Farmakologik xususiyatlari
Sintetik peptid, bu AKTG4-10 (metionil-glutamil-gistidil-fenilalanil-prolil-glitsil-prolin) fragmentining analogi bo‘lib, gormonal faollikdan butunlay mahrum. Barcha aminokislotalar L-shaklida. Markaziy asab tizimiga neyrospetsifik ta’sir ko‘rsatishning original mexanizmiga ega. Kortikotropinning sintetik analogi bo‘lib, nootrop xususiyatlarga ega va gormonal faollikdan butunlay mahrum. Xotira va o‘rganish jarayonlariga ta’sir qiladi. O‘rganish va ma’lumotlarni tahlil qilishda diqqatni kuchaytiradi, neyroxirurgik aralashuvlardan, bosh miya jarohatlaridan so‘ng, serebrovaskulyar kasalliklardan, jumladan, disirkulyator ensefalopatiyadan aziyat chekayotgan bemorlarda xotira izining konsolidatsiyasini yaxshilaydi; organizmning gipoksiya, serebral ishemiya, narkoz va boshqa zararli ta’sirlarga moslashuvini yaxshilaydi.
Bir martalik va uzoq muddatli yuborishda deyarli toksik emas. Allergik, embriotoksik, teratogen va mutagen xususiyatlarga ega emas. Mahalliy tirnash xususiyati beruvchi ta’sirga ega emas.
Farmakokinetika
Burun bo‘shlig‘i shilliq qavatidan so‘riladi, bunda faol modda hisobiga 60-70% o‘zlashtiriladi. Tezda barcha organ va to‘qimalarga tarqaladi, GEB orqali o‘tadi. Qonga tushganda tezda biotransformatsiyaga uchraydi, organizmdan siydik bilan chiqariladi. Semaks® preparatining faol moddalari uchun ko‘rsatmalar:
miya tomir kasalliklarida intellektual-mnestik buzilishlar;
insultdan keyingi tiklanish davri;
disirkulyator ensefalopatiya;
miya qon aylanishining o‘tkinchi buzilishlari (TIA);
bosh miya jarohati, neyroxirurgik operatsiyalar va narkozdan keyingi holatlar;
turli genezli nevrotik buzilishlar, jumladan, ionlashtiruvchi nurlanishdan so‘ng;
ekstremal vaziyatlarda organizmning moslashuvchan imkoniyatlarini oshirish uchun;
psixik charchoqlikning oldini olish uchun;
monoton operatorlik faoliyatida;
stressli sharoitda ishlash.
Oftalmologiyada
ko‘ruv nervi atrofiyasi;
ko‘ruv nervining yallig‘lanish yoki toksik-allergik etiologiyali nevriti.
Pediatriyada
7 yoshdan boshlab bolalarda minimal miya disfunktsiyalarini (jumladan, SDDG - diqqat yetishmovchiligi va giperkativlik sindromi) davolashda nootrop vosita sifatida.
Dozalash tartibi
Muayyan preparatni qo‘llash usuli va dozalash tartibi uning chiqarilish shakli va boshqa omillarga bog‘liq. Optimal dozalash tartibini shifokor belgilaydi. Foydalanilayotgan dori shaklining muayyan preparat uchun ko‘rsatmalarga va dozalash tartibiga to‘liq mos kelishini qat’iy rioya qilish lozim.
Preparat intranazal qo‘llanadi.
Standart eritmaning 1 tomchisida 50 mkg faol modda mavjud. Preparat eritmasi pipetka yordamida har bir burun yo‘liga 2-3 tomchidan ko‘p bo‘lmagan miqdorda tomiziladi. Zarurat tug‘ilganda doza oshirilsa, yuborish bir necha marta 10-15 daqiqa oraliqda amalga oshiriladi.
Miya tomir kasalliklarida intellektual-mnestik buzilishlar, disirkulyator ensefalopatiya, miya qon aylanishining o‘tkinchi buzilishlarida bir martalik doza 200-2000 mkg (3-30 mkg/kg hisobida) ni tashkil etadi. Sutkalik doza 800-8000 mkg (7-70 mkg/kg hisobida). Preparat har bir burun yo‘liga 2-3 tomchidan 4 marta/kun davomida 10-14 kun buyuriladi, zarurat tug‘ilganda davolash kursi takrorlanadi.
Bosh miya jarohati, neyroxirurgik operatsiyalar va narkozdan so‘ng bir martalik doza 1400-3500 mkg (40-50 mkg/kg) 3 marta/kun davomida 3-5 kun. Zarurat tug‘ilganda davolash kursi 14 kungacha uzaytiriladi.
Organizmning moslashuvchan imkoniyatlarini oshirish va psixik charchoqlikning oldini olish uchun - 3-5 kun davomida har bir burun yo‘liga 2-3 tomchidan kuniga 2-3 marta, kunning birinchi yarmida. Sutkalik doza 400-900 mkg. Zarurat tug‘ilganda davolash kursi takrorlanadi.
Ko‘ruv nervi kasalliklarida preparat har bir burun yo‘liga 2-3 tomchidan kuniga 2-3 marta tomiziladi. Sutkalik doza 600-900 mkg. Davolash kursi 7-10 kun. Bundan tashqari, preparat endonazal elektroforez yo‘li bilan ham yuborilishi mumkin; preparat anoddan yuboriladi; tok kuchi - 1 mA; ta’sir davomiyligi - 8-12-15 daqiqa. Sutkalik doza - 400-600 mkg. Davolash kursi 7-10 kun.
7 yoshdan boshlab bolalarda minimal miya disfunktsiyalarida har bir burun yo‘liga 1-2 tomchidan (5-6 mkg/kg hisobida) kuniga 2 marta (ertalab va kunduzi) buyuriladi. Sutkalik doza 200-400 mkg. Davolash kursi - 30 kun.