stenokardiya xurujlarini davolash. Stenokardiya xurujlarini oldini olish; jismoniy yuklama yoki emotsional stress, ular stenokardiya xurujlarini keltirib chiqarishi mumkin. Ad'yuvant terapiya, shoshilinch yordam talab qiladigan hollarda, o'tkir chap qorincha yetishmovchiligi (yurak astmasi)da. O'tkir miokard infarktida arterial bosimni pasaytirish. Yurakni zondlash, koronarografiya vaqtida yuzaga keladigan koronar tomirlar spazmini oldini olish.

faol modda, boshqa nitrat hosilalari yoki preparatning har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik; o‘tkir tomir yetishmovchiligi (shok, kollaps); arterial gipotenziya (sistolik AB <100 mm simob ustuni, diastolik AB <60 mm simob ustuni); kardiogen shok; past to‘ldirish bosimi bilan o‘tkir miokard infarkti; past to‘ldirish bosimi bilan chap qorincha yetishmovchiligi; gipertrofik, obstruktiv kardiomiopatiya sababli yuzaga kelgan stenokardiya; konstriktiv perikardit; perikard bo‘shlig‘i tamponadasi; serebral ishemiya; yopiq burchakli glaukoma yuqori ko‘z ichki bosimi bilan; bradikardiya (<50 urish/min). Nitro-Mikning azot oksidi/cGMP metabolik jarayoniga ta’siri natijasida FDE ingibitorlari (masalan, sildenafil, vardenafil, tadalafil) nitratlarning antihipertenziv ta’sirini kuchaytirishi mumkin, shuning uchun ularni azot oksidi hosil qiluvchi birikmalar va nitratlar bilan birga qo‘llash mumkin emas. Bosh miya ichki bosimi oshishi (bosh miya jarohati yoki miya qon quyilishi natijasida).

kasalning nitratlarga sezgirligiga bog'liq ravishda 1–2 purkash (1–2 doz; 0,4–0,8 mg) sublingval ravishda o'tirgan holatda amalga oshiriladi. Zarurat tug'ilganda doza maksimal — 3 purkashgacha oshirilishi mumkin, 15 daqiqa ichida. Agar shundan keyin hujum to'xtamasa, shifokorga murojaat qilish zarur. Stenokardiya hujumlarini oldini olish: jismoniy yuklamadan 5–10 daqiqa oldin 1 purkash preparatni amalga oshirish. O'tkir chap qorin yetishmovchiligi bilan/yoki o'pka shish bilan (yurak astmasi): tavsiya etilgan doza — 1–3 purkash (0,4–1,2 mg) qon aylanishi tizimi nazorati ostida (sistolik qon bosimi >100 mm simob ustuni bo'lishi kerak). Qoniqarsiz ta'sir bo'lsa, jarayonni 10 daqiqadan keyin bir xil doza bilan takrorlash mumkin. Koronarografiya oldidan: koronar tomirlarning spazmini oldini olish maqsadida 1–2 purkash (0,4–0,8 mg) amalga oshirilishi tavsiya etiladi.

hozirgi vaqtda nitroglyitserin haqida nojo'ya ta'sirlar chastotasini aniqlash uchun keltirilishi mumkin bo'lgan zamonaviy klinik ma'lumotlar mavjud emas. Nojo'ya ta'sirlar haqida aniq ma'lumotlar yo'q. CNS tomonidan: ko'rishning noaniqligi, psixotik reaktsiyalar, sekinlashish, noaniqlik. Ovqat hazm qilish tizimidan: qayt qilish, qusish, og'izda quruqlik, qorin og'rig'i, diareya. Teri va ostki to'qimalardan: qizarish, teri allergik reaktsiyalari, yuqori sezgirlik reaktsiyalari, eksfoliativ dermatit, teri qizarishi. Yurak-qon tomir tizimidan: davolashning boshida vazodilatatsiya tufayli bosh og'rig'i rivojlanishi mumkin. Ba'zan birinchi dozasi yoki oshirilgan birinchi doza qon bosimini pasaytirishi va/yoki postural gipotenziya bilan ifodalangan reflektor takikardiya, bosh aylanishi yoki zaiflikka olib kelishi mumkin. Qon bosimi haddan tashqari pasayganda, Nitro-Mik preparati bilan davolash angina simptomlarining kuchayishiga olib kelishi mumkin (nitratlarga paradoksal reaktsiya). Ba'zan kolaps paydo bo'lishi mumkin, bu bradiaritmiya va hushdan ketish bilan birga; issiqlik hissi; siyanoz; oqarish; metgemoqlobinemiyaga olib kelishi mumkin. Immun tizimidan: allergik reaktsiyalar, jumladan teri toshmasi, qichishish, allergik dermatit, anafilaktik shok. Psixikadan: tez-tez hayajon, xavotir hissi. Umumiy buzilishlar: preparatni qo'llash natijasida og'izda o'rta darajada tez o'tuvchi yonish hissi; ta'mni buzilish (og'izda metall ta'mi); bosh og'rig'i; postural gipotenziya; qizish; yurak urishi; gipotermiya; glaukoma kuchayishi. Ushbu simptomlar barqaror emas va bir necha daqiqadan so'ng yo'qoladi.

Nitroglitserin — organik nitrat birikmasi bo‘lib, arteriyalar va venalarga kengaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Periferik tomirlarning postkapillyar zanjirlari, yirik arteriyalar va ayniqsa hali ham reaktiv bo‘lgan koronar tomirlarning qismlari nitroglitseringa rezistent (prekapillyar) tomirlarga nisbatan sezgirroqdir. Katta qon aylanish doirasidagi qon tomirlarining kengayishi venoz sig‘imni oshiradi va natijada yurakka venoz qon oqimi (preload), qorinchalar hajmi va yurakning qon bilan to‘lish bosimi kamayadi. Shu tufayli miokardning energiya va kislorodga bo‘lgan ehtiyoji kamayadi, ishemiyaga moyil subendokardial qatlamlarning qon bilan ta’minlanishi yaxshilanadi, shu bilan birga devorlarning mintaqaviy harakatchanligi va yurakning zarba hajmi ham yaxshilanadi. Yurak yaqinidagi yirik arteriyalarning kengayishi tizimli va o‘pka tomir qarshiligini kamaytiradi. Nitroglitserin bronxlar, o‘t va siydik chiqarish yo‘llari, o‘t pufagi, yo‘g‘on va ingichka ichak, sfinkterlarning silliq mushaklariga ham miorelaksatsion ta’sir ko‘rsatadi. Nitroglitserin ushbu ta’sirlarni silliq mushak hujayralari membranasida joylashgan, shuningdek, nitrat retseptorlari deb ataladigan retseptorlar bilan bog‘lanish orqali namoyon qiladi, deb taxmin qilinadi. Silliq mushaklarda nitroglitserin fermentativ o‘zgarishga uchraydi va natijada azot oksidi (NO) hosil bo‘ladi, u esa silliq mushaklarni bo‘shashtiruvchi cGMP hosil bo‘lishiga javobgar bo‘lgan eruvchan guanilattsiklazani stimulyatsiya qiladi. Farmakokinetikasi. Sublingval qo‘llanganda nitroglitserin og‘iz bo‘shlig‘ida tez so‘riladi va to‘g‘ridan-to‘g‘ri tizimli qon aylanishiga o‘tadi (jigar orqali birinchi o‘tish effekti istisno qilinadi). Biokirishuv sezilarli darajada shaxslararo va shaxs ichidagi farqlarga ega bo‘lib, o‘rtacha 39% ni tashkil etadi. Nitroglitserinning ta’siri juda tez boshlanadi; effekt 1–1,5 daqiqa ichida rivojlanadi va 30 daqiqa davom etadi. Qon plazmasida Smax 4 daqiqa ichida erishiladi. Sublingval qo‘llanganda nitroglitserinning T½ deyarli 2,5–4,4 daqiqa. Qon oqimiga tushgan nitroglitserin eritrotsitlar bilan bog‘lanadi va tomir devorlarida to‘planadi, qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi taxminan 60%. Asosiy chiqarilish yo‘li — metabolitlar ko‘rinishida siydik bilan; qo‘llanilgan dozaning <1% o‘zgarmagan holda chiqariladi.

albatta, ushbu guruh preparatlarini qabul qilganda ilgari kuzatilgan reaksiyalar haqida shifokorga xabar berish kerak. Nitroglycerin qabul qilinganda arterial bosimning sezilarli darajada pasayishi, yotgan yoki o'tirgan holatdan to'satdan tik turishga o'tganda bosh aylanishi, spirtli ichimliklar qabul qilinganda, jismoniy mashqlar bajarilganda va issiq ob-havoda kuzatilishi mumkin. Nitroglyceringa, boshqa organik nitratlar kabi, tez-tez qo'llanganda organizm o'rganib qolishi mumkin, bu esa dozaning oshirilishini talab qiladi. Zaruriyat tug'ilganda, tolerantlik rivojlanganda, preparatni vaqtincha (bir necha kun) to'xtatish va uni boshqa farmakoterapevtik guruhdagi antianginal vositalar bilan almashtirish kerak. Bosh og'rig'i yoki migren paydo bo'lsa, valiol yoki mentol tomchilarini sublingval qo'llash orqali yaxshilanishga erishiladi. Ko'pincha faqat dastlabki dozalar yomon ko'chiriladi, keyinchalik nojo'ya ta'sirlar kuchi kamayadi. Preparatni qabul qilishda bosh og'rig'i kuchi dozasini kamaytirish va/yoki valiol bilan birga qabul qilish orqali kamaytirilishi mumkin. Jigar funksiyasi og'ir buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak. O'tkir yurak yetishmovchiligi rivojlanganda gemodinamikani diqqat bilan nazorat qilish zarur. Metgemoglobinemiyaning rivojlanish xavfi, bu sianoz va qonni rangining o'zgarishi bilan namoyon bo'ladi, nitroglycerinni uzoq muddat nazoratsiz qabul qilishda, yuqori dozalarda, jigar yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda oshadi. Metgemoglobinemiya rivojlanganda nitroglycerinni zudlik bilan bekor qilish va antidot — metiltioniniy xlorid (metilen ko'k) qo'llash kerak. Zarurat tug'ilganda nitratlarni keyingi qo'llashda metgemoglobin miqdorini majburiy nazorat qilish zarur. Preparatni nazoratsiz qo'llash tolerantlik rivojlanishiga olib kelishi mumkin, bu esa ta'sir davomiyligi va kuchining kamayishi, terapevtik ta'sirga erishish uchun dozaning oshirilishini talab qiladi. Davolashda tanaffusdan so'ng nitratlarga sezuvchanlik tiklanadi. Tolerantlik rivojlanishini oldini olish maqsadida nitratlarni qabul qilish orasida har kuni 8–12 soatlik interval saqlash tavsiya etiladi. Postural gipotenziyaga moyil bemorlarda alohida ehtiyotkorlik va tibbiy nazorat zarur. Preparatni yopiq burchakli glaukoma yoki migreni bo'lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Bemorlar nitratlarga juda yuqori individual sezuvchanlikka ega, shuning uchun doza tanlashda buni har doim hisobga olish kerak. Dozaning oshirilishi tolerantlikka olib kelishi mumkin. Preparatni qabul qilish davrida spirtli ichimliklar iste'mol qilish taqiqlanadi. Nitroglycerin siydik bilan katexolaminlar va vanililmindal kislotasining chiqarilishini kuchaytiradi. Preparat tarkibida spirt mavjud. Uni jigar kasalliklari, alkogolizm, epilepsiya, bosh miya jarohatlari va boshqa markaziy asab tizimi kasalliklarida qo'llash xavfli bo'lishi mumkin. Nitroglycerin boshqa preparatlarning ta'sirini o'zgartirishi yoki kuchaytirishi mumkin. Preparatni birlamchi o'pka gipertenziyasida (alveolyar sohalarda gipereyemiya va ventilyatsiyaning pasayishi bilan, bu gipoksiyaga olib kelishi mumkin); nazoratsiz gipovolemiya; yurak yetishmovchiligi bo'lgan, o'pka arteriyasida normal yoki past bosimda bo'lgan bemorlarda; toksik o'pka shishi; og'ir anemiya; gipertireoz; miya qon aylanishining buzilishi; og'ir buyrak yetishmovchiligi (metgemoglobinemiyaning rivojlanish xavfi)da ehtiyotkorlik bilan, xavf va foydani hisobga olgan holda qabul qilish zarur. Koronar tomir kasalligi bo'lgan bemorlar ayniqsa bu borada xavf ostida. Preparatni og'ir serebral ateroskleroz, keksalar, aortal yoki mitral stenozli bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak. Davolash vaqtida hammom, sauna, issiq dushga borish mumkin emas. Homiladorlik va emizish davrida qo'llash. Preparatni homiladorlik va emizish davrida faqat onaga kutilayotgan foyda homila yoki bolaga bo'lgan potentsial xavfdan yuqori bo'lsa qo'llash mumkin. Bolalar. Preparatni pediatriyada qo'llash tajribasi yo'q, shuning uchun uni bolalarda qo'llash mumkin emas. Transport vositalarini boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta'sir qilish qobiliyati. Davolash boshida — individual aniqlanadigan davr mobaynida — transport vositalarini boshqarish yoki mexanizmlar bilan ishlash taqiqlanadi. Keyinchalik cheklovlar bemorning preparatga individual reaksiyasiga qarab qisqartirilishi mumkin.