-
Tarkibi
1 flakon tarkibida:
faol moddalari: tsefoperazon natriy, tsefoperazonga ekvivalent - 1000 mg, sulbaktam natriy, sulbaktamga ekvivalent - 500 mg.
-
Qo'llanilishi
Monoterapiya ko‘rinishida sezgir mikroorganizmlar chaqirgan infeksiyalarni davolash uchun:
nafas yo‘llari infeksiyalari (yuqori va pastki bo‘limlari);
intraabdominal infeksiyalar (peritonit, xoletsistit, xolangit va boshqalar);
siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalari (yuqori va pastki bo‘limlari);
sepsisemiya;
meningit;
teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari (shu jumladan, psevdomonadalar chaqirgan yiringli);
suyak va bo‘g‘imlar infeksiyalari;
kichik tos a'zolarining yallig‘lanish kasalliklari, endometritlar;
gonoreya va boshqa jinsiy a'zolar infeksiyalari.
Muayyan ko‘rsatmalarda preparat boshqa antibiotiklar bilan birga kombinatsiyalangan terapiya tarkibida qo‘llanilishi mumkin.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Preparatning har qanday komponentiga va/yoki penisillinlarga, sefalosporinlarga yuqori sezuvchanlik.
-
Qo'llash usuli
Preparat tomir ichiga va mushak ichiga yuborish uchun mo‘ljallangan. Davolashni boshlashdan oldin bemorda yuqori sezuvchanlik mavjudligini istisno qilish uchun teri sinovini o‘tkazish zarur.
Kattalarda qo‘llanilishi. Preparatning tavsiya etilgan sutkalik doza miqdori 2-4 g ni tashkil etadi. Preparat har 12 soatda teng taqsimlangan dozada yuborilishi kerak. Og‘ir yoki refrakter infeksiyalarda preparatning sutkalik doza miqdori 8 g gacha oshirilishi mumkin. Preparatni qabul qilayotgan bemorlarda qo‘shimcha tsefoperazon preparatlarini buyurish zarurati paydo bo‘lishi mumkin (har 12 soatda teng taqsimlangan dozada yuborilishi kerak). Tsefoperazon/sulbaktamning maksimal sutkalik doza miqdori 8 g/4 g ni tashkil etadi.
Jigar funksiyasi buzilganida qo‘llanilishi. Dozani tuzatish og‘ir obstruktiv sariqlik va og‘ir jigar kasalliklarida yoki ushbu patologiyalarning ikkalasi ham buyrak funksiyasi buzilishi bilan birga kechsa zarur bo‘lishi mumkin. Jigar funksiyasi buzilgan va birga buyrak funksiyasi ham buzilgan bemorlarda plazmadagi tsefoperazon konsentratsiyasini nazorat qilish va zarur bo‘lsa, doza mos ravishda tuzatish talab etiladi. Agar preparatning plazmadagi konsentratsiyasi diqqat bilan nazorat qilinmasa, tsefoperazonning doza miqdori sutkada 2 g dan oshmasligi kerak.
Buyrak funksiyasi buzilganida qo‘llanilishi. Preparatni kreatinin klirensi 30 ml/min dan kam bo‘lgan bemorlarda qo‘llashda sulbaktamning kamaygan klirensini kompensatsiya qilish uchun doza tuzatish zarur. Kreatinin klirensi 15-30 ml/min bo‘lsa, sulbaktamning maksimal bir martalik doza miqdori har 12 soatda 1 g ni tashkil etadi; kreatinin klirensi 15 ml/min dan kam bo‘lsa – har 12 soatda 500 mg. Shuning uchun og‘ir infeksiyalarda qo‘shimcha tsefoperazon preparatlarini buyurish zarurati paydo bo‘lishi mumkin.
Dializda preparatning doza rejimini tuzatish zarur.
Bolalarda qo‘llanilishi. Preparatning tavsiya etilgan sutkalik doza miqdori tana vazniga 40-80 mg/kg ni tashkil etadi. Preparat har 6-12 soatda teng taqsimlangan dozada yuborilishi kerak. Og‘ir yoki refrakter infeksiyalarda preparatning sutkalik doza miqdori 160 mg/kg gacha oshirilishi va 2-4 teng dozalarga bo‘linishi mumkin.
Hayotining birinchi haftasidagi chaqaloqlarga preparat har 12 soatda yuborilishi kerak. Chaqaloqlar uchun maksimal sutkalik doza 80 mg/kg dan oshmasligi kerak.
Tomir ichiga qo‘llash. Tomchilab yuborish uchun 1 flakon (1,5 g) tarkibini 6,7 ml 5% glyukoza eritmasida, 0,9% natriy xlorid eritmasida yoki in'ektsiya uchun steril suvda eritish, so‘ngra qo‘llashdan oldin shu erituvchi bilan 20 ml gacha suyultirish kerak. Preparat infuzion tarzda 15-60 daqiqa davomida yuboriladi.
Preparat in'ektsiya uchun suv, 5% glyukoza eritmasi 0,225% natriy xlorid eritmasida, 5% glyukoza eritmasi 0,9% natriy xlorid eritmasida tsefoperazon uchun 10 mg/ml va sulbaktam uchun 10 mg/ml dan tsefoperazon uchun 250 mg/ml va sulbaktam uchun 250 mg/ml gacha bo‘lgan konsentratsiyalarda mos keladi.
Ringer laktat eritmasi tomir ichiga infuziya uchun suyultirishda mos keladi, biroq birlamchi suyultirish uchun mos emas.
Tomir ichiga in'ektsiya uchun flakon tarkibini yuqorida ta'riflanganidek eritish va kamida 3 daqiqa davomida yuborish kerak.
Mushak ichiga qo‘llash. Lidokain eritmasi mushak ichiga qo‘llashda suyultirish uchun mos keladi, biroq birlamchi eritish uchun mos emas.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: diareya, ko'ngil aynishi, qusish.
Markaziy asab tizimi va periferik asab tizimi tomonidan: bosh og'rig'i, mushaklarning qisilishi.
Allergik reaksiyalar: makulopapulyoz toshma, eshakemi, qichishish, isitma.
Qon hosil qilish tizimi tomonidan: qaytariluvchi neyitropeniya.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: gipotenziya, vaskulit.
Siydik chiqarish tizimi tomonidan: gematuriya.
Laborator ko'rsatkichlar: jigar funksional testlari AST, ALT, ishqoriy fosfataza va bilirubin darajasining ahamiyatsiz oshishi.
Mahalliy reaksiyalar: in'ektsiya joyida og'riq, infuziya joyida flebit (vena ichiga kateter orqali yuborilganda).
-
Farmakologik xususiyatlari
Preparatning antibakterial komponenti tsefoperazon – uchinchi avlod tsefalosporin bo‘lib, u bakteritsid ta’sir ko‘rsatadi, bakterial devor sintezini bostirish yo‘li bilan. Sulbaktam haqiqiy antibakterial faollikka ega emas, Neisseriaceae va Acinetobacter ga nisbatan ta’siridan tashqari, biroq u beta-laktamazalar – beta-laktam antibiotiklarga rezistent mikroorganizmlar tomonidan ishlab chiqariladigan fermentlar – ingibitori hisoblanadi.
Sulbaktam penitsillinlar va tsefalosporinlarning rezistent mikroorganizmlar tomonidan destruksiyasini oldini oladi va penitsillinlar hamda tsefalosporinlar bilan yaqqol sinergizm namoyon qiladi. Sulbaktam ayrim penitsillin bilan bog‘lovchi oqsillar bilan ham bog‘lanishi sababli, sezgir mikroorganizmlar sulbaktam/tsefoperazon ta’siriga, faqat tsefoperazon ta’siriga nisbatan, ko‘proq sezgir bo‘lib qoladi.
Sulbaktam va tsefoperazon kombinatsiyasi quyidagi mikroorganizmlarga nisbatan faol: Haemophilus influenzae, Bacteroides turlari, Acinetabacter calcoaceticus, Enterobacter aerogens, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae, Morganella morganii, Citrobacter freundii, Enterobacter cloacae, Citrobacter diversus.
Sulbaktam/tsefoperazon in vitro sharoitida klinik ahamiyatga ega bo‘lgan mikroorganizmlarning keng spektriga nisbatan faollik namoyon qiladi.
Gram-musbat mikroorganizmlar: Staphylococcus aureus (penitsillinaza ishlab chiqaruvchi va ishlab chiqarmaydigan shtammlar jumladan), Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae (asosan Diplococcus pneumoniae), Streptococcus pyogenes (A guruhi beta-gemolitik streptokokk), Streptococcus agalactiae (B guruhi beta-gemolitik streptokokk), beta-gemolitik streptokokklarning ko‘pchilik boshqa turlari, Streptococcus faecalisning ko‘plab turlari.
Gram-manfiy mikroorganizmlar: Escherichia coli, Klebsiella turlari, Enterobacter turlari, Citrobacter turlari, Haemophilus influenzae, Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Morganella morganii (asosan Proteus morganii), Providencia rettgeri (asosan Proteus rettgeri), Providencia turlari, Serratia turlari (S. marcescens jumladan), Salmonella va Shigella turlari, Pseudomonas aeruginosa, ayrim Pseudomonas turlari, Acinetobacter calcoaceticus, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Bordetella pertussis, Yersinia enterocolitica.
Anaerob mikroorganizmlar: gram-manfiy bacillalar (Bacteroides fragilis, boshqa Bacteroides turlari va Fusobacterium turlari jumladan); gram-musbat va gram-manfiy kokklar (Peptococcus, Peptostreptococcus va Veillonella turlari jumladan); gram-musbat bacillalar (Clostridium, Eubacterium va Lactobacillus turlari jumladan).
Farmakokinetika
Preparat yuborilganda sulbaktam dozasining taxminan 84% va tsefoperazon dozasining 25% buyraklar orqali chiqariladi. Tsefoperazon dozasining asosiy qismi o‘t bilan chiqariladi. Sulbaktam/tsefoperazon yuborilgandan so‘ng sulbaktamning o‘rtacha yarim chiqarilish muddati 1 soat, tsefoperazonning esa 1,7 soatni tashkil etadi. Plazmadagi konsentratsiyalar yuborilgan doza bilan proporsionaldir.
1,5 g sulbaktam/tsefoperazon 5 daqiqa davomida vena ichiga yuborilgandan so‘ng sulbaktam va tsefoperazonning maksimal konsentratsiyalarining o‘rtacha qiymatlari mos ravishda 130,2 va 236,8 mkg/ml ni tashkil etadi. Bu sulbaktamning taqsimlanish hajmi (Vα=18,0-27,6L) tsefoperazonniki (Vα = 10,2-11,3L) ga nisbatan kattaroq ekanligini ko‘rsatadi.
Ham sulbaktam, ham tsefoperazon to‘qimalar va organizm suyuqliklarida, shu jumladan o‘t, o‘t pufagi, teri, appendiks, falopiy naychalari, tuxumdonlar, bachadon va boshqalarda intensiv taqsimlanadi.
Bolalarda sulbaktamning o‘rtacha yarim chiqarilish muddati 0,91 dan 1,42 soatgacha, tsefoperazonning esa 1,44 dan 1,88 soatgacha.
Ko‘p martalik yuborilganda sulbaktam/tsefoperazon komponentlarining farmakokinetikasida va har 8-12 soatda qo‘llanganda ularning kumulyatsiyasida biror muhim o‘zgarish aniqlanmagan.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Preparat va spirt saqlovchi preparatlarni bir vaqtda qo‘llash yoki davolash tugaganidan keyin 5 kun davomida alkogolni bir vaqtda qo‘llash disulfiram (teturam) ta’siriga o‘xshash effektlarga olib kelishi mumkin: qorin sohasida spazm, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i, yurak urishining tezlashuvi, nafas qisishi, yuzning qizarishi. Ushbu effektlar alkogol qabul qilingandan keyin 15-30 daqiqa davomida kuzatiladi va bir necha soat ichida o‘z-o‘zidan o‘tib ketadi. Bu tsefoperazon molekulasining tarkibida N-metiltiotetrazol yon zanjirining mavjudligi bilan bog‘liq bo‘lib, u atsetaldegiddegidrogenaza fermenti faolligini susaytiradi, natijada qonda atsetaldegid to‘planadi va bu yuqorida ta’riflangan nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqaradi.
Preparatni antikoagulyantlar (kumarin yoki indandion hosilalari), geparin yoki har qanday trombolitiklar bilan bir vaqtda qo‘llash qon ketish xavfini oshiradi.
Preparatni qo‘llashda siydikda glyukoza miqdorini fermentativ bo‘lmagan usullar bilan aniqlashda va Kumbs reaksiyasini o‘tkazishda soxta musbat natijalar bo‘lishi mumkin. Preparat aminoglikozidlar bilan birga kompleks terapiya tarkibida qo‘llanilganda, butun davolash kursi davomida buyrak funksiyalarini nazorat qilish zarur (qarang. Mos kelmaslik).
-
Maxsus ko'rsatmalar
Ko‘plab allergenlarga nisbatan yuqori sezuvchanligi ma’lum bo‘lgan shaxslarda allergik reaksiyalar yuzaga kelishi mumkin. Allergik reaksiyalar rivojlanganda preparatni darhol bekor qilish va mos davolashni tayinlash zarur. Og‘ir anafilaktik reaksiyalar zudlik bilan shoshilinch terapiya, xususan adrenalin yuborilishini talab qiladi. Ko‘rsatmalar bo‘yicha oksigenoterapiya, kortikosteroidlarni tomir ichiga yuborish, nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini ta’minlash, shu jumladan intubatsiya qo‘llanilishi mumkin.
Ba’zi bemorlarda, tsefoperazon bilan davolash, boshqa antibiotiklar kabi, organizmda K vitamini yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin, bu, ehtimol, ushbu vitaminni sintez qiluvchi ichak mikroflorasining bostirilishi bilan bog‘liq. Bunday xavfga zaiflashgan bemorlar, cheklangan ovqatlanadigan bemorlar, mukovistsidozli bemorlar, shuningdek, uzoq vaqt parenteral ovqatlanishda bo‘lgan bemorlar duchor bo‘lishi mumkin. Bunday hollarda protrombin darajasini nazorat qilish va zarurat tug‘ilganda K vitamini preparatlarini tayinlash zarur. Xuddi shunday nazorat antikoagulyantlar bilan davolanayotgan bemorlarda ham amalga oshirilishi kerak.
Buyrak funksiyasi buzilgan hollarda qo‘llanilishi. Buyrak funksiyasi turlicha darajada buzilgan bemorlarda preparat qo‘llanilganda sulbaktamning umumiy klirensi kreatinin klirensi bilan yaqin bog‘liq. Buyrak funksiyasi og‘ir buzilgan bemorlarda sulbaktamning yarim chiqarilish davri sezilarli darajada oshadi. Gemodializ yarim chiqarilish davri, umumiy klirens va sulbaktamning taqsimlanish hajmiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda tsefoperazon farmakokinetikasida o‘zgarishlar aniqlanmagan.
Jigar funksiyasi buzilgan hollarda qo‘llanilishi. Tsefoperazon asosan o‘t bilan chiqariladi. Jigar kasalliklari va/yoki o‘t yo‘llarining obstruksiyasi bo‘lgan bemorlarda tsefoperazonning plazmadagi yarim chiqarilish davri uzayadi, siydik bilan chiqarilishi esa ortadi. Hatto jigar funksiyasi og‘ir buzilgan hollarda ham o‘tda tsefoperazonning terapevtik konsentratsiyalari aniqlanadi va plazmadagi yarim chiqarilish davri 2-4 marta oshadi.
O‘t yo‘llarining og‘ir obstruksiyasi, og‘ir jigar kasalliklari yoki birga kechuvchi buyrak funksiyasi buzilishlari mavjud bo‘lsa, doza tuzatish zarur bo‘lishi mumkin.
Qariyalar va keksalar yoshida qo‘llanilishi. Sulbaktam hamda tsefoperazon qo‘llanilganda yarim chiqarilish davri uzayishi, umumiy klirensning kamayishi va taqsimlanish hajmining ortishi kuzatiladi. Sulbaktam farmakokinetikasi to‘g‘ridan-to‘g‘ri buyrak funksiyasi darajasi bilan, tsefoperazon farmakokinetikasi esa jigar funksiyasi buzilishlari bilan bog‘liq.
Bolalar
Preparat komponentlarining farmakokinetikasi pediatrik populyatsiyada kattalarnikidan sezilarli farq qilmaydi.
Preparat chaqaloqlarda samarali qo‘llaniladi. Biroq, tsefoperazon/sulbaktam kombinatsiyasining muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlar yoki yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda qo‘llanilishi bo‘yicha keng qamrovli tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Shuning uchun, muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlar yoki yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda davolashni boshlashdan oldin potentsial foyda va mumkin bo‘lgan xavf ehtiyotkorlik bilan baholanishi kerak.
Homiladorlik va laktatsiya davri
Sulbaktam va tsefoperazon platsentar to‘siqdan o‘tadi. Shuning uchun homiladorlik davrida preparatni faqat ayol uchun kutilayotgan foyda homila uchun potentsial xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llash kerak.
Sulbaktam va tsefoperazon oz miqdorda ko‘krak suti bilan ajraladi, shuning uchun preparat laktatsiya davrida qo‘llanilganda emizishni to‘xtatish masalasini hal qilish zarur.
Preparatni 2 yoshgacha bo‘lgan bolalarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Avtomobil haydash va potentsial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Preparat avtomobil haydash yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir qilmaydi.
Mos kelmaslik
Preparat va aminoglikozidlar eritmalarini bevosita aralashtirish mumkin emas, chunki ular o‘rtasida fizik mos kelmaslik mavjud. Agar preparat va aminoglikozidlar bilan birgalikda davolash zarur bo‘lsa, ularni ketma-ket alohida tomir ichiga tomchilab yuborish, alohida ikkilamchi tomir ichiga yuboriladigan trubka tizimi yordamida amalga oshirilishi kerak; bunda asosiy tomir ichiga yuboriladigan trubka tizimi ushbu preparatlar infuziyalari orasida mos eritma bilan yaxshilab yuvilishi kerak. Shuningdek, kun davomida preparat va aminoglikozidlarni yuborish oralig‘i imkon qadar uzoq bo‘lishi maqsadga muvofiq.
Eritmani birlamchi Ringer laktat eritmasi bilan suyultirish tavsiya etilmaydi, chunki bu aralashma mos kelmaydi. Biroq, ikki bosqichli suyultirish jarayonini qo‘llash mos kelmaslikni oldini oladi: avval inyektsiya uchun steril suv ishlatiladi, so‘ng olingan eritma Ringer laktat eritmasi bilan sulbaktam konsentratsiyasi 5 mg/ml gacha suyultiriladi (2 ml birlamchi eritma 50 ml Ringer laktat eritmasida yoki 4 ml birlamchi eritma 100 ml Ringer laktat eritmasida suyultiriladi).
Eritmani birlamchi 2% lidokain eritmasi bilan suyultirish tavsiya etilmaydi, chunki bu aralashma mos kelmaydi. Biroq, ikki bosqichli suyultirish jarayonini qo‘llash mos kelmaslikni oldini oladi: avval inyektsiya uchun steril suv ishlatiladi, so‘ng olingan eritma 2% lidokain eritmasi bilan suyultiriladi (eritmada taxminan 0,5% lidokain gidroxlorid eritmasida 250 mg/ml tsefoperazon va 250 mg/ml sulbaktam bo‘lishi uchun).
Preparatni bolalar ololmaydigan joyda saqlash va yaroqlilik muddati tugaganidan keyin ishlatmaslik kerak.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Dozalash oshib ketganda preparatning nojo‘ya reaksiyalari kuchayishi mumkin. Preparatning orqa miya suyuqligidagi yuqori konsentratsiyalari nevrologik reaksiyalar, xususan, tutqanoqlarni chaqirishi mumkin, bu beta-laktam antibiotiklariga xosdir.
Tsefoperazon va sulbaktam gemodializ yo‘li bilan chiqariladi, shuning uchun ushbu muolaja preparatning organizmdan chiqarilishini kuchaytirishi mumkin.