1 ml zardobda quyidagilar mavjud: Faol modda: botulizmga qarshi antitoksin B turi - kamida 600 ME (antitoksin faolligining xalqaro birliklari). Bitta ampula zardob bitta davolovchi doza, ya'ni 5000 ME ni o'z ichiga oladi.

Botulizmni davolash va oldini olish.

Anamnezda tizimli allergik reaksiyalar va ot zardobining oldingi yuborilishiga 1:100 nisbatda suyultirilgan, monovalent zardoblar aralashmasi (A, B va E turlari), yoki monovalent botulinga qarshi zardobga yoki preparatlarga yuqori sezuvchanlik bo'lgan asoratlarning mavjudligi. Ot oqsiliga sezuvchanlikni aniqlashda anafilaktik shok rivojlanishi.

Botulizmga qarshi zardob davolash va profilaktika maqsadida qo‘llaniladi. Davolash maqsadida zardob botulizmning birinchi belgilari paydo bo‘lganidan keyin imkon qadar erta muddatda yuboriladi. Zardob yuborishdan oldin bemordan 10 ml hajmda qon, siydik, oshqozon yuvindilari (qusindi massalari) botulizm toksini va qo‘zg‘atuvchisini aniqlash uchun olinadi. Tadqiqot uchun kasallikni keltirib chiqargan oziq-ovqat mahsulotlaridan namunalar olinadi. Noma’lum turdagi toksin (qo‘zg‘atuvchi) sababli yuzaga kelgan kasalliklarni davolash uchun monovalent zardoblar aralashmasi (A, B va E turlari) qo‘llaniladi. Toksin (qo‘zg‘atuvchi) turi ma’lum bo‘lsa, mos turdagi monovalent zardob ishlatiladi. Klinik simptomatika darajasidan qat’i nazar, vena ichiga tomchilab bir davolash dozasidagi preparat yuboriladi, u 200 ml natriy xlorid eritmasi (0,9 %) bilan suyultiriladi va yuborishdan oldin iliq suvda (37±1) °S haroratgacha isitiladi. Yuborish tezligi 60-90 tomchi daqiqasiga. Istisno holatlarda, tomchilab infuziya qilish imkoni bo‘lmasa, davolash dozasidagi zardob oldindan suyultirilmasdan shprits yordamida sekin oqimda yuborilishi mumkin. Allergik reaksiyalar ehtimolini oldini olish uchun zardob vena ichiga yuborilishidan oldin bemorga 60-90 mg prednizolon oqimda yuboriladi. Zardob bir marta yuboriladi. Profilaktika maqsadida zardob botulizm bilan kasallangan bemor bilan bir vaqtda kasallikni keltirib chiqargan mahsulotlarni iste’mol qilgan odamlarga yuboriladi. Kasallikni keltirib chiqargan toksin turiga mos zardobning yarim davolash dozasi (ampulaning yarim qismi) yuboriladi. Agar toksin turi aniqlanmagan bo‘lsa, barcha turdagi monovalent zardoblarning yarim davolash dozasi yuboriladi. Preparat mushak ichiga yuboriladi. Preparat ishlatilishidan oldin ampula diqqat bilan ko‘zdan kechiriladi. Butunligi buzilgan, markirovkasi yo‘q, preparatning fizik xossalari o‘zgargan (rangi o‘zgargan, erimaydigan cho‘kma mavjud), yaroqlilik muddati o‘tgan, noto‘g‘ri saqlangan ampulalardagi preparat ishlatishga yaroqsiz. Zardob yuborishdan oldin ampula suvda (37±1) °S haroratda 5 daqiqa davomida isitiladi. Zardob ampulalarini ochish, preparatni yuborish va ochilgan ampulani saqlash (bir soatdan ko‘p bo‘lmagan) aseptika va antiseptika qoidalariga qat’iy rioya qilgan holda amalga oshiriladi. Zardob yuborish shifokor nazorati ostida o‘tkaziladi. Botulizmga qarshi zardob yuborishdan oldin begona oqsillarga sezuvchanlikni aniqlash uchun majburiy ravishda preparat tarkibida mavjud bo‘lgan 1:100 nisbatda suyultirilgan tozalangan ot zardobi bilan teri ichiga sinama o‘tkaziladi. 1:100 nisbatda suyultirilgan tozalangan ot zardobi ampulalari qizil, botulizmga qarshi zardob ampulalari esa ko‘k yoki qora rang bilan markirovka qilingan. 1:100 nisbatda suyultirilgan tozalangan ot zardobi 0,1 ml dozada bilakning bukiluvchi yuzasiga teri ichiga yuboriladi. Agar 20 daqiqadan so‘ng yuborilgan joyda shish yoki qizarish 1 sm dan kam bo‘lsa, sinama manfiy hisoblanadi. Agar shish yoki qizarish 1 sm va undan ko‘p bo‘lsa, sinama ijobiy hisoblanadi. Manfiy teri ichiga sinama natijasida teri ostiga 0,1 ml botulizmga qarshi zardob yuboriladi. Agar ushbu zardobga 30 daqiqa ichida reaksiya bo‘lmasa, butun belgilangan zardob dozasini vena yoki mushak ichiga yuboriladi. 1:100 nisbatda suyultirilgan tozalangan ot zardobi bilan teri ichiga sinama ijobiy bo‘lsa yoki suyultirilmagan zardob teri ostiga yuborilganda allergik reaksiyalar paydo bo‘lsa, botulizmga qarshi zardob faqat davolash maqsadida, shifokor nazorati ostida va maxsus ehtiyot choralar bilan yuboriladi: avval, mushak ichiga 60 mg prednizolon va antigistamin preparatlar yuborilgandan so‘ng, teri ostiga 1:100 nisbatda suyultirilgan tozalangan ot zardobi, teri ichiga sinama uchun mo‘ljallangan, 20 daqiqa oraliqda 0,5 ml, 2,0 ml va 5,0 ml dozada yuboriladi. Ushbu dozalarga reaksiya bo‘lmasa, teri ostiga 0,1 ml botulizmga qarshi zardob yuboriladi. 30 daqiqa ichida reaksiya bo‘lmasa, butun zardob dozasini mushak ichiga yuboriladi. Yuqorida ko‘rsatilgan dozalardan biriga ijobiy reaksiya bo‘lsa, bemorga vena ichiga oqimda 180-240 mg prednizolon yuboriladi va 5-10 daqiqadan so‘ng butun davolash dozasidagi zardob mushak ichiga yuboriladi.

Botulizmga qarshi zardob yuborilishi darhol rivojlanadigan allergik reaksiyalar, shu jumladan anafilaktik shok, shuningdek, zardob kasalligi rivojlanishi bilan kechishi mumkin.

Botulinga qarshi B turi zardobi - bu otlarning qon zardobining oqsil fraksiyasi bo'lib, ular botulin anatoksi yoki B turi toksini bilan immunizatsiya qilingan, tarkibida B turi botulin toksinlarini neytrallovchi maxsus immunoglobulinlar (antitoksinlar) mavjud.

Anafilaktik shok yuzaga kelishi mumkinligini hisobga olib, preparat yuborilishi tugaganidan so'ng 30 daqiqa davomida emlanganlarni tibbiy kuzatuv ostida saqlash zarur. Botulinga qarshi zardob yuboriladigan xonalar, birinchi navbatda adrenalin (epinefrin) bilan, shokga qarshi terapiya vositalari bilan ta'minlangan bo'lishi kerak. Zardoblarni (botulinga qarshi va suyultirilgan) yuborish kasallik tarixida doza, yuborish usuli va vaqti, bemorning reaksiyasi, seriya raqami, preparat ishlab chiqaruvchi korxona nomi ko'rsatilgan holda majburiy qayd etilishi kerak.