-
Tarkibi
100 g maz (0,1 %) quyidagilarni o'z ichiga oladi: makrogol – 400 – 15,0 g; suyuq parafin – 20,0 g; oq yumshoq vazelin – 5,0 g; emulsion mum – 10,0 g; dinatriy edetat – 0,05 g; konservant Euxyl PE 9010 (fenoksietanol 90%, etilgeksilglitserol 10%) fenoksietanol hisobida – 0,45 g; tozalangan suv – 100 g gacha.
-
Qo'llanilishi
Preparat Takropik® 0,03 % va 0,1% dozalarda kattalar va 16 yoshdan katta o'smirlarda, faqat 0,03% doza esa 2 yoshdan 16 yoshgacha bo'lgan bolalarda atopik dermatitni (o'rtacha og'irlikdagi va og'ir shakllari) davolash uchun, agar tashqi terapiyaning boshqa vositalariga nisbatan rezistentlik yoki ularga qarshi ko'rsatmalar mavjud bo'lsa, qo'llaniladi.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Takrolimusga, preparatning yordamchi komponentlariga, makrolidlarga yuqori sezuvchanlik.
Homiladorlik va emizish davri.
Takropik® preparatini epidermal to‘siqning jiddiy buzilishlari bo‘lgan bemorlarda, xususan, Netherton sindromi, lamellyar ixtioz, «transplantat xostga qarshi» reaksiyasining teri ko‘rinishlari, shuningdek, umumiy eritrodermiya holatida takrolimusning tizimli so‘rilishining oshishi xavfi tufayli qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Takropik® preparatini 0,1% dozasida 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda, 0,03% dozasida esa 2 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Ehtiyotkorlik bilan
Takrolimus jigar tomonidan sezilarli darajada metabolizatsiyalanadi va tashqi qo‘llashda uning qon zardobidagi konsentratsiyasi juda past bo‘lsa-da, dekompensatsiyalangan jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda mazni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Takropik® mazini keng teri shikastlanishlari, uzoq muddatli kurslarda, ayniqsa bolalarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash zarur.
-
Qo'llash usuli
Kattalar va 2 yoshdan katta bolalarga Takropik® preparati terining zararlangan sohalariga yupqa qatlamda surtiladi. Preparat tananing istalgan sohasiga, shu jumladan yuz va bo'yinga, teri burmalari sohasiga qo'llanilishi mumkin. Preparatni shilliq qavatlarga va o'ralgan bog'lamlar ostiga surish tavsiya etilmaydi.
Bolalarda (2 yosh va undan katta) va 16 yoshgacha bo'lgan o'smirlarda qo'llanilishi
Davolashni Takropik® 0,03% malhamini kuniga ikki marta surtishdan boshlash kerak. Ushbu sxema bo'yicha davolash davomiyligi uch haftadan oshmasligi kerak. Keyinchalik qo'llash tezligi kuniga bir martaga kamaytiriladi, davolash zararlangan sohalar to'liq tozalanmaguncha davom ettiriladi.
Kattalar va 16 yosh va undan katta o'smirlarda qo'llanilishi
Davolashni Takropik® 0,1% malhamini kuniga ikki marta qo'llashdan boshlash va zararlangan sohalar to'liq tozalanmaguncha davom ettirish kerak. Yaxshilanish kuzatilganda 0,1% malhamni qo'llash tezligini kamaytirish va Takropik® 0,03% malhamiga o'tish mumkin. Kasallik belgilari qayta paydo bo'lsa, davolashni Takropik® 0,1% malhamini kuniga ikki marta surtishdan davom ettirish kerak.
Agar klinik manzara imkon bersa, preparatni qo'llash tezligini kamaytirishga yoki kamroq dozalashga – Takropik® 0,03% malhamiga o'tishga harakat qilish kerak.
Keksalar (65 yosh va undan katta)da qo'llanilishi Keksalar uchun qo'llash xususiyatlari yo'q. Odatda, yaxshilanish terapiya boshlanganidan bir hafta ichida kuzatiladi. Agar terapiya fonida ikki hafta davomida yaxshilanish belgilari bo'lmasa, terapevtik taktika o'zgartirilishini ko'rib chiqish kerak.
Kuchayishlarni davolash
Takropik® preparati qisqa muddatli yoki uzoq muddatli, davriy takrorlanuvchi terapiya kurslari ko'rinishida qo'llanilishi mumkin. Zararlangan teri sohalarini davolash atopik dermatitning klinik ko'rinishlari to'liq yo'qolguncha olib boriladi. Odatda, yaxshilanish davolashning birinchi haftasida kuzatiladi. Agar malhamdan foydalanishni boshlaganidan ikki hafta o'tgach yaxshilanish belgilari kuzatilmasa, keyingi davolashning boshqa variantlarini ko'rib chiqish kerak. Atopik dermatitning kuchayishining birinchi belgilari paydo bo'lganda davolashni qayta boshlash kerak.
Kuchayishlarning oldini olish
Kuchayishlarning oldini olish va remissiya davomiyligini oshirish uchun kasallikning tez-tez (yiliga 4 martadan ko'p) kuchayishlari bo'lgan bemorlarga Takropik® preparati bilan qo'llab-quvvatlovchi terapiya tavsiya etiladi.
Qo'llab-quvvatlovchi terapiya tayinlash maqsadga muvofiqligi standart sxema bo'yicha (kuniga 2 marta) 6 haftadan ko'p bo'lmagan muddatda o'tkazilgan oldingi davolash samaradorligi bilan aniqlanadi.
Qo'llab-quvvatlovchi terapiya vaqtida Takropik® malhami haftasiga 2 marta (masalan, dushanba va payshanba kunlari) odatda kuchayishlarda zararlangan teri sohalariga surtiladi.
Preparatni surtish orasidagi vaqt kamida 2 – 3 kun bo'lishi kerak.
Kattalar va 16 yosh va undan katta o'smirlarda 0,1% Takropik® malhami, bolalarda (2 yosh va undan katta) – 0,03% Takropik® malhami qo'llaniladi. Kuchayish belgilari paydo bo'lsa, Takropik® malhami bilan odatdagi davolash tartibiga o'tish kerak (qarang «Kuchayishlarni davolash» bo'limi). 12 oy qo'llab-quvvatlovchi terapiyadan so'ng klinik dinamikani baholash va Takropik® preparatini profilaktik qo'llashni davom ettirish maqsadga muvofiqligini hal qilish kerak. Bolalarda klinik dinamikani baholash uchun preparatni vaqtincha bekor qilish va keyin qo'llab-quvvatlovchi terapiyani davom ettirish zarurligini ko'rib chiqish kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Eng ko‘p uchraydigan nojo‘ya reaksiyalar teri tirnash xususiyati belgilari (kuylash va qichishish hissi, qizarish, og‘riq, paresteziya va toshma) preparat surtilgan joyda kuzatiladi. Odatda, ular o‘rtacha darajada ifodalangan va davolash boshlanganidan keyin birinchi hafta davomida o‘tib ketadi.
Ko‘pincha spirtga toqat qilmaslik (yuzning qizarishi yoki spirtli ichimliklarni iste’mol qilgandan keyin teri tirnash xususiyati belgilari) uchraydi.
Takropik® preparatini qo‘llagan bemorlarda follikulit, akne va gerpetik infeksiya rivojlanish xavfi yuqori.
Nojo‘ya reaksiyalar uchrash tezligiga ko‘ra quyidagicha taqsimlanadi: juda tez-tez (> 1/10); tez-tez (> 1/100, <1/10); kam-tez-tez (> 1/1 000, <1/100), kamdan-kam (> 1/10 000, <1/1000), juda kam (1/10 000), tezligi noma’lum (rivojlanish tezligini baholash uchun yetarli ma’lumot yo‘q).
Har bir guruh doirasida nojo‘ya reaksiyalar ahamiyati kamayish tartibida keltirilgan.
Infeksion kasalliklar: tez-tez – etiologiyasidan qat’i nazar, mahalliy teri infeksiyalari (xususan, lekin sanab o‘tilganlar bilan cheklanmagan holda, Kaposhi gerpetik ekzema, follikulit, Herpes simplex virusi chaqirgan infeksiya, Herpesviridae oilasiga mansub boshqa viruslar chaqirgan infeksiyalar).
Modda almashinuvi va ovqatlanish tomonidan buzilishlar: tez-tez – spirtga toqat qilmaslik (yuzning giperemiyasi yoki spirtli ichimliklarni iste’mol qilgandan keyin teri tirnash xususiyati belgilari).
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar: tez-tez – paresteziya, gipereziya.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar: tez-tez – follikulit, qichishish; kam-tez-tez – akne.
Umumiy buzilishlar va qo‘llash joyidagi buzilishlar: juda tez-tez - qo‘llash sohasida kuylash va qichishish; tez-tez – issiqlik hissi, qizarish, og‘riq, tirnash xususiyati, toshma qo‘llash sohasida; tezligi noma’lum - qo‘llash sohasida shish.
Preparat kuzatuvi davomida rozatsea, malignizatsiya (teri va boshqa turdagi limfomalar, teri raki)ning alohida holatlari qayd etilgan.
-
Farmakologik xususiyatlari
Takrolimus kaltsinevrin ingibitorlari guruhiga kiradi. U maxsus sitoplazmatik oqsil immunofilin (FKBP12) bilan bog‘lanadi, u kaltsinevrin (FK506) uchun sitozolik retseptor hisoblanadi. Natijada takrolimus, FKBP12, kaltsiy, kalmodulin va kaltsinevrinni o‘z ichiga olgan kompleks hosil bo‘ladi, bu kaltsinevrinning fosfataza faolligini ingibitsiyalashga olib keladi. Bu defosforillanish va T-hujayralarning faollashgan yadroviy omilining (NFAT) yadroga o‘tishini imkonsiz qiladi, bu esa T-hujayra immun javobi uchun muhim bo‘lgan sitokinlar (IL-2 va interferon-gamma) ishlab chiqarilishini kodlovchi genlarning transkripsiyasini boshlash uchun zarur.
Bundan tashqari, takrolimus IL-3, IL-4, IL-5, granulosit-makrofag koloniya stimulyator omili (GMKSO) va o‘sma nekrozi omili (ONO alfa) kabi sitokinlar ishlab chiqarilishini kodlovchi genlarning transkripsiyasini ingibitsiyalaydi, ular T-limfotsitlarning faollashuvi bosqichlarida ishtirok etadi.
Bundan tashqari, takrolimus ta’sirida tukli hujayralar, bazofillar va eozinofillardan yallig‘lanish mediatorlarining ajralishi ingibitsiyalanadi, shuningdek, Langerhans hujayralarida immunoglobulin E uchun yuqori affinitetli yuzaki retseptorning ekspressiyasi kamayadi, bu ularning faolligi va antigenni T-limfotsitlarga taqdim etishini pasaytiradi.
Takrolimus mazi kollagen sinteziga ta’sir qilmaydi va shu sababli teri atrofiyasini chaqirmaydi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Takropik® preparatini tug‘ma yoki orttirilgan immunodefitsitli bemorlarda yoki immunosupressiv preparatlar qabul qilayotgan bemorlarda qo‘llash mumkin emas.
Takropik® malhami qo‘llanilayotgan davrda teriga quyosh nurlari tushishidan, solyariyga borishdan, ultrabinafsha nurlar B yoki A bilan psoralen (PUVA-terapiya) kombinatsiyasida davolashdan saqlanish kerak.
Takropik® preparatini potentsial xavfli yoki xavfli bo‘lishi mumkin bo‘lgan zararlangan sohalarni davolash uchun qo‘llash mumkin emas. Takropik® preparati surtilgan teri sohalariga 2 soat davomida yumshatuvchi vositalarni qo‘llash mumkin emas.
Takropik® preparatini infeksiyalangan atopik dermatitni davolashda qo‘llash samaradorligi va xavfsizligi baholanmagan. Takropik® preparatini buyurishdan oldin infeksiya belgilari mavjud bo‘lsa, mos terapiya o‘tkazish zarur. Takropik® preparatini qo‘llash gerpetik infeksiya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Gerpetik infeksiya belgilari mavjud bo‘lsa, Takropik® preparatini qo‘llashning foyda va xavf nisbati individual baholanishi kerak.
Limfoadenopatiya mavjud bo‘lsa, terapiya boshlanishidan oldin bemorni tekshirish va preparat qo‘llanilayotgan davrda kuzatib borish zarur. Limfoadenopatiyaning aniq sababi bo‘lmasa yoki o‘tkir infeksion mononukleoz simptomlari mavjud bo‘lsa, Takropik® preparatini qo‘llashni to‘xtatish kerak.
Preparatning ko‘zga va shilliq qavatlarga tushishidan saqlanish kerak (malham tasodifan tushib qolsa, uni ehtiyotkorlik bilan olib tashlash va/yoki suv bilan yuvish kerak).
Takropik® malhamini o‘tkazmaydigan bog‘lam ostiga surish va zich, havo o‘tkazmaydigan kiyim kiyish tavsiya etilmaydi.
Boshqa har qanday mahalliy dori vositasi qo‘llangandek, bemorlar malham surtilgandan so‘ng qo‘llarini yuvishlari kerak, faqat malham davolash maqsadida qo‘llarga surtilgan hollardan tashqari.
2 yoshdan 11 yoshgacha bo‘lgan bolalarda 0,03% takrolimus malhami bilan davolash Neisseria meningitidis serotipi S ga qarshi kon'yugirlangan vaksina bilan emlash fonida emlashga birlamchi javob, T-hujayrali immun javob induktsiyasi va immun xotira shakllanishiga ta'sir ko‘rsatmasligi aniqlangan.
Transport vositalarini, mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri
Preparatning avtomobil boshqarish va yuqori e'tibor talab qiladigan murakkab texnika bilan ishlash tezligiga ta'siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Takropik® preparati tashqi qo‘llanadi va u avtomobil boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'sir ko‘rsatishi mumkinligi uchun asos yo‘q.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Mahalliy qo‘llanganda dozani oshirib yuborish holatlari qayd etilmagan.
Ichkariga tushib qolgan taqdirda, umumqabul qilingan choralarni ko‘rish zarur, ular hayotiy muhim funksiyalarni nazorat qilish va umumiy holatni kuzatishni o‘z ichiga oladi. Qusishni qo‘zg‘atish yoki oshqozonni yuvish tavsiya etilmaydi.