Bitta tabletkada faol modda - metformin gidroxloridi 1000 mg (bu 780 mg metforminga to‘g‘ri keladi), yordamchi moddalari: yadro tarkibi: gipromelloza, povidon (K 25), magniy stearat, o‘ram tarkibi: gipromelloza (5 mPa&bull s), makrogol 6000, titan dioksid

2-tip qandli diabet, ayniqsa semizlik bilan og‘rigan bemorlarda, diyetoterapiya va jismoniy mashqlar samarasiz bo‘lganda: kattalarda monoterapiya sifatida yoki boshqa og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik vositalar yoki insulin bilan birga qo‘llaniladigan kombinasiyalangan terapiya tarkibida; 10 yoshdan katta bolalarda monoterapiya sifatida yoki insulin bilan birga qo‘llaniladigan kombinatsiyada. 2-tip qandli diabetning oldini olish uchun, 2-tip qandli diabet rivojlanishining qo‘shimcha xavf omillariga ega bo‘lgan, hayot tarzini o‘zgartirish orqali yetarli glikemik nazoratga erishilmagan prediyabetli bemorlarda.

Metforminga yoki preparatning har qanday yordamchi moddasiga yuqori sezuvchanlik; diabetik ketoatsidoz, diabetik prekomа, diabetik koma; laktoatsidoz (shu jumladan anamnezda); yuqori darajadagi buyrak yetishmovchiligi (KK 30 ml/min dan kam); yurak faoliyatining buzilishi xavfi bilan kechadigan o‘tkir holatlar (surunkali yoki og‘ir diareya, ko‘p martalik qusish xurujlari), og‘ir darajadagi infeksion kasalliklar (masalan, nafas olish yoki siydik chiqarish yo‘llari), shok; to‘qima gipoksiyasiga olib kelishi mumkin bo‘lgan o‘tkir yoki surunkali kasalliklarning klinik jihatdan namoyon bo‘lishi (shu jumladan o‘tkir yurak yetishmovchiligi, gemodinamik ko‘rsatkichlari beqaror bo‘lgan surunkali yurak yetishmovchiligi, nafas yetishmovchiligi, o‘tkir miokard infarkti); yod saqlovchi kontrast modda bilan tomir ichiga yuboriladigan radioizotop yoki rentgenologik tekshiruvlardan 48 soat oldin va 48 soat o‘tgach qo‘llash (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi); keng ko‘lamli jarrohlik amaliyotlari va jarohatlar, insulinterapiya o‘tkazilishi ko‘rsatilgan holatlar (qarang «Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limi); jigar yetishmovchiligi, jigar funksiyasining buzilishi; o‘tkir alkogol intoksikatsiyasi, surunkali alkogolizm; kam kaloriyali dieta tutish (kuniga 1000 kkal dan kam); 10 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi; homiladorlik. Ehtiyotkorlik bilan 10 dan 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi; emizish davri; 60 yoshdan oshgan, og‘ir jismoniy ish bilan shug‘ullanuvchi bemorlarda (laktoatsidoz rivojlanish xavfi yuqori); buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda (KK 30-59 ml/min).

Siofor® 1000 preparati kuniga bir marta, tanaffussiz, ovqat paytida yoki ovqatdan keyin, chaynalmay va yetarli miqdorda suv bilan ichiladi. Davolash to‘xtatilganda bemor bu haqda shifokorga xabar berishi kerak. Buyrak funksiyasi normal bo‘lgan kattalar (KK > 90 ml/min) Monoterapiya yoki boshqa peroral gipoglikemik vositalar bilan birga 2-tip qandli diabetda kombinatsiyalangan terapiya tarkibida Tavsiya etiladigan boshlang‘ich doza 500 mg (Siofor® 1000 preparatining 1/2 tabletkasi) kuniga 2 yoki 3 marta asosiy ovqatlanish paytida yoki undan keyin qabul qilinadi. Preparatni qabul qilish boshlanganidan 10-15 kun o‘tgach, qon plazmasidagi glyukoza kontsentratsiyasiga qarab dozani bosqichma-bosqich oshirish mumkin. Dozaning bosqichma-bosqich oshirilishi preparatning me’da-ichak yo‘llari tomonidan o‘zlashtirilishini yaxshilaydi. Preparatning qo‘llab-quvvatlovchi dozasi odatda kuniga 1500-2000 mg ni tashkil etadi. Me’da-ichak yo‘llari tomonidan noxush reaksiyalarni kamaytirish uchun sutkalik doza 2-3 qabulga bo‘linishi kerak. Metforminning maksimal sutkalik doza miqdori 3000 mg ni tashkil etadi, 3 qabulga bo‘lingan holda. Bemorni boshqa gipoglikemik dori vositalaridan Siofor® 1000 preparatiga o‘tkazishda, boshqa preparatni qabul qilish to‘xtatiladi va yuqorida ko‘rsatilgan dozada Siofor® 1000 qabul qilinadi. Insulin bilan kombinatsiya Glikemik nazoratni yaxshilash uchun Siofor® 1000 va insulin birga qo‘llanilishi mumkin. Standart boshlang‘ich doza 500 mg (Siofor® 1000 preparatining 1/2 tabletkasi) kuniga 2 yoki 3 marta, dozani bosqichma-bosqich oshirish bilan; insulinning dozasi qon plazmasidagi glyukoza kontsentratsiyasiga qarab belgilanadi. 10 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar Monoterapiya va insulin bilan kombinatsiya Standart boshlang‘ich doza 500 mg (Siofor® 1000 preparatining 1/2 tabletkasi) kuniga 1 marta asosiy ovqatlanish paytida yoki undan keyin qabul qilinadi. Preparatni qabul qilish boshlanganidan 10-15 kun o‘tgach, qon plazmasidagi glyukoza kontsentratsiyasiga qarab dozani bosqichma-bosqich oshirish mumkin. Dozaning bosqichma-bosqich oshirilishi preparatning me’da-ichak yo‘llari tomonidan o‘zlashtirilishini yaxshilaydi. Bolalar uchun metforminning maksimal sutkalik doza miqdori 2000 mg (Siofor® 1000 preparatining 2 tabletkasi), 2-3 qabulga bo‘lingan holda. Insulin bilan kombinatsiyada insulinning dozasi qon plazmasidagi glyukoza kontsentratsiyasiga qarab belgilanadi. Prediabetda monoterapiya Oddiy doza kuniga 1000-1700 mg ni tashkil etadi, ovqatdan keyin yoki ovqat paytida, 2 qabulga bo‘lingan holda. Preparatni qo‘llash zaruriyatini baholash uchun muntazam ravishda glikemik nazorat tavsiya etiladi. Agar 1700 mg metformin qabul qilish zarur bo‘lsa, bemorlar metformin preparatining 850 mg dozasi qabuliga o‘tkazilishi mumkin. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlar Metformin buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan, KK 30-59 ml/min bo‘lgan bemorlarda faqat laktatsidoz rivojlanish xavfini oshiruvchi holatlar/risk omillari bo‘lmaganda qo‘llanilishi mumkin. Buyrak funksiyasi (KK) metformin bilan davolash boshlanishidan oldin va keyin kamida yiliga 1 marta baholanishi kerak. Buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan bemorlarda va keksalarda buyrak funksiyasini tez-tez (har 3-6 oyda) nazorat qilish kerak. Agar KK 30 ml/min dan past bo‘lsa, preparatni qabul qilish darhol to‘xtatilishi kerak.

Metformin giperglikemiyani kamaytiradi, gipoglikemiya rivojlanishiga olib kelmaydi. Sul'fonilmochevina hosilalaridan farqli o'laroq, insulin sekretsiyasini stimullamaydi va sog'lom odamda gipoglikemik ta'sir ko'rsatmaydi. Periferik retseptorlarning insulinga sezuvchanligini va hujayralar tomonidan glyukozaning utilizatsiyasini oshiradi (ayniqsa, mushak to'qimalarida). Glukoneogenez va glikogenolizni ingibitsiyalash hisobiga jigar tomonidan glyukoza ishlab chiqarilishini kamaytiradi. Ichakda glyukozaning so'rilishini sekinlashtiradi. Metformin glikogensintetazaga ta'sir qilib, glikogen sintezini stimullaydi. Bir nechta turdagi membrana glyukoza tashuvchilarining transport quvvatini oshiradi. Bundan tashqari, lipidlar almashinuviga ijobiy ta'sir ko'rsatadi: umumiy xolesterin, past zichlikdagi lipoproteinlar va triglitseridlar konsentratsiyasini kamaytiradi. Metformin qabul qilish fonida bemorning tana massasi yoki barqaror qoladi, yoki mo'tadil kamayadi. Klinik tadqiqotlar shuningdek, metforminning prediyabet va aniq 2-tip qandli diabet rivojlanish xavfi omillariga ega bo'lgan, hayot tarzini o'zgartirish orqali yetarli glikemik nazoratga erisha olmagan bemorlarda qandli diabet profilaktikasi uchun samaradorligini ko'rsatdi.

Laktoatsidoz Laktoatsidoz kam uchraydigan, ammo jiddiy (zudlik bilan davolanmasa yuqori o‘lim darajasi) asorat bo‘lib, metformin to‘planishi natijasida yuzaga kelishi mumkin. Metformin qabul qilganda laktoatsidoz holatlari asosan og‘ir buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan qandli diabetli bemorlarda kuzatilgan. Boshqa bog‘liq xavf omillarini ham hisobga olish kerak, masalan, dekompensatsiyalangan qandli diabet, ketoz, uzoq muddatli ochlik, alkogolizm, og‘ir infeksion kasallik, jigar yetishmovchiligi, og‘ir gipoksiya bilan bog‘liq har qanday holat va laktoatsidoz rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan dori vositalarini bir vaqtda qabul qilish (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi). Bu laktoatsidoz holatlari sonini kamaytirishga yordam berishi mumkin. Nonspefik belgilar, masalan, mushaklarda tirishishlar, dispeptik buzilishlar, qorin og‘rig‘i va og‘ir asteniyaga e’tibor qaratib, laktoatsidoz rivojlanish xavfini hisobga olish kerak. Laktoatsidoz asidotik nafas qisilishi, qorin og‘rig‘i va gipotermiya, so‘ngra koma bilan xarakterlanadi. Diagnostik laborator ko‘rsatkichlari: qonda pH pasayishi (7,35 dan kam), plazmada laktat miqdori 5 mmol/l dan yuqori, anion oraliq oshishi va laktat/piruvat nisbati. Metabolik atsidozga gumon bo‘lsa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va darhol shifokorga murojaat qilish kerak. Xirurgik operatsiyalar Metformin qo‘llanilishi umumiy, spinal yoki epidural anesteziya ostida o‘tkaziladigan xirurgik operatsiyalar vaqtida to‘xtatilishi kerak. Metformin bilan davolash operatsiyadan yoki ovqatlanishni qayta boshlashdan kamida 48 soat o‘tgach, buyrak funksiyasi yomonlashmaganligi aniqlangandan so‘ng davom ettirilishi mumkin. Buyrak funksiyasi Metformin buyraklar orqali chiqariladi, shuning uchun davolashni boshlashdan oldin va muntazam ravishda keyinchalik KK aniqlanishi kerak: buyrak funksiyasi normal bo‘lgan bemorlarda kamida yiliga 1 marta; KK 45-59 ml/min bo‘lgan bemorlarda har 3-6 oyda; KK 30-44 ml/min bo‘lgan bemorlarda har 3 oyda. KK 30 ml/min dan kam bo‘lsa, preparatni qo‘llash mumkin emas. Keksalarda buyrak funksiyasi buzilishi ehtimoli bo‘lsa, degidratatsiya (surunkali yoki og‘ir diareya, ko‘p marta qusish), bir vaqtda gipotenziya dori vositalari, diuretiklar yoki nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar bilan birga qo‘llanganda alohida ehtiyotkorlik zarur. Yurak yetishmovchiligi Yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda gipoksiya va buyrak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi yuqoriroq. Surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda metformin qabul qilish vaqtida yurak va buyrak funksiyasini muntazam nazorat qilish kerak. O‘tkir yurak yetishmovchiligi va gemodinamik ko‘rsatkichlari beqaror bo‘lgan surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda metformin qabul qilish mumkin emas. Bolalar va o‘smirlar Metformin bilan davolashni boshlashdan oldin 2-tip qandli diabet tashxisi tasdiqlanishi kerak. 1 yil davom etgan klinik tadqiqotlarda metformin o‘sish va jinsiy yetilishga ta’sir qilmasligi ko‘rsatilgan. Biroq, uzoq muddatli ma’lumotlar yo‘qligi sababli, ayniqsa jinsiy yetilish davrida, metforminning bu ko‘rsatkichlarga ta’sirini diqqat bilan nazorat qilish tavsiya etiladi. 10-12 yoshli bolalarda eng diqqatli nazorat zarur. Yod saqlovchi rentgen kontrast vositalarini qo‘llash Yod saqlovchi kontrast vositalarni tomir ichiga yuborish buyrak yetishmovchiligi va metformin to‘planishiga olib kelishi mumkin, bu esa laktoatsidoz rivojlanish xavfini oshiradi. Metformin yod saqlovchi rentgen kontrast vositalari bilan rentgen tekshiruvdan 48 soat oldin bekor qilinishi va tekshiruvdan so‘ng buyrak funksiyasi yomonlashmaganligi aniqlangandan keyin 48 soatdan oldin qayta boshlanmasligi kerak. Boshqa ehtiyot choralar Bemorlar kun davomida uglevodlarni bir tekis iste’mol qilishga asoslangan dietani davom ettirishlari tavsiya etiladi. Ortiqcha vaznga ega bemorlarga gipokaloriyali dietani davom ettirish tavsiya etiladi (lekin kuniga kamida 1000 kkal). Qandli diabetni nazorat qilish uchun standart laborator tahlillarni muntazam o‘tkazish tavsiya etiladi. Metformin monoterapiyada gipoglikemiyani chaqirmaydi, biroq uni insulin yoki boshqa gipoglikemik vositalar (masalan, sulfonilmochevina hosilalari, repaglinid va boshqalar) bilan birga qo‘llaganda ehtiyotkorlik zarur. Metformin 2-tip qandli diabetning oldini olish uchun, prediyabet va 2-tip qandli diabet rivojlanishining qo‘shimcha xavf omillari bo‘lgan bemorlarga tavsiya etiladi, masalan: 60 yoshdan kichik yosh, tana massasi indeksi (TMI) ≥ 30 kg/m2, gestatsion qandli diabet anamnezida, 1-darajali qarindoshlarda qandli diabet oilaviy anamnezi, triglitseridlar yuqori konsentratsiyasi, XLPVP past konsentratsiyasi, arterial gipertenziya. Metformin kalamushlarda maksimal tavsiya etilgan kunlik dozadan uch baravar yuqori dozada qo‘llanganda erkak va urg‘ochi kalamushlarda fertilitetga ta’sir qilmagan. Transport vositalarini haydash va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Siofor® 1000 preparatini qo‘llash gipoglikemiyani chaqirmaydi, shuning uchun transport vositalarini haydash va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi. Siofor® 1000 preparatini boshqa gipoglikemik dori vositalari (sulfonilmochevina hosilalari, insulin, repaglinid) bilan birga qo‘llaganda gipoglikemik holatlar rivojlanishi mumkin, shuning uchun transport vositalarini haydash va diqqat va tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan boshqa potensial xavfli faoliyat bilan shug‘ullanganda ehtiyotkorlik zarur.

Qarshi ko'rsatilgan kombinatsiyalar Qandli diabetli bemorlarda qon tomir ichiga yod saqlovchi kontrast preparatlarni yuborish buyrak yetishmovchiligi bilan asoratlanishi mumkin, natijada metformin to'planadi va laktatsidoz rivojlanish xavfi oshadi. Siofor® preparatini qo'llash rentgenologik tekshiruvdan 48 soat oldin to'xtatilishi va yod saqlovchi kontrast preparatlar qo'llanilganidan keyin kamida 2 kundan so'ng, zardob kreatinini normal konsentratsiyada bo'lsa, qayta boshlanishi mumkin. Tavsiya etilmaydigan kombinatsiyalar Laktatsidoz rivojlanish xavfi o'tkir alkogol intoksikatsiyasi yoki etanol saqlovchi preparatlar bilan bir vaqtda qo'llanganda, ayniqsa dieta saqlanganda yoki ovqatlanish buzilganda, shuningdek, jigar yetishmovchiligi fonida oshadi. Ehtiyotkorlikni talab qiladigan kombinatsiyalar Metformin va danazolni bir vaqtda qo'llash giperglikemik effekt rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Danazol bilan davolash zarur bo'lsa va uni to'xtatgandan so'ng metformin dozasini qon glyukozasi konsentratsiyasi nazorati ostida tuzatish talab etiladi. Peroral kontratseptiv preparatlar, epinefrin, glyukagon, qalqonsimon bez gormonlari, fenotiazin hosilalari, nikotin kislotasi bilan bir vaqtda qo'llanganda qon glyukozasi konsentratsiyasi oshishi mumkin. Nifedipin metforminning so'rilishini, plazmadagi Cmax ni oshiradi, uning chiqarilishini cho'zadi. Kationli preparatlar (amilorid, morfin, prokainamid, xinin, ranitidin, triamteren, vankomitsin), kanallarda sekretsiya qilinadiganlar, naychali transport tizimlari uchun raqobatlashadi va uzoq muddatli davolashda metforminning plazmadagi Cmax ni oshirishi mumkin. Tsimetidin preparatning chiqarilishini sekinlashtiradi, natijada laktatsidoz rivojlanish xavfi oshadi. Metformin furosemidning Cmax va T1/2 ni kamaytiradi. Metformin bilvosita antikoagulyantlarning ta'sirini susaytirishi mumkin. Glyukokortikoidlar (tizimli va mahalliy qo'llash uchun), beta-adrenomimetiklar va diuretiklar giperglikemik faollikka ega. Qon glyukozasi konsentratsiyasini, ayniqsa davolash boshida, yanada diqqat bilan nazorat qilish kerak. Zarurat tug'ilganda metformin dozasini bir vaqtda qo'llash davrida va ushbu preparatlar bekor qilingandan so'ng tuzatish kerak. APF ingibitorlari va boshqa antigipertenziv dori vositalari qon glyukozasi miqdorini kamaytirishi mumkin. Zarurat tug'ilganda metformin dozasini tuzatish mumkin. Siofor® preparatini sulfonilmochevina hosilalari, insulin, akarboza, salitsilatlar bilan bir vaqtda qo'llash gipoglikemik ta'sirni kuchaytirishi mumkin.

Metformin 85 g gacha dozalarda qo‘llanilganda gipoglikemiya kuzatilmagan. Simptomlar: sezilarli dozani oshirib yuborishda laktatsidoz rivojlanishi mumkin, uning simptomlari kuchli holsizlik, nafas olish buzilishlari, uyquchanlik, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, qorin og‘rig‘i, gipotermiya, arterial bosimning pasayishi, reflektor bradiaritmiya hisoblanadi. Mushaklarda og‘riq, ongning chalkashishi va yo‘qolishi kuzatilishi mumkin. Davolash: preparatni darhol bekor qilish va shoshilinch kasalxonaga yotqizish tavsiya etiladi. Laktat va metforminni organizmdan chiqarishning eng samarali usuli – gemodializ.