Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: diareya, ko'ngil aynishi, qusish, soxta membranoz kolit.

Markaziy va periferik asab tizimi tomonidan: bosh og'rig'i, mushaklarning qisilishi.

Allergik reaksiyalar: makulopapulyoz toshma, eshakemi, qichishish, isitma, Stivens-Djonson sindromi, anafilaktik shok.

Qon hosil qilish tizimi tomonidan: qaytariluvchi neyropeniya, leykopeiya, gemoglobin va gematokrit darajasining pasayishi, eozinofiliya, trombotsitopeniya va gipoprothrombinemiya holatlari.

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: gipotenziya, vaskulit.

Siydik ajratish tizimi tomonidan: gematuriya.

 

Laborator ko'rsatkichlar: jigar funksional testlari AsAT, AlAT, ishqoriy fosfataza va bilirubin darajasining oshishi.

Mahalliy reaksiyalar: in'ektsiya joyida og'riq, infuziya joyida flebit (vena ichiga kateter orqali yuborilganda). 

 Tsefososonning antibakterial komponenti tsefoperazon bo‘lib, u uchinchi avlod tsefalosporin hisoblanadi va bakteritsid ta’sir ko‘rsatadi, bakterial devor sintezini bostirish yo‘li bilan. Tsefososon haqiqiy antibakterial faollikka ega emas, Neisseriaceae va Acinetobacter ga qarshi ta’siridan tashqari, biroq u beta-laktamazalar – mikroorganizmlar tomonidan ishlab chiqariladigan, beta-laktam antibiotiklarga rezistent bo‘lgan fermentlar – ingibitori hisoblanadi.
Tsefososon penitsillinlar va tsefalosporinlarning rezistent mikroorganizmlar tomonidan destruksiyasini oldini oladi va penitsillinlar hamda tsefalosporinlar bilan yaqqol sinergizm namoyon qiladi. Sulbaktam ham ayrim penitsillin bilan bog‘lovchi oqsillar bilan bog‘lanishi sababli, sezgir mikroorganizmlar sulbaktam/tsefoperazon ta’siriga, faqat tsefoperazon ta’siriga nisbatan, ko‘proq sezgir bo‘lib qoladi.
Sulbaktam va tsefoperazon kombinatsiyasi quyidagi mikroorganizmlarga nisbatan faol: Haemophilus influenzae, Bacteroides turlari, Acinetabacter calcoaceticus, Enterobacter aerogens, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae, Morganella morganii, Citrobacter freundii, Enterobacter cloacae, Citrobacter diversus.
Sulbaktam/tsefoperazon in vitro sharoitida klinik ahamiyatga ega bo‘lgan mikroorganizmlarning keng spektriga nisbatan faollik namoyon qiladi. 

 Tsefoson va spirtli ichimliklarni bir vaqtda qo‘llash yoki davolash tugaganidan keyin 5 kun davomida spirtli ichimliklarni iste’mol qilish disulfiram (teturam) ta’siriga o‘xshash effektlarga olib kelishi mumkin: qorin sohasida spazm, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i, yurak urishining tezlashishi, nafas qisishi, yuzning qizarishi. Ushbu effektlar spirtli ichimliklarni iste’mol qilgandan 15-30 daqiqa o‘tib kuzatiladi va bir necha soat ichida o‘z-o‘zidan o‘tib ketadi. Bu tsefoperazon molekulasining tarkibida N-metiltiotetrazol yon zanjirining mavjudligi bilan bog‘liq bo‘lib, u atsetaldegiddegidrogenaza fermenti faolligini susaytiradi, natijada qonda atsetaldegid to‘planadi va bu yuqorida ta’riflangan nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqaradi. Antikoagulyantlar (kumarin yoki indandion hosilalari), geparin yoki har qanday trombolitiklar bilan bir vaqtda qo‘llash qon ketish xavfini oshiradi. Tsefoson preparatini qo‘llashda siydikda glyukoza miqdorini fermentativ bo‘lmagan usullar bilan aniqlashda va Kumbs reaksiyasini o‘tkazishda soxta musbat natijalar bo‘lishi mumkin. Tsefoson preparatini aminoglikozidlar bilan birga kompleks terapiya tarkibida qo‘llashda, butun davolash kursi davomida buyrak funksiyalarini nazorat qilish zarur (qarang. Mos kelmaslik). Mos kelmaslik Tsefoson va aminoglikozid eritmalarini bevosita aralashtirish mumkin emas, chunki ular o‘rtasida fizik mos kelmaslik mavjud. Agar Tsefoson va aminoglikozidlar bilan kompleks terapiya zarur bo‘lsa, ularni ketma-ket, alohida ikkilamchi tomir ichiga tomchilab yuborish tizimi orqali yuborish kerak; bunda asosiy tomir ichiga tomchilab yuborish tizimi ushbu preparatlar infuziyalari orasida mos eritma bilan yaxshilab yuvilishi lozim. Shuningdek, kun davomida Tsefoson va aminoglikozidlarni yuborish oralig‘i imkon qadar uzoq bo‘lishi maqsadga muvofiqdir. Ringer laktat eritmasi bilan birlamchi suyultirish tavsiya etilmaydi, chunki bu aralashma mos kelmaydi. Biroq, ikki bosqichli suyultirish jarayonini qo‘llash mos kelmaslikni oldini oladi: avval steril inyektsiya uchun suv ishlatiladi, so‘ng olingan eritma Ringer laktat eritmasi bilan sultbaktam konsentratsiyasi 5 mg/ml gacha suyultiriladi (2 ml birlamchi eritma 50 ml Ringer laktat eritmasida yoki 4 ml birlamchi eritma 100 ml Ringer laktat eritmasida suyultiriladi). 2% lidokain eritmasi bilan birlamchi suyultirish tavsiya etilmaydi, chunki bu aralashma mos kelmaydi. Biroq, ikki bosqichli suyultirish jarayonini qo‘llash mos kelmaslikni oldini oladi: avval steril inyektsiya uchun suv ishlatiladi, so‘ng olingan eritma 2% lidokain eritmasi bilan suyultiriladi (eritmada taxminan 250 mg/ml tsefoperazon va 250 mg/ml sultbaktam 0,5% lidokain gidroxlorid eritmasida bo‘lishi uchun). 

 Maxsus ko'rsatmalar: Ba'zi bemorlarda Tsefoson preparati bilan davolash, boshqa sefalosporinlar kabi, gipersensitivlik reaksiyalarining, shu jumladan o'limga olib keluvchi anafilaktik reaksiyalarning rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Bunday reaksiyalarning yuzaga kelishi, ayniqsa, ko'plab allergenlarga nisbatan gipersensitivlik tarixi bo'lgan shaxslarda ehtimol yuqori. Allergik reaksiyalar rivojlanganida preparatni darhol bekor qilish va mos davolashni tayinlash zarur. Og'ir anafilaktik reaksiyalar zudlik bilan shoshilinch terapiya, xususan adrenalin yuborishni talab qiladi. Ko'rsatmalarga ko'ra, kislorod terapiyasi, kortikosteroidlarni tomir ichiga yuborish, nafas yo'llarining o'tkazuvchanligini ta'minlash, shu jumladan intubatsiya qo'llanilishi mumkin. Ba'zi bemorlarda tsefoperazon bilan davolash, boshqa antibiotiklar kabi, organizmda K vitamini yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin, bu, ehtimol, ushbu vitaminni sintez qiluvchi ichak mikroflorasining bostirilishi bilan bog'liq. Bunday xavf zaiflashgan bemorlar, cheklangan ovqatlanadigan bemorlar, mukovissidozli bemorlar, shuningdek, uzoq vaqt parenteral ovqatlanishda bo'lgan bemorlar uchun xos. Bunday hollarda protrombin darajasini nazorat qilish va zarurat tug‘ilganda K vitamini preparatlarini tayinlash zarur. Xuddi shunday nazorat antikoagulyantlar bilan davolanayotgan bemorlarda ham amalga oshirilishi kerak. Tsefoson preparatini uzoq muddat qo'llash barqaror mikroorganizmlarning o'sishini kuchaytirishi mumkin, shuning uchun bemorning holatini diqqat bilan nazorat qilish zarur. Buyrak, jigar va gemopoez tizimi faoliyatining vaqti-vaqti bilan buzilishlariga tayyor bo‘lish kerak. Bu ayniqsa yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, xususan muddatidan oldin tug‘ilganlar, shuningdek boshqa go‘daklar uchun muhim.

Buyrak funksiyasi buzilganida qo‘llanilishi. Buyrak funksiyasi turlicha buzilgan bemorlarda Tsefoson qo‘llanilganda sulbaktamning umumiy klirensi kreatinin klirensi bilan yaqin bog‘liq. Buyrak funksiyasi og‘ir buzilgan bemorlarda sulbaktamning T1/2 muddati sezilarli darajada oshadi. Gemodializ T1/2 muddati, umumiy klirens va sulbaktamning taqsimlanish hajmiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda tsefoperazon farmakokinetikasida o‘zgarishlar aniqlanmagan.

Jigar funksiyasi buzilganida qo‘llanilishi. Tsefoperazon asosan o‘t bilan chiqariladi. Jigar kasalliklari va/yoki o‘t yo‘llarining obstruksiyasi bo‘lgan bemorlarda tsefoperazonning plazmadagi T1/2 muddati uzayadi, siydik bilan chiqarilishi esa ortadi. Hatto jigar funksiyasi og‘ir buzilgan hollarda ham o‘tda tsefoperazonning terapevtik konsentratsiyalari aniqlanadi va plazmadagi T1/2 muddati 2-4 barobar oshadi. O‘t yo‘llarining og‘ir obstruksiyasi, jigar kasalliklari yoki birga kechuvchi buyrak funksiyasi buzilishlari mavjud bo‘lsa, doza tuzatish zarur bo‘lishi mumkin {qarang Qo‘llash usuli va dozalari).

Keksalar va qarilik yoshida qo‘llanilishi. Sulbaktam hamda tsefoperazon qo‘llanilganda T1/2 muddati uzayishi, umumiy klirensning kamayishi va taqsimlanish hajmining oshishi kuzatiladi. Sulbaktam farmakokinetikasi buyrak funksiyasi darajasi bilan, tsefoperazon farmakokinetikasi esa jigar funksiyasi buzilishlari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq.

Bolalarni davolashda qo‘llanilishi. Tsefoson preparati komponentlarining farmakokinetikasi pediatrik populyatsiyada kattalarnikidan sezilarli farq qilmaydi. Tsefoson go‘daklarda samarali qo‘llaniladi. Biroq, tsefoperazon/sulbaktam kombinatsiyasini muddatidan oldin tug‘ilgan yoki yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda qo‘llash bo‘yicha keng qamrovli tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Shuning uchun, muddatidan oldin tug‘ilgan yoki yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda davolashni boshlashdan oldin terapiyaning potentsial foydasi va mumkin bo‘lgan xavfini sinchiklab baholash kerak. Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llanilishi. Sulbaktam va tsefoperazon platsentar to‘siqdan o‘tadi. Shuning uchun homiladorlik davrida Tsefoson faqat ayol uchun kutilayotgan foyda homila uchun potentsial xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llanilishi kerak. Sulbaktam va tsefoperazon oz miqdorda ona suti bilan ajraladi, shuning uchun laktatsiya davrida Tsefoson qo‘llanilganda emizishni to‘xtatish masalasini hal qilish zarur. Tsefosonni 2 yoshgacha bo‘lgan bolalarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Avtotransport boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’siri haqida. Hozirda xabarlar yo‘q. Preparatni bolalar ololmaydigan joyda saqlang va yaroqlilik muddati tugaganidan so‘ng ishlatmang. Dozani oshirib yuborish: Dozani oshirib yuborishda Tsefoson preparatining nojo‘ya reaksiyalari kuchayishi mumkin. Preparatning orqa miya suyuqligidagi yuqori konsentratsiyalari nevrologik reaksiyalar, xususan, tutqanoq chaqirishi mumkin, bu beta-laktam antibiotiklari uchun xos. Tsefoperazon va sulbaktam gemodializ yo‘li bilan chiqariladi, shuning uchun ushbu protsedura preparatning organizmdan chiqarilishini kuchaytirishi mumkin.