-
Qo'llanilishi
o'tkir rinit;
- pichan tumovi;
- o'tkir va surunkali laringit;
- o'tkir evstaxit;
- allergik va nurlanish bilan bog'liq bo'lgan hiqildoq shishi;
- yuqori nafas yo'llarida operatsiyalardan keyin shilliq qavatlarning gipermiyasi;
- surunkali kon'yunktivitlar;
- astenopik buzilishlar;
- qo'shimcha vosita sifatida - bakterial kelib chiqishli kon'yunktivitlarda, urolitiazni davolashda, mahalliy anesteziklar bilan birga (adrenalin qo'llashga qarshi ko'rsatmalar bo'lsa).
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Qo'llashga qarshi ko'rsatmalar: - 1 yoshgacha bo'lgan bolalar yoshi;
- arterial gipertenziya; - gipertireoz;
- nafazolingа yuqori sezuvchanlik;
- yaqqol ateroskleroz;
- surunkali rinit;
- og'ir ko'z kasalliklari;
- qandli diabet;
- MAO ingibitorlarini bir vaqtda qabul qilish va ularni qo'llash tugaganidan keyin 14 kungacha bo'lgan davr.
Nafazolin rezorbtiv ta'sir ko'rsatishi mumkin.
Surunkali rinitda qo'llash tavsiya etilmaydi. Uzoq muddatli qo'llashda tomirlarni toraytiruvchi ta'sirning ifodalanishi asta-sekin kamayadi (taxifilaksiya hodisasi), shu munosabat bilan 5-7 kun qo'llangandan so'ng bir necha kun tanaffus qilish tavsiya etiladi.
-
Qo'llash usuli
Kattalarga burun yo‘liga 0,1% eritmadan 1–2 tomchi kuniga 2–3 marta tomiziladi, 1 yoshdan katta bolalarga — 0,05% eritmadan 1–2 tomchi. Shuningdek, burun spreyi shaklida ham qo‘llaniladi. Burundan qon ketishini to‘xtatish uchun 0,05% eritma bilan namlangan tamponlar qo‘llaniladi.
Kon'yunktivitda kon'yunktival qopchaga 0,05% eritmadan 1–2 tomchi tomiziladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Mahalliy reaksiyalar: shilliq qavatning tirnash xususiyati (qo'llash joyiga qarab); 1 haftadan ortiq qo'llanganda - shilliq qavatning shishi, atrofik rinit.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: reaktiv gipermiya, taxikardiya, arterial bosimning oshishi.
Markaziy asab tizimi tomonidan: bosh og'rig'i.
Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ko'ngil aynishi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
MAO ingibitorlari bilan bir vaqtda yoki ularni qo'llash tugaganidan keyin 14 kun davomida qo'llash tavsiya etilmaydi. Nafazolin mahalliy anestezik vositalarning so'rilishini sekinlashtiradi (yuzaki anesteziya o'tkazilganda ularning ta'sirini uzaytiradi).
-
Saqlash shartlari
Yorug‘likdan himoyalangan joyda, 5–30 °C haroratda (muzlatmaslik kerak). Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Belgilari: tavsiya etilgan dozalardan oshib ketish organizmning zaharlanishiga olib keladi, hatto bir martalik qo‘llashda ham.
Ayniqsa, bunday holat kichik yoshdagi bolalarda xavfli, chunki ota-onalar flakondagi modda konsentratsiyasiga e'tibor bermasligi yoki bolaning burun yo‘liga tushgan tomchilar sonini vizual baholash qiyin bo‘lishi mumkin.
Terapevtik dozaning uch-to‘rt baravar oshirilishi zaharlanishga olib kelishi mumkin, 1–2 yoshli bolalar uchun 10 mg naftizin doza o‘limga olib keladi. Naftizin bilan zaharlanishning boshlang‘ich bosqichi bezovtalik, qo‘zg‘alish, ko‘ngil aynishi, qusish bilan xarakterlanadi. Taxikardiya, nafas qisilishi, teri oqaradi, arterial bosim sezilarli darajada oshadi, bosh aylanishi va qorin og‘rig‘i paydo bo‘ladi.
Og‘irroq holatlarda dozani oshirib yuborishda sustlik, arterial bosimning pasayishi, tana haroratining me'yordan past bo‘lishi, teri oqarishi, yurak ritmining sezilarli darajada sekinlashishi, juda kam bo‘lishi, asab tizimining susayishi, uyquchanlik, keyinchalik koma rivojlanadi.
Davolash: sanab o‘tilgan intoksikatsiya belgilarida preparatni qabul qilishni darhol to‘xtatish kerak, agar bir necha soat ichida simptomlar yo‘qolmasa, shifokor yoki tez yordam chaqirish kerak. Og‘ir dozani oshirib yuborishda tez yordamni darhol chaqirish zarur. Shifokor kelguniga qadar yurak urish tezligi, tana harorati va nafas olish tezligini o‘lchash kerak. Zararlangan kishini isitish, yotqizish va imkon qadar iliq ichimlik berish lozim. Odam hushyor bo‘lishi, nafas olishi va pulsi nazorat qilinishi kerak.
-
Farmakologik xususiyatlari
Alfa1- va alfa2-adrenoretseptorlarni qo‘zg‘atadi, vazokonstriktsiyani chaqiradi (birinchi navbatda alfa-adrenoretseptorlarning eng yuqori zichligiga ega bo‘lgan tomirlarga — shilliq qavatlar va buyrak tomirlariga ta’sir qiladi), qorachiqni toraytiradi, yallig‘lanishga qarshi (shishlarga qarshi) xususiyatlarga ega. Burun va ko‘z shilliq qavatiga mahalliy qo‘llanganda tomirlarni toraytiruvchi ta’sir bir necha daqiqa ichida yuzaga chiqadi va bir necha soat davom etadi. Rinitlarda venoz sinuslarga qon oqimini kamaytirib, burun orqali nafas olishni yengillashtiradi. Tizimli ta’siri arterial bosimning oshishi bilan namoyon bo‘ladi.
FARMAKOKINETIKA
Mahalliy qo‘llanganda tizimli qon aylanishiga so‘riladi. Ko‘z yosh bezlari orqali yaxshi va tez so‘riladi. Nafazolinning odam organizmida taqsimlanishi haqida ma’lumot yo‘q. GEB (gematoensefalik to‘siq) orqali o‘tmaydi. Uzoq muddatli buyurilganda ta’siri asta-sekin kamayadi (tolerantlik rivojlanadi), shuning uchun 5–7 kun qo‘llangandan so‘ng bir necha kunlik tanaffus zarur.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Homiladorlik va emizish davrida qo'llanilishi
Faqat qat'iy ko'rsatmalar bo'yicha, onaga kutilayotgan terapevtik ta'sir homila yoki bolada nojo'ya ta'sirlar rivojlanish xavfidan ustun bo'lgan hollardagina qo'llash mumkin.