1 ml zardobda quyidagilar mavjud: Faol modda: botulin toksiniga qarshi E tipli antitoksin - kamida 1200 ME (antitoksin faoliyatining xalqaro birliklari). Bitta zardob ampulasi bitta davolovchi doza, ya'ni 10000 ME ni o'z ichiga oladi.

Botulizmni davolash va oldini olish.

Anamnezda tizimli allergik reaksiyalar va avvalgi 1:100 suyultirilgan ot zardobi, monovalent zardoblar aralashmasi (A, B va E turlari), yoki monovalent botulizmga qarshi zardob yoki preparatlarga yuqori sezuvchanlikka asoratlar mavjudligi. Ot oqsiliga sezuvchanlikni aniqlashda anafilaktik shok rivojlanishi.

Botulizmga qarshi zardob davolash va profilaktika maqsadida qo'llaniladi. Davolash maqsadida zardob botulizmning birinchi simptomlari paydo bo'lganidan keyin maksimal erta muddatlarda yuboriladi. Zardob yuborishdan oldin bemordan 10 ml hajmda qon, siydik, oshqozonni yuvish suvlari (qusindi massalari) botulizm toksini va qo'zg'atuvchisini aniqlash uchun olinadi. Kasallikni keltirib chiqargan oziq-ovqat mahsulotlaridan namunalar tadqiqot uchun olinishi kerak. Noma'lum turdagi toksin (qo'zg'atuvchi) sababli yuzaga kelgan kasalliklarni davolash uchun monovalent zardoblar aralashmasi (A, B va E turlari) qo'llaniladi. Toksin (qo'zg'atuvchi) turi ma'lum bo'lsa, mos turdagi monovalent zardob ishlatiladi. Klinik simptomatika darajasidan qat'i nazar, preparatning bitta davolash dozasini vena ichiga tomchilab yuboriladi, uni 200 ml natriy xlorid eritmasida in'ektsiya uchun 0,9 % eritmada, yuborishdan oldin iliq suvda (37±1) °S gacha isitiladi. Yuborish tezligi 60-90 tomchi daqiqasiga. Istisno holatlarda, tomchilab infuziya qilish imkoni bo'lmaganda, zardobning davolash dozasini oldindan suyultirmasdan shprits yordamida sekin oqimda yuborishga ruxsat etiladi. Allergik reaksiyalar ehtimolini oldini olish uchun zardob vena ichiga yuborishdan oldin bemorga 60-90 mg prednizolon oqimda yuboriladi. Zardob bir marta yuboriladi. Profilaktika maqsadida zardob botulizm bilan kasallangan bemor bilan bir vaqtda kasallikni keltirib chiqargan mahsulotlarni iste'mol qilgan odamlarga yuboriladi. Kasallikni keltirib chiqargan toksin turiga mos zardobning yarim davolash dozasini (ampulaning yarim tarkibi) yuboriladi. Agar toksin turi aniqlanmagan bo'lsa, barcha monovalent zardob turlarining yarim davolash dozasi yuboriladi. Preparat mushak ichiga yuboriladi. Preparat ishlatilishidan oldin ampula diqqat bilan ko'zdan kechiriladi. Butunligi buzilgan, markirovkasi yo'q, preparatning fizik xossalari o'zgargan (rangi o'zgargan, erimaydigan cho'kma mavjud), yaroqlilik muddati o'tgan, noto'g'ri saqlangan ampulalardagi preparat ishlatishga yaroqsiz. Zardob ampulasi yuborishdan oldin suvda (37±1) °S haroratda 5 daqiqa ushlab isitiladi. Zardob ampulasini ochish, preparatni yuborish va ochilgan ampulani saqlash (bir soatdan ko'p bo'lmagan) aseptika va antiseptika qoidalariga qat'iy rioya qilgan holda amalga oshiriladi. Zardob yuborish shifokor nazorati ostida amalga oshiriladi. Botulizmga qarshi zardob yuborishdan oldin begona oqsillarga sezuvchanlikni aniqlash uchun majburiy ravishda preparat tarkibiga kiruvchi 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi bilan teri ichiga sinama o'tkaziladi. 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi ampulalari qizil, botulizmga qarshi zardob ampulalari esa ko'k yoki qora rang bilan markirovka qilingan. 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi 0,1 ml dozada bilakning bukiluvchi yuzasiga teri ichiga yuboriladi. Sinama manzili yuborilgan joyda 20 daqiqadan so'ng shish yoki qizarish 1 sm dan kam bo'lsa, sinama manfiy hisoblanadi. Shish yoki qizarish 1 sm va undan ko'p bo'lsa, sinama ijobiy hisoblanadi. Teri ichiga sinama manfiy bo'lsa, teri ostiga 0,1 ml botulizmga qarshi zardob yuboriladi. Agar ushbu in'ektsiyaga 30 daqiqa ichida reaksiya bo'lmasa, butun belgilangan zardob dozasini vena yoki mushak ichiga yuboriladi. 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi bilan teri ichiga sinama ijobiy bo'lsa yoki suyultirilmagan zardob teri ostiga yuborilganda allergik reaksiyalar paydo bo'lsa, botulizmga qarshi zardob faqat davolash maqsadida, shifokor nazorati ostida va maxsus ehtiyot choralar bilan yuboriladi: avval, mushak ichiga 60 mg prednizolon va antigistamin preparatlar yuborilgandan so'ng, teri ostiga teri ichiga sinama uchun mo'ljallangan 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi 20 daqiqa oraliqda 0,5 ml, 2,0 ml va 5,0 ml dozada yuboriladi. Ushbu dozalarga reaksiya bo'lmasa, teri ostiga 0,1 ml botulizmga qarshi zardob yuboriladi. 30 daqiqa ichida reaksiya bo'lmasa, butun zardob dozasini mushak ichiga yuboriladi. Yuqorida ko'rsatilgan dozalardan biriga ijobiy reaksiya bo'lsa, bemorga vena ichiga oqimda 180-240 mg prednizolon yuboriladi va 5-10 daqiqadan so'ng butun davolash dozasini mushak ichiga yuboriladi.

Botulizmga qarshi zardob yuborilishi darhol yuzaga keladigan allergik reaksiyalar, shu jumladan anafilaktik shok, shuningdek, zardob kasalligi rivojlanishi bilan kechishi mumkin.

Botulizmga qarshi E turi zardobi - bu otlarning qon zardobidan olingan oqsilli fraksiyasi bo‘lib, ular botulizm anatoksini yoki E turi toksini bilan immunizatsiya qilingan, tarkibida E turi botulizm toksinlarini neytrallovchi spetsifik immunoglobulinlar (antitoksinlar) mavjud.

Anafilaktik shok yuzaga kelishi mumkinligini hisobga olib, preparat yuborilishi tugaganidan keyin 30 daqiqa davomida emlanganlarni tibbiy kuzatuv ostida saqlash zarur. Botulizmga qarshi zardob yuboriladigan xonalar, birinchi navbatda adrenalin (epinefrin) bilan, shokga qarshi terapiya vositalari bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak. Zardoblarni (botulizmga qarshi va suyultirilgan) yuborish kasallik tarixida majburiy ravishda doza, yuborish usuli va vaqti, bemorning reaksiyasi, seriya raqami, preparatni ishlab chiqargan korxona nomi ko‘rsatilgan holda qayd etilishi lozim.