-
Tarkibi
1 tabletkada quyidagilar mavjud:
faol modda: melatonin - 3 mg
yordamchi moddalari: mikrokristallik tsellyuloza - 48,5 mg; natriy karboksimetilkrakhmal - 6,5 mg; kalsiy gidroforfat digidrat - 41,0 mg; magniy stearat - 1,0 mg
qobiq tarkibi: gipromelloza - 1,53 mg; polisorbat-80 (tvin-80) - 0,64 mg; talk - 0,51 mg; titan dioksid E 171 - 0,32 mg.
-
Qo'llanilishi
Uyqu buzilishi, shu jumladan "uyqu-uyg'onish" ritmining buzilishi bilan bog'liq bo'lgan holatlarda, masalan, desinhronoz (soat mintaqalarining keskin o'zgarishi).
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Prеparat tarkibiy qismlariga yuqori sеzgirlik, autoimmun kasalliklar, jigar еtishmovchiligi, og‘ir buyrak еtishmovchiligi, homiladorlik, emizish davri, 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi. Ehtiyotkorlik bilan Prеparat Mеlatonin-SZ ni buyrak еtishmovchiligining turli darajalari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kеrak. Homiladorlik va emizish davrida qo‘llash Prеparat homiladorlik va emizish davrida qo‘llash uchun kontraindikatsiyalangan.
-
Qo'llash usuli
Og'iz orqali. Uyqu buzilishida - 3 mg kuniga bir marta uyqudan 30-40 daqiqa oldin.
Desinhronozda, vaqt zonalari o'zgarishida adaptogen sifatida - parvozdan 1 kun oldin va keyingi 2-5 kun davomida - 3 mg uyqudan 30-40 daqiqa oldin. Maksimal sutkalik doza - 6 mg.
Qariyalar
Yosh o'tishi bilan melatonin metabolizmi pasayadi, bu qariyalar uchun dozalash tartibini tanlashda hisobga olinishi kerak.
Shu sababli, qariyalar preparatni uyqudan 60-90 daqiqa oldin qabul qilishi mumkin.
Buyrak yetishmovchiligi
Buyrak yetishmovchiligini turli darajalari melatoninning farmakokinetikasiga ta'siri o'rganilmagan, shuning uchun melatoninni bunday bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qabul qilish kerak. Og'ir buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarga preparatni qo'llash tavsiya etilmaydi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Nojo'ya ta'sirlar rivojlanish tez-tezligini Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti tavsiyalariga muvofiq tasnifi: juda tez-tez (?1/10), tez-tez (?1/100 dan <1/10 gacha), kamdan-kam (?1/1000 dan <1/100 gacha), kam (?1/10000 dan <1/1000 gacha), juda kam (<1/10000), alohida xabarlarni o'z ichiga oladi; tez-tezlik noma'lum (mavjud ma'lumotlarga ko'ra tez-tezlikni aniqlash imkoni yo'q).
Infeksion va parazitar kasalliklar:
kam: bel sohasidagi gerpes.
Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar:
kam: leyopeniya, trombotsitopeniya.
Immun tizimi tomonidan buzilishlar:
tez-tezlik noma'lum: gipersensitivlik reaksiyalari.
Modda almashinuvi va ovqatlanish tomonidan buzilishlar:
kam: gipertigliseridemiya, gipokalemiya, giponatriemiya.
Psixika tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: asabiylashish, asabiylik, bezovtalik, uyqusizlik, noodatiy tushlar, tungi dahshatli tushlar, xavotir;
kam: kayfiyat o'zgarishi, tajovuzkorlik, ajitatsiya, yig'loqilik, stress simptomlari, dezorientatsiya, erta tongda uyg'onish, libido oshishi, kayfiyat pasayishi, depressiya.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: migren, bosh og'rig'i, loqaydlik, psixomotor giperkativlik, bosh aylanishi, uyquchanlik;
kam: hushdan ketish, xotira buzilishi, diqqatni jamlash buzilishi, deliriy, "bezovta oyoqlar" sindromi, yomon uyqu sifati, paresteziya. Ko'rish organi tomonidan buzilishlar:
kam: ko'rish o'tkirligi pasayishi, ko'rishning noaniqligi, ko'z yoshlanishining oshishi.
Eshitish organi va labirint tomonidan buzilishlar:
kam: vertigo, pozitsion vertigo.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: arterial gipertenziya;
kam: stenokardiya, yurak urishini sezish, issiq bosilish. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: qorin og'rig'i, qorin yuqori qismida og'riq, dispepsiya, yara stomatiti, og'iz qurishi, ko'ngil aynishi;
kam: gastroezofageal kasallik, ovqat hazm qilish buzilishi yoki buzilishi, buloz stomatit, yara glosit, qusish, peristaltika kuchayishi, qorin dam bo'lishi, so'lak gipersekresiyasi, og'izdan yoqimsiz hid, qorin noqulayligi, oshqozon diskinezi, gastrit.
Jigar va o't yo'llari tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: gipyerbilirubinemiya.
Teri va teri osti to'qimalari tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: dermatit, tunda terlash, qichishish va umumiy qichishish, toshma, teri qurishi;
kam: ekzema, eritema, qo'l dermatiti, psoriaz, umumiy toshma, qichishuvchi toshma, tirnoq shikastlanishi;
tez-tezlik noma'lum: Kvinke shishi, og'iz bo'shlig'i shilliq qavati shishi, til shishi.
Skelet-mushak va biriktiruvchi to'qima tomonidan buzilishlar: kamdan-kam: oyoq-qo'llarda og'riq;
kam: artrit, mushak spazmi, bo'yin og'rig'i, tunda tutqanoq.
Buyrak va siydik chiqarish yo'llari tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: glikozuriya, proteinuriya;
kam: poliuriya, gematuriya, nokturiya.
Jinsiy a'zolar va ko'krak bezi tomonidan buzilishlar:
kamdan-kam: menopauza simptomlari;
kam: priapizm, prostatit;
tez-tezlik noma'lum: galaktoreya.
Umumiy buzilishlar va yuborish joyida buzilishlar:
kamdan-kam: asteniya, ko'krakda og'riq;
kam: charchoq, og'riq, chanqoq.
Laborator va instrumental ma'lumotlar:
kamdan-kam: jigar funksiyasi laborator ko'rsatkichlarining normadan chetlanishi, tana vaznining oshishi;
kam: "jigar" transaminazalari faolligining oshishi, qonda elektrolitlar miqdorining normadan chetlanishi, laborator testlar natijalarining normadan chetlanishi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Epifiz (shishkovid tanasi) gormonining sintetik analogi; adaptogen, sedativ va uyqu keltiruvchi ta'sir ko'rsatadi. Sirkadiyal ritmlarni normallashtiradi. Gamma-aminomoy kislota (GAMK) va serotonin konsentratsiyasini o'rta miya va gipotalamusda oshiradi, GAMK, dofamin va serotonin sintezida ishtirok etuvchi piridoksalkinaza faolligini o'zgartiradi. Uyqu-uyg'onish siklini, sutkalik lokomotor faollik va tana haroratining o'zgarishini tartibga soladi, miya intellektual-mnestik funksiyalariga, emotsional-shaxsiy sohasiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Biologik ritmni tashkil etishga va tungi uyquni normallashtirishga yordam beradi. Uyqu sifatini yaxshilaydi, uyquga ketishni tezlashtiradi, neyroendokrin funksiyalarni tartibga soladi. Meteosezgir odamlarda ob-havo sharoitining o'zgarishiga organizmni moslashtiradi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Melatonin-SZ preparatini qo'llash davrida yorqin yorug'likda bo'lishdan saqlanish tavsiya etiladi.
Homilador bo'lishni istagan ayollarni preparatning kuchsiz kontratseptiv ta'siri mavjudligi haqida xabardor qilish zarur.
Avtoimmun kasalliklari bo'lgan bemorlarda melatoninni qo'llash bo'yicha klinik ma'lumotlar yo'q, shuning uchun ushbu toifadagi bemorlarda qo'llash tavsiya etilmaydi.
Avtotransport boshqarish va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri
Melatonin-SZ preparati uyquchanlik chaqiradi, shu sababli davolanish davrida avtotransport boshqarish va yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug'ullanishdan saqlanish kerak.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Farmakokinetik o‘zaro ta’sir
• Ma’lumki, terapevtik dozadan ancha yuqori konsentratsiyalarda melatonin in vitro CYP3A izofermentini induktsiya qiladi. Ushbu hodisaning klinik ahamiyati oxirigacha aniqlanmagan. Induktsiya belgilari rivojlangan taqdirda, bir vaqtda qo‘llanilayotgan dori vositalari dozasini kamaytirish masalasini ko‘rib chiqish lozim.
• Terapevtik dozadan ancha yuqori konsentratsiyalarda melatonin in vitro CYP1A guruhi izofermentlarini induktsiya qilmaydi. Demak, melatoninning CYP1A guruhi izofermentlariga ta’siri natijasida boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri, ehtimol, ahamiyatsizdir.
• Melatoninning metabolizmi asosan CYP1A izofermentlari orqali amalga oshiriladi. Demak, melatoninning CYP1A guruhi izofermentlariga ta’siri natijasida boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri mumkin.
• Fluvoksamin qabul qilayotgan bemorlarga nisbatan ehtiyotkorlik bilan yondashish lozim, chunki u melatoninning konsentratsiyasini oshiradi (AUC 17 marta va Smax 12 marta oshadi) uning metabolizmini sitoxrom P450 (CYP) izofermentlari: CYP1A2 va CYP2C19 tomonidan ingibitsiya qilish hisobiga. Bunday kombinatsiyadan saqlanish lozim.
• 5- va 8-metoksipsoralen qabul qilayotgan bemorlarga nisbatan ehtiyotkorlik bilan yondashish lozim, chunki u melatoninning konsentratsiyasini uning metabolizmini ingibitsiya qilish natijasida oshiradi.
• Simetidin (CYP2D izofermentlari ingibitori) qabul qilayotgan bemorlarga nisbatan ehtiyotkorlik bilan yondashish lozim, chunki u melatoninning plazmadagi miqdorini oshiradi.
• Chekish CYP1A2 izofermentini induktsiya qilish hisobiga melatoninning konsentratsiyasini kamaytirishi mumkin.
• Estrogenlar (masalan, kontratseptivlar yoki o‘rinbosar gormonal terapiya) qabul qilayotgan bemorlarga nisbatan ehtiyotkorlik bilan yondashish lozim, chunki ular CYP1A1 va CYP1A2 izofermentlari orqali metabolizmini ingibitsiya qilish yo‘li bilan melatoninning konsentratsiyasini oshiradi.
• CYP1A2 izofermentlari ingibitorlari, masalan, xinolonlar, melatoninning ekspozitsiyasini oshirishi mumkin.
• CYP1A2 izofermenti induktorlari, masalan, karbamazepin va rifampitsin, melatoninning plazmadagi konsentratsiyasini kamaytirishi mumkin.
• Zamonaviy adabiyotda adrenoreseptor va opioid retseptorlar agonistlari/antagonistlari, antidepressantlar, prostaglandinlar ingibitorlari, benzodiazepinlar, triptofan va spirtli ichimliklarning endogen melatonin sekretsiyasiga ta’siri haqida ko‘plab ma’lumotlar mavjud. Ushbu preparatlarning melatoninning dinamikasi yoki kinetikasiga o‘zaro ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan.
Farmakodinamik o‘zaro ta’sir
• Melatonin qabul qilish vaqtida spirtli ichimlik iste’mol qilmaslik lozim, chunki u preparat samaradorligini kamaytiradi.
• Melatonin benzodiazepin va nebenzodiazepin uyqu dori vositalari, masalan, zaleplon, zolpidem va zopiklonning sedativ ta’sirini kuchaytiradi. Klinik tadqiqot davomida melatonin va zolpidemni birga qabul qilgandan soat o‘tib ularning o‘rtasida aniq tranzitor farmakodinamik o‘zaro ta’sir belgilari kuzatilgan. Kombinatsiyalangan qo‘llash zolpidem monoterapiyasiga nisbatan diqqat, xotira va muvofiqlashtirishning progressiv buzilishiga olib kelishi mumkin.
• Tadqiqotlar davomida melatonin tiyoridazin va imipramin bilan birga buyurilgan, bu preparatlar markaziy asab tizimiga ta’sir ko‘rsatadi. Hech bir holatda klinik ahamiyatli farmakokinetik o‘zaro ta’sir aniqlanmagan. Biroq, melatonin bilan birga qo‘llash imipramin monoterapiyasiga nisbatan xotirjamlik hissining oshishiga va ayrim topshiriqlarni bajarishda qiyinchiliklarga, shuningdek, tiyoridazin monoterapiyasiga nisbatan «boshda g‘alati»lik hissining kuchayishiga olib kelgan.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Mavjud adabiyot ma'lumotlariga ko'ra, melatonin kunlik 300 mg gacha bo'lgan dozada qo'llanilganda klinik jihatdan ahamiyatli nojo'ya reaksiyalar kuzatilmagan. Melatoninni 3000 - 6600 mg dozada bir necha hafta davomida qo'llashda giperemiya, qorin bo'shlig'ida spazmlar, diareya, bosh og'rig'i va skotoma kuzatilgan. Juda yuqori dozalarda melatonin (1 g gacha) qo'llanganda ixtiyorsiz hushdan ketish kuzatilgan.
Dozani oshirib yuborishda uyquchanlik rivojlanishi mumkin.
Davolash - oshqozonni yuvish va faollashtirilgan ko'mir qo'llash, simptomatik terapiya.
Faol moddaning klirensi og'iz orqali qabul qilingandan so'ng 12 soat ichida bo'lishi taxmin qilinadi.