Farmakokinetika

Og'iz orqali qabul qilingandan so'ng tez va to'liq oshqozon-ichak traktidan so'riladi. Biokiraolishligi kamida 80% ni tashkil etadi. Qon plazmasida maksimal konsentratsiyaga qabul qilingandan so'ng 1-3 soat ichida erishiladi va dozasiga qarab 6 dan 40 mkg/ml gacha bo'ladi. Metronidazolning qon plazmasidagi terapevtik konsentratsiyasi 3-10 mkg/ml, toksik konsentratsiyasi esa 200 mkg/ml dan yuqori.
Qonda preparatning 10-20% i qon oqsillari bilan bog'langan holatda bo'ladi. Yuqori o'tkazuvchanlik xususiyatiga ega. Safro, so'lak, plevra va peritoneal suyuqlikda, qin sekreti va orqa miya suyuqligida uning darajasi qon plazmasidagi konsentratsiyaning 43% ini tashkil etadi. Metronidazol suyak to'qimasiga o'tadi, jigar to'qimasiga, eritrotsitlarga, abstsess bo'shlig'iga kiradi. Osonlik bilan platsentadan o'tadi, ko'krak sutiga ajraladi. Kattalarda metronidazolning taqsimlanish hajmi 0,55 l/kg, yangi tug'ilgan chaqaloqlarda 0,54-0,81 l/kg ni tashkil etadi.
Metronidazolning taxminan 30-60% i jigarda gidroksillanish, oksidlanish va glyukuronizatsiya yo'li bilan biotransformatsiyaga uchraydi. Asosiy metabolit – 2-oksimetronidazol ham antimikrob va antiprototoz faoliyatga ega. Buyraklar orqali (kiritilgan dozaning 60-80%) metabolitlar ko'rinishida chiqariladi, o'zgarmagan holda qabul qilingan dozaning 20% i chiqariladi. Ichak orqali metronidazolning 6-15% i chiqariladi. Metronidazolning yarim chiqarilish davri 6-12 soat (o'rtacha 8 soat) ni tashkil etadi. Metronidazolning buyrak klirensi 0,15 ml/min/kg ni tashkil etadi. Gemodializ o'tkazilganda metronidazolning chiqarilishi tezlashadi, yarim chiqarilish davri 2,6 soatgacha qisqaradi.
Alkogolli jigar shikastlanishida yarim chiqarilish davri 10-29 soatgacha (o'rtacha 18 soat) uzayadi, 28-30 haftalik muddatda tug'ilgan yangi tug'ilgan chaqaloqlarda metronidazolning yarim chiqarilish davri 75 soat, 32-35 haftalik muddatda – 35 soat, 36-40 haftalik muddatda – 25 soatni tashkil etadi. Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda takroriy yuborishlardan so'ng metronidazolning kumulyatsiyasi kuzatilishi mumkin.

Farmakodinamika

Nitroimidazollar guruhiga mansub sintetik antimikrob va antiprototoz vosita. Preparat bakteritsid ta'sirga ega.
Ta'sir mexanizmi anaerob mikroorganizmlar hujayralarida transport oqsili – ferredoksinreduktaza ta'sirida 5-nitro guruhi yuqori reaktiv 5-nitroksi guruhiga qaytarilishi bilan bog'liq bo'lib, u mikroorganizmlar hujayrasining DNKsi bilan o'zaro ta'sirga kirishadi, ularning nuklein kislotalari sintezini buzadi, bu esa ularning nobud bo'lishiga olib keladi.
Grammanfiy anaerob bakteriyalarga nisbatan faol, jumladan Bacteroides spp. guruhi: B. fragilis, B. caccae, B. uniformis, B. distasonis, B. ovatus, B. thetaiotaomicron, B. vulgatus; Fusobacterium spp.: F. nucleatum, F. necrophorum; Veilonella spp., Prevotella spp.: P. bivia, P. buccae, P. disiens; Porphyromonas spp.; gram-musbat anaerob sporali tayoqchalar – Clostridium spp. (shu jumladan C. difficile), Eubacterium spp.; gram-musbat anaerob kokklar Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp.
Quyidagi protozoalarga nisbatan faol: Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Giardia lamblia. Antibiotiklar bilan birga Helicobacter spp. (shu jumladan H. pylori) va Gardnerella vaginalis ga nisbatan faol.
Metronidazolga fakultativ anaeroblar, aerob gram-musbat va grammanfiy bakteriyalar, bezgak plazmodiylari, patogen zamburug'lar va viruslar chidamli.
Metronidazol o'smalarning ionlashtiruvchi nurlanishga sezuvchanligini oshiradi, alkogolga sezgirlikni chaqiradi (disulfiramga o'xshash ta'sir), reparativ jarayonlarni stimulyatsiya qiladi. 

 Bir vaqtda qo‘llanganda bilvosita antikoagulyantlarning ta’sirini kuchaytiradi.
Sulfanilamidlar metronidazolning antimikrob faolligini kuchaytiradi.
Tsimetidin metronidazolning metabolizmini sekinlashtiradi va uning organizmdagi darajasini oshiradi, bu esa nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish ehtimolini oshiradi.
Fenitoin va fenobarbital metronidazolning metabolizmini tezlashtiradi. Uning organizmdagi darajasini pasaytiradi va antimikrob ta’sirini susaytiradi.
Liti va vekuroniya preparatlari bilan birga qo‘llanganda qonda liti va vekuroniyaning konsentratsiyasi oshishi va intoksikatsiya simptomlari rivojlanishi mumkin.
Disulfiramga o‘xshash ta’sirga ega, organizmni etanol metabolizmi mahsulotlariga sezgir qiladi. Metronidazol bilan davolanish vaqtida alkogol saqlovchi ichimliklarni iste’mol qilish mumkin emas. Disulfiram qabul qilinganda, disulfiram bilan davolash tugaganidan keyin 2 hafta davomida metronidazolni qo‘llash mumkin emas. 

 Tayyorlashda ehtiyotkorlik bilan bosh miya jarohati, asab tizimi kasalliklari tarixi bo‘lgan shaxslarda, shuningdek, jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda qo‘llash lozim. Metronidazol qo‘llanilayotgan davrda alkogol va spirtli dori vositalarini iste’mol qilish mumkin emas, chunki disulfiramga o‘xshash reaksiyalar (qorin sohasida spazmatik og‘riqlar, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i, yuzga to‘satdan qon quyilishi) rivojlanishi mumkin. Uzoq muddat qo‘llanganda periferik qon manzarasini (leykotsitlar darajasi) davriy nazorat qilish lozim. Metronidazol bilan davolash vaqtida leykopeniya, ataksiya va boshqa har qanday nevrologik buzilishlar paydo bo‘lsa, preparatni darhol to‘xtatish kerak.
Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalarda qo‘llash. Davolash davomida jinsiy aloqadan butunlay voz kechish lozim. Har ikki jinsiy hamkorni bir vaqtda davolash majburiydir. Hayz ko‘rish davrida davolash to‘xtatilmaydi. Davolash tugaganidan so‘ng 2-3 hayz sikli davomida qayta laborator tekshiruvlar o‘tkazish lozim.
Laborator ko‘rsatkichlarga ta’siri. Metronidazol treponemalarni harakatsizlantiradi va TPI-testi (Nelson testi)da soxta musbat natijalar paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Metronidazol bilan davolash fonida jigar transaminazlari, LDG, triglitseridlar va plazmadagi glyukoza darajasini aniqlashda soxta natijalar olinishi mumkin.
Dori vositasining transport vositasini boshqarish yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sirining o‘ziga xos xususiyatlari
Metronidazol qabul qilinganda bosh aylanishi rivojlanishi mumkinligi sababli, davolash davomida avtotransport vositasini boshqarish va har qanday potensial xavfli faoliyat bilan shug‘ullanishdan voz kechish lozim. 

 Simpptomlar: ko‘ngil aynishi, qusish, ataksiya, og‘ir hollarda – periferik neyropatiya va epileptik tutqanoq.
Davolash: preparatni bekor qilish, oshqozonni yuvish, simptomatik terapiya (antigistamin vositalar, V guruhi vitaminlari). Og‘ir hollarda gemodializ o‘tkazilishi mumkin. Maxsus antidot mavjud emas.