1 ml botulizmga qarshi zardob A turida quyidagilar mavjud: Faol modda: Botulizmga qarshi antitoksin A turi - kamida 2500 XE. Tozalangan ot zardobi 1:100 suyultirilgan, teri ichiga yuborish uchun eritma (LS-000349) bilan to'plamda chiqariladi. 1 ml tozalangan ot zardobi 1:100 suyultirilganda quyidagilar mavjud: Faol modda: Tozalangan ot zardobi - 0,08 dan 0,13 % gacha (oqsil miqdori bo'yicha). Yordamchi modda: Natriy xlorid - 0,85 dan 0,95 % gacha; Inyeksiya uchun suv - 1 ml gacha.

Botulizmni davolash va oldini olish.

Anamnezda tizimli allergik reaksiyalar va ot zardobi 1:100 suyultirilgan holda, monovalent zardoblar aralashmasi (A, B va E turlari), yoki monovalent botulizmga qarshi zardob yoki preparatlarga yuqori sezuvchanlikka oldingi yuborilishiga asoratlar mavjudligi. Ot oqsiliga sezuvchanlikni aniqlashda anafilaktik shok rivojlanishi.

Botulizmga qarshi zardob davolash va profilaktika maqsadida qo'llaniladi. Davolash maqsadida zardob botulizmning birinchi belgilari paydo bo'lganidan boshlab maksimal erta muddatlarda yuboriladi. Zardob yuborishdan oldin bemordan 10 ml hajmda qon, siydik, oshqozon yuvindilari (qusindi massalari) botulizm toksini va qo'zg'atuvchisini aniqlash uchun olinadi. Kasallikni keltirib chiqargan oziq-ovqat mahsulotlaridan namunalar tadqiqot uchun olinadi. Noma'lum turdagi toksin (qo'zg'atuvchi) bilan chaqirilgan kasalliklarni davolash uchun monovalent zardoblar aralashmasi (A, B va E turlari) qo'llaniladi. Toksin (qo'zg'atuvchi) turi ma'lum bo'lsa, mos turdagi monovalent zardob ishlatiladi. Klinik simptomatika darajasidan qat'i nazar, preparatning bitta davolash dozasini vena ichiga tomchilab yuboriladi, uni 200 ml natriy xlorid eritmasi (0,9 %) bilan, yuborishdan oldin iliq suvda (37±1) °S gacha isitiladi. Yuborish tezligi 60-90 tomchi daqiqasiga. Istisno holatlarda, tomchilab infuziya qilish imkoni bo'lmasa, zardobning davolash dozasini oldindan suyultirmasdan, shprits yordamida sekin oqimda yuborishga ruxsat etiladi. Allergik reaksiyalar ehtimolini oldini olish uchun zardob vena ichiga yuborilishidan oldin bemorga 60-90 mg prednizolon oqimda yuboriladi. Zardob bir marta yuboriladi. Profilaktika maqsadida zardob botulizm bilan kasallangan bemor bilan bir vaqtda kasallikni keltirib chiqargan mahsulotlarni iste'mol qilgan odamlarga yuboriladi. Kasallikni keltirib chiqargan toksin turiga mos zardobning yarim davolash dozasini (ampulaning yarim tarkibi) yuboriladi. Agar toksin turi aniqlanmagan bo'lsa, barcha monovalent zardob turlarining yarim davolash dozasi yuboriladi. Preparat mushak ichiga yuboriladi. Preparat ampulasi ishlatishdan oldin diqqat bilan ko'zdan kechiriladi. Butunligi buzilgan, markirovkasi yo'q, preparatning fizik xossalari o'zgargan (rangi o'zgargan, erimaydigan cho'kma mavjud), yaroqlilik muddati o'tgan, noto'g'ri saqlangan ampulalardagi preparat ishlatishga yaroqsiz. Zardob ampulasi yuborishdan oldin suvda (37±1) °S haroratda 5 daqiqa isitiladi. Zardob ampulasini ochish, preparatni yuborish va ochilgan ampulani saqlash (bir soatdan ko'p bo'lmagan) aseptika va antiseptika qoidalariga qat'iy rioya qilgan holda amalga oshiriladi. Zardob yuborish shifokor nazorati ostida o'tkaziladi. Botulizmga qarshi zardob yuborishdan oldin, begona oqsillarga sezuvchanlikni aniqlash uchun majburiy ravishda preparat tarkibiga kiruvchi 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi bilan teri ichiga sinama o'tkaziladi. 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi ampulalari qizil, botulizmga qarshi zardob ampulalari esa ko'k yoki qora rang bilan markirovka qilingan. 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi 0,1 ml dozada bilakning bukiluvchi yuzasiga teri ichiga yuboriladi. Sinama manzili yuborilgan joyda 20 daqiqadan so'ng shish yoki qizarish 1 sm dan kam bo'lsa, sinama manfiy hisoblanadi. Shish yoki qizarish 1 sm va undan ko'p bo'lsa, sinama ijobiy hisoblanadi. Teri ichiga sinama manfiy bo'lsa, teri ostiga 0,1 ml botulizmga qarshi zardob yuboriladi. Agar ushbu zardobga 30 daqiqa ichida reaksiya bo'lmasa, butun belgilangan zardob dozasini vena ichiga yoki mushak ichiga yuboriladi. 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi bilan teri ichiga sinama ijobiy bo'lsa yoki suyultirilmagan zardobni teri ostiga yuborishda allergik reaksiyalar paydo bo'lsa, botulizmga qarshi zardob faqat davolash maqsadida, shifokor nazorati ostida va maxsus ehtiyot choralar bilan yuboriladi: avval, mushak ichiga 60 mg prednizolon va antigistamin preparatlar yuborilgandan so'ng, teri ostiga teri ichiga sinama uchun mo'ljallangan 1:100 suyultirilgan tozalangan ot zardobi 20 daqiqa oraliqda 0,5 ml, 2,0 ml va 5,0 ml dozada yuboriladi. Ushbu dozalarga reaksiya bo'lmasa, teri ostiga 0,1 ml botulizmga qarshi zardob yuboriladi. 30 daqiqa ichida reaksiya bo'lmasa, butun zardob dozasini mushak ichiga yuboriladi. Yuqorida ko'rsatilgan dozalardan biriga ijobiy reaksiya bo'lsa, bemorga 180-240 mg prednizolon vena ichiga oqimda yuboriladi va 5-10 daqiqadan so'ng butun davolash dozasini mushak ichiga yuboriladi.

Botulizmga qarshi zardob yuborilishi darhol rivojlanadigan allergik reaksiyalar, shu jumladan anafilaktik shok, shuningdek, zardob kasalligi rivojlanishi bilan kechishi mumkin.

Botulizm anatoksini yoki A turi toksini bilan immunizatsiya qilingan otlarning qon zardobi oqsil fraksiyasidan iborat bo‘lib, A turi botulizm toksinini neytrallovchi maxsus immunoglobulinlar (antitoksinlar)ni o‘z ichiga oladi. Bitta davolovchi doza kamida 10000 ME ni o‘z ichiga oladi.

Anafilaktik shok rivojlanish ehtimolini hisobga olgan holda, preparat yuborilishi tugaganidan keyin 30 daqiqa davomida emlanganlarni tibbiy kuzatuv bilan ta'minlash zarur. Botulizmga qarshi zardob yuboriladigan xonalar, birinchi navbatda adrenalin (epinefrin) bilan, shokga qarshi terapiya vositalari bilan ta'minlangan bo'lishi kerak. Zardoblar (botulizmga qarshi va suyultirilgan) yuborilishi kasallik tarixida doza, yuborish usuli va vaqti, bemorning reaksiyasi, seriya raqami, preparat ishlab chiqaruvchi korxona nomi ko'rsatilgan holda majburiy qayd etilishi kerak.