Farmakologik xususiyatlari
Farmakodinamikasi
Gansiklovir, 9- (1,3-digidroksi-2-propoksimetil) guanin yoki DHPG, keng ta'sir doirasiga ega virusga qarshi vosita bo‘lib, viruslarning, jumladan, gerpes guruhi viruslarining replikatsiyasini ingibitsiya qiladi, ham in vivo, ham in vitro: oddiy gerpes virusi I va II tiplari (HSV), sitomegalovirus (CMV), Epshteyn-Barr virusi (EBV), toshmali temiratki (HZV).
Oddiy gerpes virusi ko‘z klinik izolyatlari uchun gansiklovirning o‘rtacha samarali doza (ED50) in vitro o‘rtacha 0,23 mkg/ml (0,06-0,50) ni tashkil qiladi. Gansiklovir in vitro turli adenovirus serotiplarining replikatsiyasini ingibitsiya qiladi. Ad 8 va Ad 19 uchun ED 8 1,8 dan 4,0 mkg/ml gacha bo‘lib, ular oftalmologiyada eng ko‘p uchraydi.
Gerpetik viruslar xujayra-xo‘jayinda bir yoki bir nechta xujayra kinazalarini induktsiya qiladi, ular gansiklovirni uning trifosfat hosilasiga fosforillaydi. Bu fosforillanish asosan infeksiyalangan xujayralarda amalga oshiriladi, chunki infeksiyalanmagan xujayralarda gansiklovir-trifosfat konsentratsiyasi 10 barobar past bo‘ladi.
Gansiklovir-trifosfat virusga qarshi vosita sifatida harakat qilib, virus DNK sintezini ikki yo‘l bilan ingibitsiya qiladi: virus DNK-polimerazasini raqobatli ingibitsiya qilish va to‘g‘ridan-to‘g‘ri virus DNK ga qo‘shilishi, bu esa uning uzayishini to‘xtatadi.
Farmakokinetikasi
Quyonlarda ko‘z farmakokinetikasi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlar gansiklovirning qovoq va ko‘zning old segmentiga tez va muhim kirib borishini ko‘rsatdi, bu esa bir necha soat davomida samarali virusga qarshi konsentratsiyadan yuqori bo‘lgan konsentratsiyani ta’minlaydi. Haqiqatan ham, gansiklovir-gelning bir tomchisi tomizilgandan so‘ng, gansiklovir konsentratsiyalari (Sta) qovoqda (17 mkg/g), kon’yunktivada (160 mkg/g), suvli namlikda (1 mkg/g) va iris/silliq tana (4 mkg/g) da o‘lchanadi, bu oddiy gerpes virusi 1 va 11 uchun ingibitsiyalovchi konsentratsiyalardan yuqori (<0,5 mkg/ml) bo‘lib, 4 soatdan ortiq davom etadi.
Quyonlarda gerpetik keratitda 12 kun davomida kuniga 4 marta takroriy instillyatsiya gansiklovirning plazmada to‘planishiga olib kelmaydi.
Erkaklarda yuzaki gerpetik keratitni davolashda kuniga 5 marta, 11-15 kun davomida ko‘zga instillyatsiya qilinganda, plazmadagi darajalar aniq analitik usul bilan aniqlanganda (aniqlash chegarasi: 0,005 mkg/ml), juda past: o‘rtacha 0,013 mkg/ml (0-0,037), bu 1 soat davomida 5 mg/kg doza bilan vena ichiga infuziyadan keyingi darajadan 640 marta past (Smax 8,0 mkg/ml).
Gansiklovirning og‘iz orqali biologik o‘zlashtirilishi taxminan 6% ni tashkil qiladi. Gansiklovirning yarim chiqarilish davri 2,9 soat, tizimli klirensi 3,64 ml/min/kg, va gansiklovirning asosiy chiqarilish yo‘li o‘zgarmagan preparatning glomerulyar filtrlatsiya orqali chiqarilishidir.