-
Tarkibi
faol modda: novokain (prokain gidroxlorid)
1 ml novokain (prokain gidroxlorid) 5 mg
yordamchi modda: in'ektsiya uchun suv.
-
Qo'llanilishi
Infiltratsion, o'tkazuvchi, suyak ichiga anesteziya; epidural va orqa miya anesteziyasi, paranefral va vagosimpatik blokadalar; umumiy anesteziyada asosiy narkotik vositalar ta'sirini kuchaytirish uchun, muzlash (doreaktiv davrda); gipertonik kasallik, homiladorlikning kech toksikozlari gipertonik sindrom bilan, fantom og'riqlar, me'da va o'n ikki barmoqli ichak yarasi, qichishish, neyrodermit, ekzema, keratit, iridotsiklit, glaukoma. Shuningdek, penitsillin eritmasini tayyorlash uchun ham qo'llaniladi.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Preparatga individual toqat qilmaslik. Ko‘p qon yo‘qotilishi bilan kechadigan shoshilinch operatsiyalar. To‘qimalarda yaqqol fibroz o‘zgarishlar (suruvchi infiltrat usuli bilan anesteziya uchun). Preparatning adrenalin bilan aralashmasini qo‘llash tireotoksikoz, yurak ritmi buzilishlari, yaqqol gipertenziya, og‘ir qon tomir kasalliklari, feoxromotsitoma, qo‘l va oyoq barmoqlarini anesteziya qilishda, shuningdek, mahalliy anesteziya umumiy ta'sir qiluvchi preparatlar - galotan (ftorotan), trixloretilen (trilen), ergotamin bilan birga qo‘llanganda kontraindikatsiyalangan.
-
Qo'llash usuli
Infiltratsion anesteziya uchun 0,25% - 0,5% eritmalar qo'llaniladi; A.V.Vishnevskiy usuli bo'yicha anesteziya uchun (qattiq suriluvchi infiltratsiya) 0,125% -0,25% eritmalar; paranefral blokadada 0,25%-0,5% eritma (100-150 ml yoki 50-80 ml mos ravishda); vagosimpatik blokadada 0,25% eritma (30-100 ml); peridural anesteziya uchun – 2% eritma (20-25); ekzema, neyrodermit, ishiasta aylanuvchi va paravertebral blokadalar uchun teri ostiga 0,25% - 0,5% eritma yuboriladi. Muzlashda (doreaktiv davrda) periferik tomirlar spazmini bartaraf etish va mikrosirkulyatsiyani yaxshilash uchun arteriya ichiga quyidagi aralashma yuboriladi: 10 ml 0,25% preparat eritmasi, 2 ml 1% nikotin kislotasi eritmasi va 10000 ED geparin. Tomir ichiga 1 dan 10-15 ml gacha 0,25% eritma, sekin, yaxshisi izotonik natriy xlorid eritmasida yuboriladi. In'ektsiyalar soni (ba'zan 10-20 tagacha) kasallik og'irligiga bog'liq. Mushak ichiga 3-5 ml 2% eritma, haftasiga 3 marta, davolash kursida 12 in'ektsiya, so'ng 10 kunlik tanaffus qilinadi. Qo'shimcha vosita sifatida me'da va o'n ikki barmoqli ichak yarasi, noaniq yarali kolitda 0,25% - 0,5% eritmalar og'iz orqali 30 - 50 ml 2-3 marta kuniga buyuriladi. 0,25% konsentratsiyani hosil qilish uchun 0,5% eritma fiziologik eritmada yoki in'ektsiya uchun suvda suyultiriladi. Eng yuqori dozalari (kattalar uchun) bir martalik og'iz orqali (0,25% - 0,5% eritmalar) -0,25 g (100 ml yoki 50 ml mos ravishda), mushak ichiga (2% eritma) – 0,1 g (5 ml) va tomir ichiga yuborishda (0,25% eritma) - 0,05g (20 ml); sutkalik og'iz orqali (0,25% - 0,5% eritmalar) -0,75g (300 ml yoki 150 ml mos ravishda); mushak ichiga (2% eritma) va tomir ichiga yuborishda (0,25% eritma) - 0,1 g (40 ml). Infiltratsion anesteziya uchun quyidagi eng yuqori dozalari belgilangan (kattalar uchun) operatsiya boshida birinchi doza - 1,25 g dan oshmasligi kerak 0,25% eritma (500 ml) yoki 0,75 g 0,5% eritma (150 ml) qo'llanganda. Keyinchalik har bir operatsiya soatida 2,5 g 0,25% eritma (1000 ml) yoki 2 g 0,5% eritma (400 ml) dan ko'p bo'lmagan miqdorda qo'llaniladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Preparatga yuqori sezuvchanlikda bosh aylanishi, umumiy holsizlik, arterial bosimning pasayishi, ba'zan kollapsgacha bo'lgan holatlar mumkin. Allergik teri reaksiyalari (dermatitlar, qichishish va boshqalar).
-
Farmakologik xususiyatlari
Mahalliy anesteziya qiluvchi vosita bo‘lib, anesteziya faolligi past va terapevtik ta'sir kengligi katta. Voltajga bog‘liq natriy kanallarini bloklaydi, sezuvchi nervlarning uchlarida impulslar hosil bo‘lishiga va nerv tolalari bo‘ylab impulslar o‘tishiga to‘sqinlik qiladi. Nafaqat og‘riq, balki boshqa modalitetdagi impulslarning ham o‘tishini to‘xtatadi. Dastlab preparat ta’sirida sovuqni sezish yo‘qoladi, so‘ngra ketma-ket issiqlik, og‘riq va bosim sezgilari yo‘qoladi. Rezorbtiv ta’sirda preparat markaziy asab tizimini susaytiradi, silliq mushak spazmlarini kamaytiradi, presinaptik uchlardan atsetilxolin ajralishini susaytiradi va shuning uchun biroz ganglioblokiruvchi ta’sirga ega, katta dozalarda nerv-mushak o‘tkazuvchanligini buzishi mumkin. Preparat shuningdek, gipotenziya va antiaritmik ta’sir ko‘rsatadi (qo‘zg‘aluvchanlik va avtomatizmni pasaytiradi, o‘tkazuvchanlikni yomonlashtiradi). Infiltratsion anesteziyada ta’sir davomiyligi yarim soat - bir soatni tashkil etadi. Anesteziyaning boshqa turlarida ta’sir davomiyligi preparat konsentratsiyasi, uni adrenalin eritmasi bilan birga qo‘llashga bog‘liq bo‘lib, o‘rtacha yarim soatdan bir yarim soatgacha davom etadi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Ehtiyotkorlik bilan qariyalar, zaiflashgan bemorlar, bolalar, epilepsiyali bemorlar, yurak o'tkazuvchanligi buzilgan, jigar funksiyasi ancha buzilgan shaxslarda qo'llaniladi.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Dozani oshirib yuborishda yuz terisi va shilliq qavatlarning oqarishi, bosh aylanishi, umumiy holsizlik, ko'ngil aynishi, qusish, sovuq ter, nafas olish tezlashishi, taxikardiya, arterial bosimning pasayishi, kollapsgacha yetishi kuzatiladi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Preparat antixolinesteraza vositalarining nerv-mushak uzatishiga ta'sirini kamaytiradi. O'zaro sezgirlik mumkin. Antixolinesteraza preparatlari prokainning toksikligini oshiradi (uning gidrolizini susaytiradi).
Novokain kiritilishi narkoz vositalarining ta'sirini kuchaytiradi.
Novokain sulfanilamid preparatlari samaradorligini kamaytiradi, chunki uning metaboliti (PABK) raqobatbardosh antagonist hisoblanadi.
Suksametoniy sababli yuzaga kelgan nerv-mushak blokadasini uzaytiradi (chunki har ikkala preparat plazma xolinesterazasi tomonidan gidrolizlanadi).
MAO ingibitorlari (furazolidon, prokarbazin, selegilin) bilan bir vaqtda qo'llanilganda arterial gipotenziya rivojlanish xavfi oshadi.
To'g'ridan-to'g'ri antikoagulyantlar ta'sirini kuchaytiradi.