Farmakologik xususiyatlari
Farmakokinetika
Qabul qilish
Intramuskulyar (v/m) kiritilgandan so'ng, Merkatsin tezda qabul qilinadi va organizmning barcha to'qimalariga tarqaladi. Preparatning intramuskulyar kiritilishi bilan maksimal konsentratsiya qon plazmasida 7,5 mg/kg dozada – 21 mcg/ml 1,5 soatdan so'ng, venadaxil infuziya bilan 7,5 mg/kg dozada – 38 mcg/ml 30 daqiqa ichida.
Tarqalish
Plazma oqsiliga bog'lanish 20% gacha. Yaxshi kiradi va ekstratsellyular suyuqlikda tarqaladi. Terapevtik konsentratsiyalarda amikatsin perikardial, limfatik, peritoneal va sinovial suyuqlikda aniqlanadi. Yuqori konsentratsiyalarda siydikda, past konsentratsiyalarda esa bronxial sekretda, safroda, emizikli sutda, qovuqda va orqa miya suyuqligida aniqlanadi.
To'qimalarda amikatsin ichki hujayralarda to'planadi. Jigar, o'pka, milt, buyrak va yaxshi qon oqimiga ega boshqa organlarda amikatsin yuqori konsentratsiyalarda, yog' to'qimalari, mushaklar va suyaklarda esa past konsentratsiyalarda aniqlanadi.
Yosh kattalarda, gemato-ensefalik to'siq buzilmagan holda, preparatning orqa miya suyuqligidagi konsentratsiyasi plazmadagi konsentratsiyaning 10 – 20% ni tashkil etadi, miyaning qoplamalari yallig'langanda o'tkazuvchanlik biroz oshadi (50% gacha). Yangi tug'ilgan chaqaloqlarda orqa miya suyuqligida kattalarga nisbatan yuqori konsentratsiyalar erishiladi.
Amikatsin placentani bosib o'tadi va homila qonida va amniotik suyuqlikda muhim konsentratsiyaga erishadi.
Kattalarda tarqalish hajmi – 0,26 l/kg, bolalarda – 0,2-0,4 l/kg; 1 haftadan kam yoshdagi va vazni 1,5 kg dan kam bo'lgan yangi tug'ilgan chaqaloqlarda – 0,68 l/kg gacha; 1 haftadan kam yoshdagi va vazni 1,5 kg dan ko'p bo'lganlarda – 0,58 l/kg gacha; mukovissidoz bilan og'rigan bemorlarda – 0,3-0,39 l/kg.
Intravenoz yoki intramuskulyar kiritishda o'rtacha terapevtik konsentratsiya 10-12 soat davomida saqlanadi.
Chiqarilish
Yarim chiqarilish davri (T1/2) kattalarda terminal (b) fazada – 2-3 soat, yangi tug'ilgan chaqaloqlarda – 5-8 soat, katta yoshdagi bolalarda – 2,5-4 soat.
Oxirgi T1/2 qiymati – 100 soatdan ko'p.
O'zgarmagan holda siydik bilan chiqariladi, glomerulyar filtratsiya orqali (taxminan 87% 6 soat ichida, 94% – bir kunda).
Buyrak klirensi – 79 – 100 ml/min.
Maxsus klinik holatlarda farmakokinetika
Buyrak funksiyasi buzilgan kattalarda T1/2 (buzilish darajasiga qarab) – 100 sochgacha, mukovissidoz bilan og'rigan bemorlarda – 1-2 soat.
Yaralangan va gipertermiyali bemorlarda T1/2 o'rtacha ko'rsatkichlarga nisbatan sezilarli darajada past bo'lishi mumkin, chunki klirens oshadi.
Gemodializda chiqariladi (4-6 soat ichida 50%), peritoneal dializ kamroq samarali (48-72 soat ichida 25%).
Farmakodinamikasi
Aminoglikozidlar guruhiga kiruvchi antibiotik. Polusintetik keng spektrli antibiotik, bakteritsid ta'sir ko'rsatadi. Ribosomaning 30S subbirligi bilan bog'lanib, transport va matritsali RNK kompleksining hosil bo'lishini to'sadi, oqsil sintezini bloklaydi va bakteriyalarning sitoplazmatik membranalarini buzadi.
Merkatsin grammanfiy mikroorganizmlarga nisbatan yuqori faoliyatga ega: Klebsiella spp, Pseudomonas aeroginosa, E.Coli, Proteus, Enterobacter spp, Serratia spp, Shigella spp, Salmonella, Providencia stuartii, Mima-Herelea, Citobacter freundii (shu jumladan, kanamitsin, gentamitsin, tobramitsin qarshiligiga ega shtammlar), shuningdek, ba'zi grammanfiy mikroorganizmlarga: Staphylococcus spp (shu jumladan, penitsillin, metitsillin, ba'zi tsefalosporinlarga chidamli shtammlar), ba'zi Streptococcus spp shtamlariga nisbatan faol emas.
Benzilpenitsillin bilan bir vaqtda tayinlanganda Enterococcus faecalis shtamlariga nisbatan sinergizm ko'rsatadi.