16 yoshdan katta kattalar va o‘smirlarda Takropik preparati 0.03% moy va 0.1% moy ko‘rinishida qo‘llaniladi; 2 dan 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarda faqat 0.03% moy ko‘rinishida. 

 

Takrolimus asosan jigar orqali metabolizatsiya qilinadi va, garchi uning qon ichidagi konsentratsiyasi tashqi qo'llanilganda juda past bo'lsa-da, dekompensatsiyalangan jigar yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda malhamni diqqat bilan ishlatish kerak.

Takropik malhamni keng teri zararlanishi, uzoq muddatli kurslar bilan, ayniqsa bolalarda ishlatishda ehtiyot bo'lish zarur. 

 

Kattalar va 2 yoshdan oshgan bolalar uchun Takropik preparatini terining zararlangan joylariga yupqa qatlamda surtiladi. Preparat tananing har qanday joyida, shu jumladan, yuz va bo'yin, teri burmalari hududida qo'llanilishi mumkin. Preparatni shilliq qavatlarga va okkluziv bandajlar ostiga surtmang.

Davolash 0.03% Takropik mazini kuniga 2 marta surtishdan boshlanishi kerak. Ushbu sxema bo'yicha davolash davomiyligi 3 haftadan oshmasligi kerak. Keyinchalik, qo'llash chastotasi kuniga 1 marta kamaytiriladi, davolash zararlangan joylarning to'liq tozalanganigacha davom etadi.

Davolash 0.1% Takropik mazini kuniga 2 marta qo'llashdan boshlanishi kerak va zararlangan joylarning to'liq tozalanganigacha davom etishi kerak. Yaxshilanish kuzatilganda, 0.1% mazini surtish chastotasini kamaytirish yoki 0.03% Takropik maziga o'tish mumkin. Kasallik alomatlari qaytadan paydo bo'lsa, 0.1% Takropik mazini kuniga 2 marta qo'llashni davom ettirish kerak. Klinik ko'rinish imkon bersa, preparatni qo'llash chastotasini kamaytirishga yoki kichikroq dozalashga – 0.03% Takropik maziga o'tishga harakat qilish kerak.

Keksalar uchun qo'llash xususiyatlari yo'q. Odatda, davolash boshlangandan so'ng 1 hafta ichida yaxshilanish kuzatiladi. Agar davolash davomida 2 hafta davomida yaxshilanish belgilari kuzatilmasa, terapevtik taktikani o'zgartirish masalasini ko'rib chiqish kerak.

Takropik preparati qisqa muddatli yoki uzoq muddatli davolash uchun davriy takrorlanadigan terapiya kurslari sifatida qo'llanilishi mumkin. Zararlangan teri joylarini atopiik dermatitning klinik belgilari to'liq yo'qolguncha davolash amalga oshiriladi. Odatda, davolashning birinchi haftasida yaxshilanish kuzatiladi. Agar mazini qo'llashdan keyin ikki hafta davomida yaxshilanish belgilari kuzatilmasa, boshqa davolash variantlarini ko'rib chiqish kerak. Atopik dermatitning birinchi qaytalanish belgilari paydo bo'lganda davolashni qayta boshlash kerak.

Kasallikning tez-tez (yilda 4 marta yoki undan ko'p) qaytalanishlarini oldini olish va remissiya davomiyligini oshirish uchun Takropik preparati bilan qo'llab-quvvatlovchi terapiya tavsiya etiladi.

Qo'llab-quvvatlovchi terapiyaning maqsadga muvofiqligi oldingi davolashning samaradorligi (kuniga 2 marta) 6 haftadan oshmasligi kerak.

Qo'llab-quvvatlovchi terapiya davomida Takropik mazini haftada 2 marta (masalan, dushanba va payshanba kunlari) odatda qaytalanishlar paytida zararlangan teri joylariga surtish kerak.

Preparatni surtish o'rtasidagi vaqt 2-3 kundan kam bo'lmasligi kerak.

16 yoshdan oshgan kattalar va o'smirlar uchun 0.1% Takropik mazisi, 2 yoshdan oshgan bolalar uchun esa 0.03% Takropik mazisi qo'llaniladi. Qaytalanish belgilari paydo bo'lganda, Takropik mazisi bilan odatiy davolash rejimiga o'tish kerak.

Qo'llab-quvvatlovchi terapiyadan 12 oy o'tgach, klinik dinamikani baholash va Takropik preparatini profilaktik qo'llashni davom ettirish maqsadga muvofiqligini hal qilish kerak. Bolalarda klinik dinamikani baholash uchun preparatni vaqtincha to'xtatish va keyin qo'llab-quvvatlovchi terapiyani davom ettirish zarurligini ko'rib chiqish kerak. 

 

Eng ko'p uchraydigan nojo'ya ta'sirlar teri irritatsiyasi simptomlari (yonish va qichish hissi, qizarish, og'riq, paresteziya va toshma) qo'llash joyida kuzatiladi.

Odatda, ular o'rtacha darajada ifodalanadi va davolash boshlangandan keyin birinchi hafta ichida o'tib ketadi.

Alkogolga tolaroqsizlik tez-tez uchraydi (ichimlik iste'mol qilgandan keyin yuzning qizarishi yoki teri irritatsiyasi simptomlari).

Takropik preparatini qo'llayotgan bemorlarda follikulit, akne va gerpetik infeksiya rivojlanish xavfi oshganligi qayd etilgan.

Nojo'ya ta'sirlar tarqalish chastotasi quyidagicha taqsimlangan: juda tez-tez (≥1/10); tez-tez (≥1/100, <1/10); kamdan-kam (≥1/1000, <1/100); juda kam (≥1/10 000, <1/1000), juda juda kam (<1/10 000), chastota noma'lum (rivojlanish chastotasi baholash uchun yetarli ma'lumot yo'q). Har bir guruh ichida nojo'ya ta'sirlar ahamiyatiga ko'ra kamayish tartibida taqdim etilgan.

Infektsion kasalliklar: tez-tez - etiologiyasidan qat'i nazar mahalliy teri infektsiyalari (xususan, lekin cheklanmagan holda, gerpetik Kaposhi ekzema, follikulit, Herpes simplex virusidan kelib chiqqan infektsiya, Herpes viridae oilasiga mansub boshqa viruslar tomonidan keltirilgan infektsiyalar).

Metabolizm va ovqatlanish tomondan: tez-tez – alkogolga tolaroqsizlik (ichimlik iste'mol qilgandan keyin yuzning gipermiya yoki teri irritatsiyasi simptomlari).

Asab tizimi tomondan: tez-tez – paresteziya, gipereziya.

Teri va teri osti to'qimalari tomondan: tez-tez – follikulit, qichish; kamdan-kam – akne.

Umumiy buzilishlar va kiritish joyidagi o'zgarishlar: juda tez-tez – qo'llash joyida yonish va qichish; tez-tez – qo'llash joyida issiqlik hissi, qizarish, og'riq, irritatsiya, toshma; chastota noma'lum – qo'llash joyida shish.

Preparat kuzatilgan davr davomida rozae, malignizatsiya (teri va boshqa limfomalar, teri saratoni) holatlari qayd etilgan.

 

Takrolimus kaltsinevrin inhibitori guruhiga mansub. U kaltsinevrin (FK506) uchun sitozol retseptori bo'lgan maxsus sitoplazmatik oqsil immunofilin (FKBP12) bilan bog'lanadi. Natijada takrolimus, FKBPI2, kaltsiy, kalmodulin va kaltsinevrinni o'z ichiga olgan kompleks hosil bo'ladi, bu esa kaltsinevrinning fosfataz faoliyatini inhibe qiladi. Bu NFAT (T-hujayralarini faollashtirgan yadroviy faktor) ning defosforilatsiyasini va translokatsiyasini amalga oshirishni imkonsiz qiladi, bu esa T-hujayra immun javobini ta'minlovchi kalit sitokinlar (IL-2 va interferon-gamma) genlarining transkriptsiyasini boshlash uchun zarur. Bundan tashqari, takrolimus IL-3, IL-4, IL-5, granulotsitar-makrofag koloniyalashuvini rag'batlantiruvchi faktor (GM-CSF) va o'sma nekrozi faktori (TNFα) kabi sitokinlar ishlab chiqaruvchi genlarning transkriptsiyasini inhibe qiladi, bu esa T-limfotsitlarni faollashtirishning dastlabki bosqichlarida ishtirok etadi. Bundan tashqari, takrolimus ta'sirida mast hujayralar, bazofillar va eozinofillardan yallig'lanish mediatorlarining chiqarilishi inhibe qilinadi, shuningdek, Langerhans hujayralarida FcεRI (immunoglobulin E uchun yuqori afinitetli yuzaki retseptor) ekspressiyasi kamayadi, bu esa ularning faolligini va T-limfotsitlarga antigenni taqdim etishini kamaytiradi.

Takrolimus mazisi kollagen sinteziga ta'sir qilmaydi va shuning uchun terining atrofiya qilishiga olib kelmaydi. 

 

Preparat Takropik tug‘ma yoki olingan immunodefitsitlari bo‘lgan bemorlarda yoki immunosupressiv preparatlarni qabul qilayotgan bemorlarda qo‘llanmasligi kerak.

Takropik malhamni qo‘llash vaqtida teriga quyosh nurlari tushishidan, solyariyga borishdan, psoralin bilan birgalikda ultrabinafsha B yoki A nurlari terapiyasidan (PUVA-terapiya) qochish kerak.

Takropik preparati potentsial malign yoki prekursor malign deb hisoblangan zararlangan joylarni davolash uchun qo‘llanmasligi kerak.

Takropik preparati qo‘llangan teri joylarida 2 soat davomida yumshatish vositalaridan foydalanmaslik kerak.

Takropik preparatini infeksiyalangan atopik dermatitni davolashda samaradorligi va xavfsizligi baholangan emas. Takropik preparatini buyurishdan oldin infeksiyalash belgilari mavjud bo‘lsa, tegishli terapiya o‘tkazilishi kerak. Takropik preparatini qo‘llash gerpetik infeksiya rivojlanishi xavfini oshirish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Gerpetik infeksiya belgilari mavjud bo‘lsa, Takropik preparatini qo‘llashning foydasi va xavfini individual ravishda baholash kerak.

Linfadenopatiya mavjud bo‘lsa, terapiya boshlanishidan oldin bemorni tekshirish va preparatni qo‘llash davrida kuzatish kerak. Linfadenopatiyaning aniq sababi bo‘lmasa yoki o'tkir infeksion mononukleoz belgilari mavjud bo‘lsa, Takropik preparatini qo‘llashni to‘xtatish kerak.

Preparatning ko‘zlarga va shilliq qavatlarga tushishidan qochish kerak (tasodifan malham tushgan taqdirda, uni diqqat bilan olib tashlash va/yoki suv bilan yuvish kerak).

Takropik malhamni okkluziv bandajlar ostida qo‘llash va zich havo o‘tkazmaydigan kiyim kiyish tavsiya etilmaydi.

Har qanday boshqa mahalliy dori vositasini qo‘llashda bo‘lgani kabi, bemorlar malhamni qo‘llagandan so‘ng qo‘llarini yuvishlari kerak, agar malham qo‘lga davolash maqsadida qo‘llanilmasa.

2 dan 11 yoshgacha bo‘lgan bolalarda 0.03% takrolimus malhami Neisseria meningitidis serotipi C ga qarshi kon'yugatsiyalangan vaksina bilan emlash fonida emlashning dastlabki javobiga, T-hujayra immun javobini induktsiyalashga va immun xotira shakllanishiga ta'sir qilmasligi ko‘rsatilgan.

Preparatning avtomobil boshqarish va yuqori diqqatni talab qiladigan murakkab texnikalar bilan ishlashdagi tezlikka ta'siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Takropik preparati tashqi qo‘llanadi va uning avtomobil boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'sir ko‘rsatishi haqida asosli fikr yo‘q. 

 

Mahalliy qo'llanilganda ortiqcha dozalanish holatlari qayd etilmagan.

Ichga tushganda umumiy qabul qilingan choralarni ko'rish zarur, bu esa organizmning hayotiy funksiyalarini nazorat qilish va umumiy holatni kuzatishni o'z ichiga oladi.

Qusishni rag'batlantirish yoki oshqozonni yuvish tavsiya etilmaydi. 

 

Takrolimus terida metabolizmga uchramaydi, bu esa uning metabolizmi ta'sir qilishi mumkin bo'lgan teridagi dori vositalari o'zaro ta'sir xavfini istisno qiladi. Takrolimusning malham shaklida qo'llanilganda tizimli so'rilishi minimal bo'lganligi sababli, Takropik preparati bilan bir vaqtda qo'llanilganda CYP3A4 izoferment inhibitori (shu jumladan, eritromitsin, itrakozazol, ketokonazol, diltiazem) bilan o'zaro ta'sir ehtimoli kam, ammo keng tarqalgan zararlangan joylar va/yoki eritrodermiya bilan bemorlarda to'liq istisno qilinmaydi.

Takropik preparatining vaksinalash samaradorligiga ta'siri o'rganilmagan. Biroq, samaradorlikni pasaytirish xavfi sababli, vaksinalash malhamni qo'llashdan oldin yoki Takropik preparatining oxirgi qo'llanilishidan keyin 14 kun o'tgach amalga oshirilishi kerak. Agar jonli attenuatsiyalangan vaksina qo'llanilsa, bu davr 28 kungacha uzaytirilishi kerak, aks holda alternativ vaksinalarni qo'llash imkoniyatini ko'rib chiqish lozim.

Takrolimusni 2 dan 11 yoshgacha bo'lgan bolalarda Neisseria meningitidis serotipi C ga qarshi kon'yugirlangan vaksina bilan bir vaqtda qo'llash vaksinalashga birinchi javob, immun xotira shakllanishi, shuningdek, gummoral va hujayra immun javobiga ta'sir qilmaydi.

Takropik preparatini boshqa tashqi preparatlar, tizimli GKS va immunosupressorlari bilan birgalikda qo'llash imkoniyati o'rganilmagan.