1 tabletkada: faol modda: sitagliptin 50 mg yoki 100 mg; yordamchi modda: kroskarmelloza natriy, mikrokristallik sellyuloza, kollidon K-30, magniy stearat, Aqua Shine, brilliant ko‘k, OPADRY Clear OY-S 29019.

Monoterapiya: glyukemiyani nazorat qilishni yaxshilash uchun dieta va jismoniy mashqlar bilan birga 2-tip qandli diabetda qo‘llaniladi; Kombinatsiyalangan terapiya: 2-tip qandli diabetda glyukemiyani nazorat qilishni yaxshilash uchun metformin yoki PPAR-γ agonistlari (masalan, tiazolidindion) bilan birga, agar dieta va jismoniy mashqlar hamda yuqorida sanab o‘tilgan monoterapiya vositalari bilan birga yetarli glyukemiya nazorati ta’minlanmasa.

1-tipli qandli diabet; diabetik ketoatsidoz; homiladorlik; laktatsiya davri (emizish davri); 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlar; sitagliptinga yuqori sezuvchanlik.

Og‘iz orqali. Bir martalik doza – 100 mg 1 marta/kun. Buyrak yetishmovchiligida dozalash tartibini tuzatish talab qilinadi.

Nafas olish tizimi tomonidan: yuqori nafas yo‘llari infeksiyalari (100 mg – 6,8%, 200 mg – 6,1%, plasebo – 6,7%), nazofaringit (100 mg – 4,5%, 200 mg – 4,4%, plasebo – 3,3%). Markaziy asab tizimi tomonidan: bosh og‘rig‘i (100 mg – 3,6%, 200 mg – 3,9%, plasebo – 3,6%). Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: diareya (100 mg – 3%, 200 mg – 2,6%, plasebo – 2,3%), qorin og‘rig‘i (100 mg – 2,3%, 200 mg – 1,3%, plasebo – 2,1%), ko‘ngil aynishi (100 mg – 1,4%, 200 mg – 2,9%, plasebo – 0,6%), qusish (100 mg – 0,8%, 200 mg – 0,7%, plasebo – 0,9%), diareya (100 mg – 3%, 200 mg – 2,6%, plasebo – 2,3%). Suyak-mushak tizimi tomonidan: artralgiya (100 mg – 2,1%, 200 mg – 3,3%, plasebo – 1,8%). Endokrin tizimi tomonidan: gipoglikemiya (100 mg – 1,2%, 200 mg – 0,9%, plasebo – 0,9%). Laborator ko‘rsatkichlar tomonidan: 100 mg/kun va 200 mg/kun dozalarida – 100 mg/kun va 200 mg/kun doza qabul qilgan bemorlarda plasebo bilan solishtirganda siydik kislotasi taxminan 0,2 mg/dl ga oshishi (o‘rtacha daraja 5-5,5 mg/dl). Podagra rivojlanishi holatlari qayd etilmagan.

Peroral gipoglikemik vosita, yuqori selektiv dipeptidilpeptidaza 4 (DPP-4) ingibitori. Sitagliptin kimyoviy tuzilishi va farmakologik ta’siri bo‘yicha glyukagon-o‘xshash peptid-1 (GPP-1) analoglari, insulin, sulfonilmochevina hosilalari, biguanidlar, γ-retseptorlar agonistlari, peroksisoma proliferatsiyasini faollashtiruvchi retseptorlar (PPAR-γ), alfa-glikozidaza ingibitorlari, amilin analoglaridan farq qiladi. DPP-4 ni ingibitsiya qilib, sitagliptin inkretinlar oilasiga mansub 2 ma’lum gormon: GPP-1 va glyukoza-bog‘liq insulinotrop peptid (GIP) konsentratsiyasini oshiradi. Inkretinlar oilasiga mansub gormonlar ichakda kun davomida sekretsiya qilinadi, ularning darajasi ovqat qabul qilgandan so‘ng oshadi. Inkretinlar glyukoza gomestazini tartibga soluvchi ichki fiziologik tizimning bir qismidir. Qon glyukozasi normal yoki yuqori bo‘lganda, inkretinlar oilasiga mansub gormonlar insulin sintezi va sekretsiyasini oshiradi, bu esa oshqozon osti bezining β-hujayralari tomonidan tsiklik AMF bilan bog‘liq hujayra ichki signallash mexanizmlari orqali amalga oshiriladi. GPP-1 shuningdek, oshqozon osti bezining α-hujayralari tomonidan glyukagon sekretsiyasining oshishini bostirishga yordam beradi. Insulin darajasining oshishi fonida glyukagon konsentratsiyasining pasayishi jigar tomonidan glyukoza ishlab chiqarilishini kamaytiradi, bu esa natijada glikemiyaning kamayishiga olib keladi. Qon glyukozasi past bo‘lganda, inkretinlarning insulinni chiqarish va glyukagon sekretsiyasini kamaytirishdagi yuqorida ko‘rsatilgan ta’siri kuzatilmaydi. GPP-1 va GIP gipoglikemiya javobida glyukagon chiqarilishiga ta’sir qilmaydi. Fiziologik sharoitda inkretinlar faolligi DPP-4 fermenti bilan cheklanadi, u inkretinlarni tezda gidroliz qilib, nofaol mahsulotlar hosil qiladi. Sitagliptin inkretinlarning DPP-4 fermenti tomonidan gidrolizini oldini oladi, shu bilan GPP-1 va GIP ning faol shakllarining plazmadagi konsentratsiyasini oshiradi. Inkretinlar darajasini oshirib, sitagliptin glyukoza-bog‘liq insulinni chiqarishni oshiradi va glyukagon sekretsiyasini kamaytirishga yordam beradi. 2-tip qandli diabetli bemorlarda giperglikemiya sharoitida bu insulin va glyukagon sekretsiyasidagi o‘zgarishlar glikirovlangan gemoglobin HbA1C darajasining pasayishiga va och qoringa hamda yuklama testidan so‘ng aniqlanadigan plazma glyukozasi konsentratsiyasining kamayishiga olib keladi. 2-tip qandli diabetli bemorlarda sitagliptinning bir martalik qabul qilinishi DPP-4 fermenti faolligining 24 soat davomida ingibitsiya qilinishiga olib keladi, bu esa GPP-1 va GIP inkretinlarining aylanma darajasini 2-3 barobar oshishiga, plazmadagi insulin va S-peptid konsentratsiyasining oshishiga, plazmadagi glyukagon konsentratsiyasining kamayishiga, och qoringa glikemiyaning kamayishiga, shuningdek glyukoza yoki oziq-ovqat yuklamasidan so‘ng glikemiyaning kamayishiga olib keladi. Farmakokinetika Preparatning 100 mg dozasi peroral qabul qilingandan so‘ng sog‘lom shaxslarda sitagliptinning tez so‘rilishi va Cmax ga 1-4 soatda erishilishi kuzatiladi. AUC dozaga proporsional ravishda oshadi va sog‘lom subyektlarda 100 mg peroral qabul qilinganda 8,52 mkmol × soat ni tashkil etadi, Cmax 950 nmol bo‘lgan. Sitagliptinning mutlaq biologik o‘zlashtirilishi taxminan 87% ni tashkil etadi. Sitagliptin AUC ning intra- va interindivid variabellik koeffitsiyentlari ahamiyatsiz. Yog‘li ovqatni bir vaqtda qabul qilish sitagliptin farmakokinetikasiga ta’sir qilmaydi. Sitagliptin plazma AUC si preparatning 100 mg dozasi navbatdagi qabulidan so‘ng, birinchi dozadan so‘ng muvozanat holatiga erishilganda taxminan 14% ga oshdi. Preparatning 100 mg bir martalik qabulidan so‘ng sog‘lom ko‘ngillilarda sitagliptinning o‘rtacha Vd si taxminan 198 l ni tashkil etdi. Sitagliptinning plazma oqsillari bilan bog‘lanishi 38% ni tashkil etadi. Organizmga tushgan preparatning faqat kichik qismi metabolizatsiyalanadi. 14C-bilan belgilangan sitagliptin peroral yuborilgandan so‘ng taxminan 16% radioaktiv preparat uning metabolitlari ko‘rinishida chiqariladi. Sitagliptinning 6 ta metaboliti izlari aniqlangan, ular ehtimol DPP-4 ingibitor faolligiga ega emas. In vitro tadqiqotlarda sitagliptinning cheklangan metabolizmida asosiy ferment CYP3A4 bo‘lib, CYP2C8 ishtirokida amalga oshirilishi aniqlangan. Sitagliptinning taxminan 79% o‘zgarmagan holda siydik bilan chiqariladi. Preparatni sog‘lom ko‘ngillilar tomonidan qabul qilgandan so‘ng 1 hafta davomida 14C-bilan belgilangan sitagliptin quyidagicha chiqariladi: siydik bilan - 87% va najas bilan - 13%. Sitagliptinning T1/2 peroral 100 mg dozada qabul qilinganda taxminan 12,4 soatni tashkil etadi. Buyrak klirensi taxminan 350 ml/min ni tashkil etadi. Sitagliptin chiqarilishi asosan buyraklar orqali faol kanalchali sekretsiya mexanizmi orqali amalga oshiriladi. Sitagliptin inson organik anion tashuvchisi uchinchi turi (hOAT-3) uchun substrat bo‘lib, u sitagliptinning buyraklar orqali chiqarilish jarayonida ishtirok etishi mumkin. Sitagliptin shuningdek, p-glikoprotein substrati bo‘lib, u ham sitagliptinning buyrak orqali chiqarilish jarayonida ishtirok etishi mumkin.

Sitagliptin bilan birga qo‘llanganda digoksinning AUC (11%) va o‘rtacha Smax (18%) biroz oshishi kuzatildi. Bu oshish klinik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanmaydi. Sitagliptinning bir martalik 100 mg dozasi va siklosporin (P-glikoproteinning kuchli ingibitori) bir martalik 600 mg dozasi birga qo‘llanganda, bemorlarda sitagliptinning AUC va Smax mos ravishda 29% va 68% ga oshishi kuzatildi. Sitagliptinning farmakokinetik parametrlaridagi bu o‘zgarishlar klinik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanmaydi.

Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. O‘rtacha va og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi, shuningdek, gemodializga muhtoj terminal bosqichdagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda dozalash tartibini tuzatish talab etiladi. Keksalar ko‘proq buyrak yetishmovchiligi rivojlanishiga moyil bo‘ladi. Shunga muvofiq, boshqa yosh guruhlari kabi, og‘ir buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda doza tuzatish zarur.

Siptomlar: nojo‘ya ta’sirlarning kuchayishi. Davolash: simptomatik. Dori vositasi bilan davolashni darhol to‘xtatish, shifoxonaga yotqizish zarur. Eng samarali chorasi gemodializ hisoblanadi.