyuriladi; qon ketish xavfini kamaytirish uchun Vikasol buyuriladi.