Streptomitsin va boshqa aminoglikozidlarga, shu jumladan anamnezda, yuqori sezuvchanlik; VIII juft bosh miya nervlarining yallig'lanishi bilan bog'liq kasalliklar, og'ir yurak-qon tomir yetishmovchiligi, azotemiya va uremiya bilan kechuvchi og'ir surunkali buyrak yetishmovchiligi; homiladorlik, laktatsiya davri (emizish).

Extiyotkorlik bilan: miasteniya, parkinsonizm, botulizm, oblitereatsiyalovchi endarteriit, II-III darajali yurak yetishmovchiligi, surunkali buyrak yetishmovchiligi, degidratatsiya, miya qon aylanishining buzilishi, qon ketishga moyillik; bolalar yoshi, keksalar yoshi. 

 Mushak ichiga, intratrakeal, aerozol ko'rinishida, kavern ichiga yuboriladi. Davolash davomiyligi kasallik shakli va bosqichiga qarab belgilanadi.

Mushak ichiga yuborilganda kattalar uchun sutkalik doza 0,5-1 g/kun, bolalar uchun - tana vazniga 10-20 mg/kg/kun.

Kavern ichiga streptomitsin quruq modda sifatida insulyatsiya yoki 10% eritma instillyatsiyasi ko'rinishida 1 marta/kun (faqat statsionar sharoitda) yuboriladi.

Intratrakeal yoki aerozol ko'rinishida kattalarga 0,5-1 g 2-3 marta haftasiga buyuriladi.

Maksimal dozalari: mushak ichiga yuborilganda kattalar uchun sutkalik doza - 2 g, bolalar uchun - 1 g, 40 yoshdan katta kattalar yoki tana vazni 50 kg dan kam bo'lgan bemorlar uchun - 750 mg; kavern ichiga yuborilganda - 1 g (jami) kavernlar sonidan qat'i nazar 

 Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ko'ngil aynishi, qusish, diareya, ALT, AST faolligining oshishi; giperbilirubinemiya.

Nerv tizimi tomonidan: ototoksiklik (eshitishning pasayishi to to'liq qaytmas karliqqacha, quloqda shovqin, g'uvillash yoki tiqilib qolganlik hissi), vestibulyar va labirint buzilishlari (diskoordinsiya, bosh aylanishi, ko'ngil aynishi, qusish, beqarorlik), ambliopiya, bosh og'rig'i, uyquchanlik, holsizlik, periferik nevrit, yuz nervi nevriti (yuz yoki og'iz bo'shlig'ida kuydiruvchi hissiyot, uvishish, qichishish), kam hollarda - miorelaksantlar bilan birga yuborilganda nerv-mushak blokadasi (nafas olishda qiyinchilik, tungi apnoe, nafas to'xtashi), neyrotoksik ta'sir (mushaklarning qaltirashi, paresteziya, epileptik tutqanoq, araknoidit, ensefalopatiya).

Siydik ajratish tizimi tomonidan: nefrotoksiklik (siydik ajratish chastotasining sezilarli oshishi yoki kamayishi, oliguriya, poliuriya, chanqoq, anoreksiya, ko'ngil aynishi, qusish).

Qon yaratilish tizimi tomonidan: leyopeniya, trombotsitopeniya, panstsitopeniya, gemolitik anemiya.

Allergik reaksiyalar: qichishish, teri giperemiyasi, toshma, isitma, angionevrotik shish, anafilaktik shok.

Mahalliy reaksiyalar: yuborilgan joyda giperemiya va og'riq.

Teri va teri osti to'qimalari tomonidan: eksfoliativ dermatit.

Labarator ko'rsatkichlar tomonidan: azotemiya, eozinofiliya. 

 Farmakologik ta'siri

Aminoglikozidlar guruhiga mansub keng ta'sir doirasiga ega antibiotik. Streptomyces globisporus yoki boshqa Streptomyces spp. turidagi nurlanuvchi zamburug'lar hayot faoliyati jarayonida hosil bo'ladi. Past konsentratsiyalarda bakteriostatik ta'sir ko'rsatadi: mikroblar hujayrasiga kirib, bakterial ribosomaning 30S subbirligidagi maxsus oqsil-retseptorlari bilan bog'lanadi, “matritsali RNK + 30S ribosoma subbirligi” boshlang'ich kompleksining hosil bo'lishini buzadi, bu poliribosomalarning parchalanishiga olib keladi, natijada DNKdan axborot o'qishda nuqsonlar yuzaga keladi, to'liq bo'lmagan oqsillar sintezlanadi, bu esa oxir-oqibat mikroblar hujayrasining o'sishi va rivojlanishini to'xtatadi.
Yuqoriroq konsentratsiyalarda streptomitsin bakteritsid ta'sir ko'rsatadi (tsitoplazmatik membranalarni shikastlab, mikroblar hujayrasining o'limiga olib keladi).
Keng antimikrob ta'sir doirasiga ega. Mycobacterium tuberculosis, ko'plab grammanfiy bakteriyalar (Escherichia coli, Klebsiella spp. (shu jumladan Klebsiella pneumoniae), Proteus spp., Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia spp. (shu jumladan Yersinia pestis), Brucella spp., Francisella tularensis, Haemophilus ducreyi, Haemophilus influenzae, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis), ayrim gram-musbat mikroorganizmlar (Staphylococcus spp., Corynebacterium diphtheriae) ga nisbatan faol. Streptococcus spp. (shu jumladan Streptococcus pneumoniae), Enterococcus spp. ga nisbatan o'rtacha faol.
Bakteriyalarning ikkilamchi chidamliligi tez rivojlanadi.
Streptomitsin anaerob bakteriyalar, Spirochaetaceae, Rickettsia spp., Pseudomonas aeruginosa ga nisbatan faol emas.

Farmakokinetikasi

V/m yuborilgandan so'ng streptomitsin in'ektsiya joyidan tez va to'liq so'riladi. Organizmning barcha to'qimalariga tarqaladi. Plazma oqsillari bilan bog'lanishi past (0-10%). Metabolizmga uchramaydi. T1/2 - 2-4 soat. O'zgarmagan holda siydik bilan chiqariladi.

 Streptomitsin sifilis belgilari ni yashirishi mumkin. Aralash infeksiya ehtimoli bo‘lsa, 4 oy davomida har oyda serologik tahlil o‘tkazish zarur.

Streptomitsin bilan davolash davrida vestibulyar va eshitish apparatlari funksiyasini kamida haftada 1 marta nazorat qilish kerak. Audiometrik testlar qoniqarsiz bo‘lsa, streptomitsin dozasini kamaytirish yoki davolashni to‘xtatish lozim.

Nefrotoksiklik rivojlanish ehtimoli buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, shuningdek, streptomitsin yuqori dozalarda yoki uzoq muddat davomida qo‘llanilganda ortadi (bu toifadagi bemorlarda buyrak funksiyasini har kuni nazorat qilish talab qilinishi mumkin). Davolash davrida buyrak funksiyasini kamida haftada 1 marta nazorat qilish kerak.

Streptomitsin ichakning normal florasini o‘zgartiradi va Clostridium difficile o‘sishini kuchaytiradi, natijada turli darajadagi uzoq davom etuvchi diareya, qorin og‘rig‘i, harorat ko‘tarilishi, intoksikatsiya (zaiflik, ko‘ngil aynishi, qusish), leykoitoz paydo bo‘lishi mumkin. Ichak peristaltikasini sekinlashtiruvchi dori vositalarini qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Toksiklik xavfi streptomitsin bilan davolash davomiyligi oshishi bilan to‘g‘ri proporsional ravishda ortadi.

Streptomitsinni intrakavernoz yuborish kateter kiritilgan joyda plevra bo‘shlig‘i yopilmagan va kavernalar ildiz sohasida joylashgan hollarda tavsiya etilmaydi.

Ijobiy klinik dinamika bo‘lmasa, streptomitsin bilan davolashni to‘xtatish kerak. Rezistent mikroorganizmlar rivojlanishi mumkinligini inobatga olish lozim. Bunday hollarda davolashni to‘xtatish va mos terapiyani boshlash zarur.

Streptomitsin qo‘llash davrida bemorlar transport vositalari va mexanizmlarni boshqarishda, shuningdek, yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilishlari kerak. 
 

Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanilishi
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo‘llash mumkin emas. Laktatsiya davrida qo‘llash zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish masalasini hal qilish kerak.
Streptomitsin platsentar to‘siqdan o‘tadi va homilaga nefrotoksik ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Homiladorlik davrida streptomitsin olgan onalarning chaqaloqlarida karsoqlik rivojlanishi mumkin. Ona suti bilan ajraladi.

Jigar funksiyasi buzilishida qo‘llanilishi
Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.

Buyrak funksiyasi buzilishida qo‘llanilishi
Azotemiya va uremiya bilan kechuvchi og‘ir buyrak yetishmovchiligida qo‘llash mumkin emas. Surunkali buyrak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak; bu toifadagi bemorlarda sutkalik doza kamaytirilishi lozim.

Bolalarda qo‘llanilishi
Bolalarda ehtiyotkorlik bilan, faqat ko‘rsatmalar bo‘yicha, tavsiya etilgan doza va sxemalarda qo‘llash kerak. 1 yoshgacha bo‘lgan bolalarga streptomitsin faqat hayotiy ko‘rsatmalar bo‘yicha buyuriladi.

Keksalarda qo‘llanilishi
Keksalarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak.  

Avtotransport boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri

Dori vositasini qabul qilish davrida transport vositalari, mexanizmlarni boshqarishda va yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan boshqa potensial xavfli faoliyat turlarini bajarishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. 

 Aminoglikozidlar, polimiksinlar, kapreomitsin bilan bir vaqtda qo‘llanilganda oto- va nefrotoksik ta’sir rivojlanish xavfi oshadi.

Streptomitsin nerv-mushak uzatishni bloklovchi preparatlar (shu jumladan, inhalyatsion narkoz vositalari, opioid analgetiklar) bilan bir vaqtda qo‘llanilganda nerv-mushak blokadasi kuchayishi mumkin.

Streptomitsin bir vaqtda qo‘llanilganda antimiastenik preparatlarning samaradorligini kamaytiradi.

Indometatsin bilan bir vaqtda v/v qo‘llanilganda streptomitsinning buyrak klirensi kamayadi, streptomitsinning qon zardobidagi konsentratsiyasi oshadi va uning yarim chiqarilish davri uzayadi.

Streptomitsin beta-laktam antibiotiklar (penitsillinlar va tsefalosporinlar) bilan bir vaqtda buyurilganda sinergizm namoyon qiladi.

Metoksifluran bilan bir vaqtda qo‘llanilganda streptomitsinning nojo‘ya ta’sirlari rivojlanish xavfi oshadi.