1 tabletka, plyonka qobiq bilan qoplangan, 25 mg quyidagilarni o'z ichiga oladi: Yadro Faol modda: Kvetiapin fumarat (kvetiapin gemifumarat) 28,78 mg (kvetiapinga ekvivalent 25 mg) Yordamchi moddalari: laktosa monogidrat, kalsiy gidrofosfat digidrat, mikrokristallik tsellyuloza, 101-turi, mikrokristallik tsellyuloza, 102-turi, povidon K-25, natriy karboksimetilkrakhmal (A-turi), magniy stearat

Shizofreniyani davolash uchun. Bipolyar buzilish tarkibida manik epizodlarni davolash uchun. Bipolyar buzilish tarkibida o‘rtacha va og‘ir darajadagi depressiv epizodlarni davolash uchun. Preparat manik va depressiv epizodlarning oldini olish uchun ko‘rsatilmagan.

Preparatning har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik. Laktozani o'zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi. Bir vaqtda sitoxrom P450 ingibitorlari, masalan, azol guruhi zamburug'larga qarshi preparatlar, eritromitsin, klaritromitsin va nefazodon, shuningdek, proteaza ingibitorlari bilan qo'llash (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o'zaro ta'siri» bo'limi). Emizish davri Kvetiaks® preparatining 10-17 yoshli bolalar va o'smirlar orasida samaradorligi va xavfsizligi klinik tadqiqotlarda o'rganilgan bo'lsa-da, 18 yoshgacha bo'lgan bemorlarda preparatni qo'llash ko'rsatilmagan. Yurak-qon tomir va serebrovaskulyar kasalliklari yoki arterial gipotenziyaga moyillik keltirib chiqaradigan boshqa holatlari bo'lgan bemorlarda, keksalar, jigar yetishmovchiligi, anamnezda tutqanoq xurujlari, insult va aspiratsion pnevmoniya rivojlanish xavfi bo'lgan bemorlarda qo'llash.

Og'iz orqali, kuniga 2 marta ovqat qabul qilish vaqtiga bog'liq holda. Kattalar Shizofreniyani davolash Dastlabki 4 kunlik davolash uchun kunlik doza: 1-kun – 50 mg, 2-kun – 100 mg, 3-kun – 200 mg, 4-kun – 300 mg. 4-kundan boshlab, doza samarali dozagacha oshirilishi kerak, odatda 300-450 mg/kun oralig'ida. Klinik effekt va preparatning individual o'zlashtirilishiga qarab, doza 150 mg/kun dan 750 mg/kun gacha o'zgarishi mumkin. Maksimal tavsiya etilgan kunlik doza – 750 mg. Bipolyar buzilish tarkibidagi manik epizodlarni davolash Kventiak® preparati monoterapiya sifatida yoki normotimik ta'sirga ega preparatlar bilan birga tavsiya etiladi. Dastlabki 4 kunlik davolash uchun kunlik doza: 1-kun – 100 mg, 2-kun – 200 mg, 3-kun – 300 mg, 4-kun – 400 mg. Keyinchalik, 6-kuniga kelib preparatning kunlik dozasi 800 mg gacha oshirilishi mumkin. Kunlik dozani oshirish 200 mg/kun dan oshmasligi kerak. Klinik effekt va preparatning individual o'zlashtirilishiga qarab, doza 200 mg/kun dan 800 mg/kun gacha o'zgarishi mumkin. Odatda samarali doza 400 mg/kun dan 800 mg/kun gacha. Maksimal tavsiya etilgan kunlik doza – 800 mg. Bipolyar buzilish tarkibidagi depressiv epizodlarni davolash Kventiak® preparati kuniga 1 marta kechasi buyuriladi. Dastlabki 4 kunlik davolash uchun kunlik doza: 1-kun – 50 mg, 2-kun – 100 mg, 3-kun – 200 mg, 4-kun – 300 mg. Tavsiya etilgan kunlik doza 300 mg. Kventiak® preparatining maksimal tavsiya etilgan kunlik doza 600 mg. Kvetiapinning antidepressiv effekti 300 va 600 mg/kun dozada qo'llanganda tasdiqlangan. 300 mg dan yuqori dozalarni qabul qilish bipolyar buzilishlarni davolashda tajribaga ega shifokor nazorati ostida boshlanishi kerak. Ayrim bemorlarda, preparatning yomon o'zlashtirilishiga shubha qilinganda, klinik tadqiqotlar natijalariga ko'ra doza minimal – 200 mg/kun gacha kamaytirilishi mumkin. Keksalar Kventiak® preparati, boshqa neyroleptiklar kabi, keksalarda, ayniqsa davolash boshida ehtiyotkorlik bilan qo'llanilishi kerak. Dozani sekinroq oshirish kerak, kunlik terapevtik doza yosh bemorlarga nisbatan pastroq bo'lishi kerak, klinik javob va individual o'zlashtirilishga qarab. Keksalarda kvetiapin klirensi yosh bemorlarga nisbatan 30-50 % ga kamaygan. Bipolyar buzilish tarkibidagi depressiv epizodlari bo'lgan 65 yoshdan katta bemorlarda samaradorlik va xavfsizlik o'rganilmagan. Buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlar Dozani tuzatish talab qilinmaydi. Jigar yetishmovchiligi bo'lgan bemorlar Kvetiapin jigar orqali intensiv metabolizatsiyalanadi. Shuning uchun Kventiak® preparatini jigar yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda, ayniqsa davolash boshida ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak. Davolashni 25 mg/kun dozadan boshlash va samarali doza erishilgunga qadar har kuni 25-50 mg ga oshirish tavsiya etiladi.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) tomonidan tavsiya etilgan nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish chastotasining klassifikatsiyasi: juda tez-tez ≥ 1/10 tez-tez ≥ 1/100 dan < 1/10 gacha kamdan-kam ≥ 1/1000 dan < 1/100 gacha noyob ≥ 1/10000 dan < 1/1000 gacha juda noyob < 1/10000 chastotasi noma’lum mavjud ma’lumotlar asosida baholab bo‘lmaydi. Organ tizimi klassi Nojo‘ya dori reaksiyasi Qon va limfa tizimi buzilishlari Juda tez-tez gemoglobin miqdorining pasayishi22 Tez-tez leykopeniya1,28, neyrofillar sonining pasayishi, eozinofillar sonining oshishi27 Kamdan-kam trombotsitopeniya, anemiya, trombotsitlar sonining pasayishi13, neyropeniya1 Noyob agranulotsitoz26 Immun tizimi buzilishlari Kamdan-kam gipersensitivlik reaksiyalari (shu jumladan allergik teri reaksiyalari) Juda noyob anafilaktik reaksiyalar5 Endokrin tizimi buzilishlari Tez-tez giperprolaktinemiya15, umumiy va erkin tiroksin (T4)24 konsentratsiyasining pasayishi, umumiy triyodtironin (T3)24 konsentratsiyasining pasayishi, tireotrop gormon (TTG)24 konsentratsiyasining oshishi qon plazmasida Kamdan-kam erkin T324 konsentratsiyasining pasayishi, gipotiroidizm21 Juda noyob noadekvat antidiuretik gormon sekretsiyasi sindromi Modda almashinuvi va ovqatlanish buzilishlari Juda tez-tez trigliseridlar (TG)10,30, umumiy xolesterin (asosan past zichlikdagi lipoproteidlar xolesterini (PZLX))11,30 konsentratsiyasining oshishi, yuqori zichlikdagi lipoproteidlar xolesterini (YZLX)17,30 konsentratsiyasining pasayishi, tana vaznining oshishi8,30 Tez-tez ishtahaning oshishi, qonda glyukoza konsentratsiyasining giperglikemiyagacha oshishi6,30 Kamdan-kam giponatriemiya19, qandli diabet1,5, mavjud qandli diabetning kuchayishi Noyob metabolik sindrom29 Psixika buzilishlari Tez-tez g‘ayrioddiy va dahshatli tushlar, suitsidal fikrlar va xatti-harakatlar20 Noyob somnambulizm va o‘xshash holatlar, masalan, uyquda gapirish va uyqu bilan bog‘liq ovqatlanish buzilishlari Nerv tizimi buzilishlari Juda tez-tez bosh aylanishi4,16, bosh og‘rig‘i, uyquchanlik2,16, ekstrapiramidal simptomlar1,21 Tez-tez dizartriya Kamdan-kam qon talvasi1, «bezovta oyoq» sindromi, kech diskineziya1,5, hushdan ketish4,16 Ko‘rish organi buzilishlari Tez-tez ko‘rishning xiralashuvi Yurak buzilishlari Tez-tez taxikardiya4, yurak urishini sezish23 Kamdan-kam QT intervalining uzayishi1,12,18, bradikardiya32 Tomirlar buzilishlari Tez-tez ortostatik gipotenziya4,16 Noyob venoz tromboembolizm1 Chastotasi noma’lum insult33 Nafas olish tizimi, ko‘krak qafasi va o‘rta ko‘krak sohasining buzilishlari Tez-tez dem olish23 Kamdan-kam rinit Ovqat hazm qilish tizimi buzilishlari Juda tez-tez o‘rta bo‘shliq shilliq qavatining qurishi Tez-tez dispepsiya, qabziyat, qusish25 Kamdan-kam disfagiya7 Noyob pankreatit1, ichak tutilishi/ileus Jigar va o‘t yo‘llari buzilishlari Tez-tez qon plazmasida transaminazlar, alaninaminotransferaza (ALT)3 faolligining oshishi, gamma-glutamiltranspeptidaza (GGT)3 faolligining oshishi Kamdan-kam aspartataminotransferaza (AST)3 faolligining oshishi Noyob sariqlik5, gepatit Teri va teri osti to‘qimalari buzilishlari Juda noyob angionevrotik shish5, Stivens-Djonson sindromi5 Chastotasi noma’lum toksik epidermal nekroliz, ko‘p shaklli eritema, eozinofiliya va tizimli namoyonlar bilan dori reaksiyasi (DRESS-sindrom) Skelet-mushak va biriktiruvchi to‘qima buzilishlari Juda noyob rabdomioliz Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari buzilishlari Kamdan-kam siydik tutilishi Homiladorlik, tug‘ruqdan keyingi va perinatal holatlar Chastotasi noma’lum «bekor qilish» sindromi yangi tug‘ilganlarda31 Jinsiy a’zolar va sut bezlari buzilishlari Kamdan-kam seksual disfunktsiya Noyob priapizm, galaktoreya, sut bezlarining shishishi, hayz sikli buzilishlari Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar Juda tez-tez «bekor qilish» sindromi1,9 Tez-tez engil astenik holat, periferik shishlar, asabiylashish, isitma Noyob yomon sifatli neyroleptik sindrom1, gipotermiya Laborator va instrumental ma’lumotlar Noyob qon plazmasida kreatinfosfokinaza faolligining oshishi14 Qarang «Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limi. Uyquchanlik odatda terapiya boshlanganidan keyingi dastlabki 2 hafta ichida yuzaga keladi va odatda kvetiapin qabul qilish davomida o‘tib ketadi. ACT, ALT va GGT faolligining (norma yuqori chegarasidan ≥ 3 marta oshishi istalgan vaqtda aniqlanganda) simptomlarsiz oshishi mumkin, odatda kvetiapin qabul qilish davomida qaytuvchan. Boshqa α1-adrenoblokator ta’sirli antipsixotik preparatlar kabi, kvetiapin ko‘pincha ortostatik gipotenziyani chaqiradi, bu bosh aylanishi, taxikardiya, ba’zi hollarda hushdan ketish bilan kechadi, ayniqsa terapiya boshida (qarang «Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limi). Mazkur nojo‘ya reaksiyaning chastotasi kvetiapin qo‘llash bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazilgan kuzatuv natijalari asosida baholangan. Qon plazmasida glyukoza konsentratsiyasining och qoringa ≥ 126 mg/dl (≥ 7,0 mmol/l) yoki ovqatdan keyin ≥ 200 mg/dl (≥ 11,1 mmol/l) bo‘lishi, hech bo‘lmaganda bir marta aniqlanganda. Kvetiapin fonida disfagiya chastotasi platsebo bilan solishtirganda faqat bipolyar buzilish tuzilmasida depressiyasi bo‘lgan bemorlarda yuqori bo‘lgan. Boshlang‘ich tana vaznining 7 % va undan ko‘proqqa oshishi. Asosan, kattalarda terapiya boshida yuzaga keladi. Kvetiapin monoterapiyasida qisqa muddatli platsebo-nazoratli klinik tadqiqotlarda «bekor qilish» sindromi o‘rganilganda quyidagi simptomlar qayd etilgan: uyqusizlik, ko‘ngil aynishi, bosh og‘rig‘i, diareya, qusish, bosh aylanishi va asabiylashish. «Bekor qilish» sindromi chastotasi kvetiapin qabul qilish to‘xtatilgandan 1 hafta o‘tib sezilarli darajada kamaygan. TG konsentratsiyasining ≥ 200 mg/dl (≥ 2,258 mmol/l) ≥ 18 yoshli bemorlarda yoki ≥ 150 mg/dl (≥ 1,694 mmol/l) < 18 yoshli bemorlarda, hech bo‘lmaganda bir marta aniqlanganda. Umumiy xolesterin konsentratsiyasining ≥ 240 mg/dl (≥ 6,2064 mmol/l) ≥ 18 yoshli bemorlarda yoki ≥ 200 mg/dl (≥ 5,172 mmol/l) < 18 yoshli bemorlarda, hech bo‘lmaganda bir marta aniqlanganda. Juda tez-tez PZLX xolesterinining ≥ 30 mg/dl (≥ 0,769 mmol/l) oshishi, o‘rtacha – 41,7 mg/dl (≥ 1,07 mmol/l). Qo‘shimcha ma’lumot uchun yo‘riqnomani davomida qarang. Trombotsitlar sonining ≤ 100 x 109/l pasayishi, hech bo‘lmaganda bir marta aniqlanganda. Yomon sifatli neyroleptik sindrom bilan bog‘liq emas. Klinik tadqiqotlar ma’lumotlariga ko‘ra. Prolaktin konsentratsiyasining ≥ 18 yoshli bemorlarda oshishi: > 20 mkg/l (≥ 869,56 pmol/l) erkaklarda, > 30 mkg/l (≥ 1304,34 pmol/l) ayollarda. Yiqlikka olib kelishi mumkin. YZLX xolesterinining < 40 mg/dl (< 1,03 mmol/l) erkaklarda va < 50 mg/dl (< 1,29 mmol/l) ayollarda pasayishi. QTc intervalining < 450 ms dan ≥ 450 ms gacha o‘zgarishi va ≥ 30 ms ga oshishi chastotasi. Platsebo-nazoratli tadqiqotlarda klinik ahamiyatli QTc intervali oshishi kvetiapin va platsebo guruhlarida boshlang‘ich darajada qayd etilgan. Konsentratsiyaning > 132 mmol/l dan ≤ 132 mmol/l gacha o‘zgarishi, hech bo‘lmaganda bir marta aniqlanganda. Kvetiapin terapiyasi vaqtida yoki terapiya to‘xtatilgandan so‘ng suitsidal xatti-harakatlar va suitsidal fikrlar holatlari qayd etilgan. Qarang «Farmakologik xususiyatlari» bo‘limi, «Farmakodinamika» kichik bo‘limi. Gemoglobin miqdorining ≤ 13 g/dl erkaklarda va ≤ 12 g/dl ayollarda pasayishi, hech bo‘lmaganda bir marta aniqlanganda, kvetiapin qabul qilgan bemorlarning 11 % da barcha klinik tadqiqotlarda, shu jumladan uzoq muddatli terapiyada qayd etilgan. Gemoglobinning o‘rtacha maksimal pasayishi istalgan vaqtda 1,50 g/dl ni tashkil qilgan. Bu holatlar ko‘pincha taxikardiya, bosh aylanishi, ortostatik gipotenziya va/yoki yurak-qon tomir yoki nafas olish tizimi kasalliklari fonida qayd etilgan. Barcha klinik tadqiqotlarda boshlang‘ich darajadan klinik ahamiyatli og‘ishlar asosida. Umumiy T4, erkin T4, umumiy T3, erkin T3 konsentratsiyasining istalgan vaqtda aniqlanganda normal pastki chegarasining < 80 % gacha pasayishi (pmol/l). TTG konsentratsiyasining istalgan vaqtda > 5 mME/l gacha o‘zgarishi. Qariyalar (≥ 65 yosh) bemorlarida qusish chastotasining oshishi asosida. Klinik tadqiqotlarda kvetiapin qabul qilgan, og‘ir neyropeniya (< 0,5 x 109/l) va infeksiyalar qayd etilgan bemorlar orasida chastota baholangan (qarang «Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limi). Barcha klinik tadqiqotlarda boshlang‘ich normal darajadan klinik ahamiyatli og‘ishlar asosida. Eozinofillar sonining istalgan vaqtda ≥ 1 x 109/l gacha oshishi. Barcha klinik tadqiqotlarda boshlang‘ich normal darajadan klinik ahamiyatli og‘ishlar asosida. Leykotsitlar sonining istalgan vaqtda ≤ 3 x 109/l gacha pasayishi. Mazkur nojo‘ya reaksiyaning chastotasi kvetiapin bilan barcha klinik tadqiqotlarda metabolik sindrom rivojlanishi haqidagi xabarlar asosida baholangan. Ba’zi bemorlarda klinik tadqiqotlarda bir nechta metabolik omilning yomonlashuvi kuzatilgan: tana vazni, glyukoza, qon plazmasida lipidlar (qarang «Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limi). Qarang «Homiladorlik va emizish davrida qo‘llash» bo‘limi. Terapiya boshlanishida yoki tez orada rivojlanishi mumkin va arterial gipotenziya va/yoki hushdan ketish bilan kechishi mumkin. Chastota kvetiapin bilan barcha klinik tadqiqotlarda bradikardiya va bog‘liq nojo‘ya hodisalar haqidagi xabarlar asosida aniqlangan. Bir retrospektiv norandomizatsiyalangan epidemiologik tadqiqot natijalari asosida. QT intervalining uzayishi, qorinchalar aritmiyasi, to‘satdan o‘lim, yurak to‘xtashi va ikki yo‘nalishli qorinchalar taxikardiyasi neyroleptiklarga xos nojo‘ya reaksiyalar hisoblanadi. Kvetiapin qo‘llanganda og‘ir teri nojo‘ya reaksiyalari, shu jumladan Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, DRESS-sindromi haqida xabar berilgan. Bolalar va o‘smirlar (10 dan 17 yoshgacha) Bolalar va o‘smirlarda kattalar bemorlardagi kabi nojo‘ya dori reaksiyalari (NDR) rivojlanishi mumkin. Jadvalda kattalarda qayd etilmagan yoki bolalar va o‘smirlarda (10-17 yosh) kattalarga nisbatan tez-tez uchragan NDRlar keltirilgan. Nojo‘ya reaksiyalar chastotasi quyidagi gradatsiyada keltirilgan: juda tez-tez (≥ 1/10); tez-tez (≥ 1/100, < 1/10); kamdan-kam (≥ 1/1000, < 1/100); noyob (≥ 1/10000, < 1/1000); juda noyob (< 1/10000); chastotasi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida baholab bo‘lmaydi). Endokrin tizimi buzilishlari Juda tez-tez prolaktin konsentratsiyasining oshishi1 Modda almashinuvi va ovqatlanish buzilishlari Juda tez-tez ishtahaning oshishi Nerv tizimi buzilishlari Juda tez-tez ekstrapiramidal simptomlar3 Tez-tez hushdan ketish Tomirlar buzilishlari Juda tez-tez arterial bosimning oshishi2 Nafas olish tizimi, ko‘krak qafasi va o‘rta ko‘krak sohasining buzilishlari Tez-tez rinit Ovqat hazm qilish tizimi buzilishlari Juda tez-tez qusish Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar Tez-tez asabiylashish3 < 18 yoshli bemorlarda prolaktin konsentratsiyasining oshishi: > 20 mkg/l (≥ 869,56 pmol/l) erkaklarda, > 26 mkg/l (≥ 1130,43 pmol/l) ayollarda. 1 % dan kam bemorlarda prolaktin konsentratsiyasining > 100 mkg/l (4347,8 pmol/l) oshishi qayd etilgan. Arterial bosimning klinik ahamiyatli chegaradan oshishi (AQSH Milliy sog‘liqni saqlash instituti – National Health Institute mezonlariga muvofiq) yoki qisqa muddatli (3-6 hafta) platsebo-nazoratli tadqiqotlarda bolalar va o‘smirlarda sistolik bosim uchun 20 mm simob ustunidan, diastolik bosim uchun 10 mm simob ustunidan ko‘proq oshishi. Kattalar bemorlarda kuzatilgan chastotaga mos keladi, biroq bolalar va o‘smirlarda kattalardan farqli klinik namoyonlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Ta'sir mexanizmi Kvetiapin atipik antipsixotik preparat hisoblanadi. Kvetiapin va uning faol metaboliti N-dezalkilkvetiapin (norkvetiapin) bosh miya neyrotransmitter retseptorlarining keng spektri bilan o‘zaro ta’sir qiladi. Kvetiapin va N-dezalkilkvetiapin 5NT(2)-serotonin retseptorlariga va D(1)-, D(2)-dopamin retseptorlariga yuqori affinitetga ega. Ushbu retseptorlarga antagonizm va 5NT(2)-serotonin retseptorlariga D(2)-dopamin retseptorlariga nisbatan yuqoriroq selektivlik kvetiapinning asosiy klinik antipsixotik xususiyatlarini va ekstrapiramidal nojo‘ya reaksiyalar rivojlanishining past chastotasini ta’minlaydi. Kvetiapin va norkvetiapin benzodiazepin retseptorlariga sezilarli affinitet ko‘rsatmaydi, biroq gistamin va α(1)-adrenoretseptorlarga yuqori, α(2)-adrenoretseptorlarga esa o‘rtacha affinitetga ega. Bundan tashqari, kvetiapin muskarin retseptorlariga affinitetga ega emas yoki past affinitetga ega, norkvetiapin esa bir nechta muskarin retseptor subtiplariga o‘rtacha yoki yuqori affinitet ko‘rsatadi, bu preparatning antixolinergik (muskarin) ta’sirlarini tushuntiradi. Norepinefrin tashuvchisini inhibe qilishi va N-dezalkilkvetiapin tomonidan 5NT(1A)-serotonin retseptorlariga nisbatan qisman agonizm preparatning antidepresant ta’sirini ta’minlashi mumkin. Farmakodinamik ta’sirlar Kvetiapin antipsixotik faollik bo‘yicha sinovlarda, masalan, shartli-reflektorli qochish testida faollik ko‘rsatadi. Shuningdek, dopamin agonistlarining ta’sirini bloklaydi, bu xatti-harakat yoki elektrofiziologik tadqiqotlarda baholanadi, va dopamin metabolitining konsentratsiyasini oshiradi, bu D(2)-retseptorlar blokadasining neyroximiyoviy ko‘rsatkichi hisoblanadi. Doklinik tadqiqotlarda ekstrapiramidal simptomlar (EPS)ni o‘rganish natijalari kvetiapin standart antipsixotik vositalardan farq qilishini va atipik profilga ega ekanini ko‘rsatdi. Kvetiapin uzoq muddatli qo‘llanilganda dopamin D(2)-retseptorlarining yuqori sezuvchanligini chaqirmaydi. Kvetiapin D(2)-retseptorlarni samarali bloklaydigan dozalarda kuchsiz katalepsiyani chaqiradi. Kvetiapin limbik tizimga selektiv ta’sir ko‘rsatadi, mezolimbik, lekin nigrostrial dopaminergik neyronlarda depolyarizatsion blokadani chaqiradi. Kvetiapin qisqa va uzoq muddatli yuborilganda galoperidol bilan sensibillashgan yoki dori vositalari olmagan kaputsin maymunlarida distoniya chaqirish qobiliyati minimal bo‘lgan. Klinik samaradorlik Kvetiapin shizofreniyaning ijobiy va salbiy simptomlariga nisbatan samaralidir. Kvetiapin o‘rtacha va og‘ir darajadagi manik epizodlarda monoterapiya sifatida samaralidir. Kvetiapinni uzoq muddatli qo‘llashda keyingi manik va depressiv epizodlarning oldini olish bo‘yicha ma’lumotlar mavjud emas. O‘rtacha va og‘ir darajadagi manik epizodlarda kvetiapinni valproat seminatriy yoki litiy preparatlari bilan birga qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar cheklangan, biroq ushbu kombinatsiyalangan terapiya, umuman olganda, yaxshi o‘zlashtirilgan. Bundan tashqari, kvetiapin 300 mg va 600 mg dozada I va II tip bipolyar buzilishi bo‘lgan bemorlarda o‘rtacha va og‘ir darajada samaralidir. Shu bilan birga, kvetiapinni 300 mg va 600 mg kunlik dozada qabul qilish samaradorligi o‘zaro taqqoslanadi. Kvetiapin shizofreniya va maniya bo‘lgan bemorlarda preparatni kuniga 2 marta qabul qilganda samaralidir, garchi kvetiapinning yarim chiqarilish davri taxminan 7 soatni tashkil etsa ham. Kvetiapinning 5NT(2)- va D(2)-retseptorlarga ta’siri preparat qabul qilingandan so‘ng 12 soatgacha davom etadi. Kvetiapin dozasini titrlash bilan shizofreniyada qabul qilganda EPS va birga qo‘llaniladigan m-xolinoblokatorlar chastotasi platsebo qabul qilgandagi bilan taqqoslanadi. Kvetiapin 75 dan 750 mg/gacha kunlik dozalarda shizofreniya bo‘lgan bemorlarga buyurilganda EPS rivojlanish chastotasi va birga qo‘llaniladigan m-xolinoblokatorlarga ehtiyoj oshmagan. Kvetiapin 800 mg/gacha kunlik dozada o‘rtacha va og‘ir darajadagi manik epizodlarni davolash uchun, monoterapiya yoki litiy preparatlari yoki valproat seminatriy bilan birga qo‘llanganda, EPS va birga qo‘llaniladigan m-xolinoblokatorlar chastotasi platsebo qabul qilgandagi bilan taqqoslanadi.

Kventiak® preparatini boshqa markaziy asab tizimiga ta'sir qiluvchi preparatlar, shuningdek, spirtli ichimliklar bilan bir vaqtda qo'llashda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Boshqa xolinergik (muskaringa oid) retseptorlar antagonistlarini qabul qilayotgan bemorlarda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Sitochrom P450 3A4 izofermenti kvetiapin metabolizmi uchun asosiy izoferment bo'lib, u sitoхrom P450 tizimi orqali amalga oshiriladi. Sog'lom ko'ngillilarda kvetiapin (25 mg doza) va ketokonazol, CYP3A4 izofermenti ingibitori, bir vaqtda qo'llanganda kvetiapin uchun "konsentratsiya-vaqt" (AUC) egri chizig'i maydoni 5-8 baravar oshgan. Shuning uchun kvetiapin va CYP3A4 izofermenti ingibitorlarini bir vaqtda qo'llash mumkin emas. Kvetiapin bilan davolashda greyfrut sharbati iste'mol qilish tavsiya etilmaydi. Farmakokinetik tadqiqotda kvetiapinni turli dozalarda karbamazepin qabul qilishdan oldin yoki bir vaqtda qo'llash kvetiapin klirensining sezilarli oshishiga va, mos ravishda, AUCning o'rtacha 13 % ga kamayishiga olib kelgan, bu kvetiapinni karbamazepinsiz qabul qilishga nisbatan. Ba'zi bemorlarda AUCning kamayishi yanada yaqqol bo'lgan. Bunday o'zaro ta'sir kvetiapin plazmadagi konsentratsiyasining kamayishi va kvetiapin bilan davolash samaradorligining pasayishi bilan kechadi. Kvetiapinni fenitoin, jigar mikrosomal fermentlari induktori bo'lgan boshqa preparat bilan bir vaqtda qo'llash kvetiapin klirensining yanada ko'proq (taxminan 450 %) oshishiga olib kelgan. Jigar mikrosomal fermentlari induktorlarini qabul qilayotgan bemorlarda kvetiapin faqat kutilayotgan foyda jigar mikrosomal fermentlari induktorini bekor qilish bilan bog'liq xavfdan ustun bo'lsa qo'llanilishi mumkin. Jigar mikrosomal fermentlari induktorlarining dozasini o'zgartirish bosqichma-bosqich amalga oshirilishi kerak. Zarur bo'lsa, ularni jigar mikrosomal fermentlarini induktsiyalamaydigan preparatlar (masalan, valproat kislotasi preparatlari) bilan almashtirish mumkin. Kvetiapin farmakokinetikasi CYP2D6 izofermenti ingibitori bo'lgan imipramin yoki CYP3A4 va CYP2D6 izofermentlari ingibitori bo'lgan fluoksetin bilan bir vaqtda qo'llanganda sezilarli o'zgarmagan. Kvetiapin farmakokinetikasi risperidon yoki galoperidol antipsixotik dori vositalari bilan bir vaqtda qo'llanganda sezilarli o'zgarmaydi. Biroq, kvetiapin va tioridazin bir vaqtda qabul qilinganda kvetiapin klirensi taxminan 70 % ga oshgan. Kvetiapin farmakokinetikasi simetidin bilan bir vaqtda qo'llanganda sezilarli o'zgarmaydi. Litiyning farmakokinetikasi kvetiapin bilan bir vaqtda qo'llanganda o'zgarmaydi. Kvetiapin va litiyni bir vaqtda qabul qilgan kattalarda o'tkir manik epizodda ekstrapiramidal simptomlar (ayniqsa, tremor), uyquchanlik va tana vaznining oshishi bilan bog'liq nojo'ya reaksiyalar chastotasi, 6 haftalik randomizatsiyalangan tadqiqotda kvetiapin va plasebo qabul qilgan bemorlarga nisbatan yuqoriroq bo'lgan. Valproat seminatriy va kvetiapin bir vaqtda qo'llanganda valproat kislotasi va kvetiapin farmakokinetikasida klinik ahamiyatli o'zgarishlar aniqlanmagan. Retrospektiv tadqiqotda natriy valproat va kvetiapin alohida yoki birga qabul qilgan bolalar va o'smirlar ishtirok etgan, kombinatsiyalangan terapiya guruhida leykopeniya va neyropeniya chastotasi monoterapiya guruhiga nisbatan yuqoriroq bo'lgan. Kventiak® preparatining yurak-qon tomir kasalliklarida qo'llaniladigan preparatlar bilan o'zaro ta'sirini o'rganish bo'yicha farmakokinetik tadqiqotlar o'tkazilmagan. Kvetiapin va elektrolit muvozanatini buzishi va QT(c) intervalini uzaytirishi mumkin bo'lgan preparatlar bilan bir vaqtda qo'llashda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Kvetiapin qabul qilgan bemorlarda metadon va trisiklik antidepressantlarni aniqlash uchun immunoferment tahlil usuli bilan o'tkazilgan skrining-testlarda soxta musbat natijalar qayd etilgan. Skrining natijalarini tasdiqlash uchun xromatografik tadqiqot o'tkazish tavsiya etiladi. Kvetiapin 250 mg 2 marta kuniga qabul qilinayotganda 2 mg lorazepam bir martalik qabul qilinganda lorazepam klirensi taxminan 20 % ga kamayadi. Kvetiapin fenazon metabolizmida ishtirok etuvchi jigar mikrosomal fermentlarini induktsiyalamagan.

Kventiak® preparati bir nechta qo‘llash ko‘rsatmalariga ega bo‘lgani sababli, uning xavfsizlik profili bemorning tashxisi va preparat dozasiga qarab aniqlanadi. Bolalar va o‘smirlar (10 yoshdan 17 yoshgacha) Kventiak® preparatini 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda qo‘llash uchun yetarli ma’lumotlar yo‘qligi sababli, ushbu yosh guruhida qo‘llash tavsiya etilmaydi. Klinik tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, ba’zi nojo‘ya reaksiyalar (ishtahaning oshishi, qon zardobida prolaktin konsentratsiyasining oshishi, qusish, rinit va hushdan ketish) bolalar va o‘smirlarda kattalarga nisbatan ko‘proq uchragan yoki boshqa klinik ko‘rinishlarga ega bo‘lgan (EPS va asabiylashish). Shuningdek, kattalarda kuzatilmagan arterial bosimning oshishi qayd etilgan. Bolalar va o‘smirlarda qalqonsimon bez funksiyasining o‘zgarishi ham kuzatilgan. Kvetiapinni uzoq muddat (26 haftadan ortiq) qo‘llashda o‘sish, jinsiy yetilish, aqliy rivojlanish va xulq-atvor reaksiyalariga ta’siri o‘rganilmagan. Plasebo-nazoratli tadqiqotlarda shizofreniya va bipolyar buzilishdagi maniya bilan bolalar va o‘smirlarda EPS rivojlanish chastotasi kvetiapin qabul qilganlarda plasebo guruhiga nisbatan yuqori bo‘lgan. O‘z joniga qasd qilish/o‘z joniga qasd qilish fikrlari yoki klinik yomonlashuv Bipolyar buzilishdagi depressiya o‘z joniga qasd qilish fikrlari, o‘ziga zarar yetkazish va o‘z joniga qasd qilish (o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar) xavfining oshishi bilan bog‘liq. Ushbu xavf aniq remissiya boshlanganiga qadar saqlanib qoladi. Bemorning ahvoli yaxshilanishi uchun davolash boshlanganidan keyin bir necha hafta yoki undan ko‘proq vaqt o‘tishi mumkinligi sababli, bemorlar yaxshilanish sodir bo‘lguncha diqqatli tibbiy nazorat ostida bo‘lishi kerak. Umumiy klinik tajribaga ko‘ra, o‘z joniga qasd qilish xavfi remissiyaning dastlabki bosqichlarida oshishi mumkin. Bemorlarni (ayniqsa, o‘z joniga qasd qilish xavfi yuqori bo‘lganlarni) va ularning vasiylarini klinik yomonlashuv, o‘z joniga qasd qilish xatti-harakati yoki fikrlari, xulq-atvordagi g‘ayrioddiy o‘zgarishlarni nazorat qilish va ularning paydo bo‘lishi holatida darhol shifokorga murojaat qilish zarurligi haqida ogohlantirish kerak. Bipolyar buzilishdagi depressiyasi bo‘lgan bemorlarda qisqa muddatli plasebo-nazoratli klinik tadqiqotlar ma’lumotlariga ko‘ra, o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar rivojlanish xavfi 18-24 yoshli bemorlarda kvetiapin uchun 3,0 % (7/233), plasebo uchun 0 % (0/120), 25 yoshdan katta bemorlarda kvetiapin uchun 1,8 % (19/1616), plasebo uchun 1,8 % (11/622) bo‘lgan. Katta depressiv buzilishi bo‘lgan bemorlarda kvetiapin qo‘llanishi bo‘yicha populyatsion retrospektiv tadqiqotda, 25-64 yoshli, anamnezida o‘ziga zarar yetkazish bo‘lmagan, kvetiapinni boshqa antidepressantlar bilan birga qabul qilgan bemorlarda o‘ziga zarar yetkazish va o‘z joniga qasd qilish urinishlari xavfi oshganligi aniqlangan. Kvetiapin bilan davolash uchun qo‘llaniladigan boshqa ruhiy buzilishlar ham o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar xavfining oshishi bilan bog‘liq. Bundan tashqari, bunday holatlar depressiv epizod bilan komorbid bo‘lishi mumkin. Shunday qilib, depressiv epizodli bemorlarni davolashda qo‘llaniladigan ehtiyot choralarini boshqa ruhiy buzilishli bemorlarni davolashda ham qo‘llash kerak. Kvetiapin bilan davolashni to‘satdan to‘xtatishda o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar rivojlanishining potentsial xavfini hisobga olish kerak. Anamnezida o‘z joniga qasd qilish hodisalari bo‘lgan bemorlar, shuningdek, davolash boshlanishidan oldin o‘z joniga qasd qilish fikrlarini aniq bildirgan bemorlar o‘z joniga qasd qilish niyati va urinishlari xavfi yuqori guruhga kiradi va davolash jarayonida diqqat bilan kuzatilishi kerak. FDA (AQSh Oziq-ovqat va dori vositalari nazorati boshqarmasi) tomonidan o‘tkazilgan plasebo-nazoratli antidepressant tadqiqotlarining metaanalizi, taxminan 4400 bola va o‘smir hamda 7700 kattada ruhiy buzilishlar fonida antidepressantlar qabul qilganlarda plasebo bilan solishtirganda o‘z joniga qasd qilish xatti-harakatlari xavfi oshganligini aniqladi. Ushbu metaanalizda kvetiapin qo‘llanilgan tadqiqotlar kiritilmagan (qarang «Farmakodinamika» bo‘limi). Qisqa muddatli plasebo-nazoratli tadqiqotlar ma’lumotlariga ko‘ra, barcha ko‘rsatmalar va barcha yosh guruhlarida o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar chastotasi kvetiapin uchun 0,8 % (76/9327), plasebo uchun 0,8 % (37/4845) bo‘lgan. Ushbu tadqiqotlarda shizofreniyali bemorlarda o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar xavfi 18-24 yoshli bemorlarda kvetiapin uchun 1,4 % (3/212), plasebo uchun 1,6 % (1/62), 25 yoshdan katta bemorlarda kvetiapin uchun 0,8 % (13/1663), plasebo uchun 1,1 % (5/463), 18 yoshgacha bo‘lgan bemorlarda kvetiapin uchun 1,4 % (2/147), plasebo uchun 1,3 % (1/75) bo‘lgan. Bipolyar buzilishdagi maniyali bemorlarda o‘z joniga qasd qilish bilan bog‘liq hodisalar xavfi 18-24 yoshli bemorlarda kvetiapin uchun 0 % (0/60), plasebo uchun 0 % (0/58), 25 yoshdan katta bemorlarda kvetiapin uchun 1,2 % (6/496), plasebo uchun 1,2 % (6/503), 18 yoshgacha bo‘lgan bemorlarda kvetiapin uchun 1,0 % (2/193), plasebo uchun 0 % (0/90) bo‘lgan. Metabolik buzilishlar Metabolik profilning yomonlashuvi xavfini, shu jumladan tana vazni, qon plazmasida glyukoza va lipidlar konsentratsiyasining o‘zgarishini hisobga olgan holda, klinik tadqiqotlarda qayd etilganidek, bemorlarning metabolik ko‘rsatkichlarini davolash boshida baholash va davolash davomida muntazam nazorat qilish kerak. Ushbu ko‘rsatkichlar yomonlashganda mos davolash choralarini ko‘rish kerak. Ekstrapiramidal simptomlar Bipolyar buzilish yoki katta depressiv buzilishdagi katta depressiv epizodli kattalarda kvetiapin qabul qilishda EPS rivojlanish chastotasi plasebo bilan solishtirganda oshgan (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Kvetiapin qabul qilish akatiziya rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan, bu sub’ektiv noqulay bezovtalik yoki xavotirlik bilan xarakterlanadi va ko‘pincha joyida tinch o‘tirish yoki turib turishning imkonsizligi bilan kechadi. Bunday holatlar ko‘pincha davolashning dastlabki haftalarida kuzatiladi. Bunday simptomlar rivojlangan bemorlarda doza oshirilishi salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Kechikkan diskineziya Kechikkan diskineziya simptomlari rivojlanganda preparat dozasini kamaytirish yoki uni bosqichma-bosqich bekor qilish tavsiya etiladi. Kechikkan diskineziya simptomlari preparat qabul qilish to‘xtatilgandan so‘ng kuchayishi yoki hatto paydo bo‘lishi mumkin (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Uyquchanlik va bosh aylanishi Kvetiapin bilan davolashda uyquchanlik va unga bog‘liq simptomlar, masalan, sedatsiya (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi) kuzatilishi mumkin. Bipolyar buzilishdagi depressiya va depressiv epizodli bemorlar ishtirokidagi klinik tadqiqotlarda uyquchanlik, odatda, davolashning dastlabki uch kunida rivojlangan. Ushbu nojo‘ya reaksiyaning og‘irligi, asosan, yengil yoki o‘rtacha bo‘lgan. Bipolyar buzilishdagi depressiya va depressiv epizodli bemorlarda og‘ir uyquchanlik rivojlanganda, simptomlar kamayguncha yoki uyquchanlik paydo bo‘lganidan keyingi 2 hafta davomida shifokorga tez-tez tashrif buyurish talab qilinishi mumkin. Ba’zi hollarda kvetiapin bilan davolashni to‘xtatish talab qilinishi mumkin. Kvetiapin bilan davolash fonida ortostatik gipotenziya va bosh aylanishi (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi) odatda davolash boshida doza tanlash davrida paydo bo‘lishi mumkin. Bemorlar, ayniqsa, keksalar, tasodifiy jarohatlardan (yiqilishlardan) ehtiyot bo‘lishlari kerak. Yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lgan bemorlar Kvetiapinni yurak-qon tomir, serebrovaskulyar kasalliklari va arterial gipotenziyaga moyil boshqa holatlari bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Bunday bemorlarda doza tanlash sekinroq amalga oshirilishi kerak. Kvetiapin bilan davolash fonida, ayniqsa, davolash boshida doza tanlash davrida ortostatik gipotenziya paydo bo‘lishi mumkin. Ortostatik gipotenziya paydo bo‘lganda doza kamaytirilishi yoki uni sekinroq oshirish talab qilinishi mumkin. Uyqu apnoesi sindromi Kvetiapin qabul qilgan bemorlarda uyqu apnoesi sindromi kuzatilgan. Markaziy asab tizimini susaytiruvchi preparatlarni bir vaqtda qabul qilayotgan yoki anamnezida uyqu apnoesi sindromi bo‘lgan (masalan, ortiqcha vazn/semizlik, erkak bemorlar) bemorlarda kvetiapinni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Tutikmalar Kvetiapin yoki plasebo qabul qilgan bemorlarda tutqanoq rivojlanish chastotasi o‘rtasida farq aniqlanmagan. Biroq, boshqa antipsixotik dori vositalari bilan davolashda bo‘lgani kabi, anamnezida tutqanoq bo‘lgan bemorlarni davolashda ehtiyotkorlik tavsiya etiladi (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Yomon xulqli neyroleptik sindrom Antipsixotik preparatlar, shu jumladan kvetiapin qabul qilish fonida yomon xulqli neyroleptik sindrom rivojlanishi mumkin (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Sindromning klinik ko‘rinishlari: gipertermiya, ruhiy holatning o‘zgarishi, mushak rigidligi, vegetativ asab tizimi labilligi, kreatinfosfokinaza faolligining oshishi. Bunday hollarda kvetiapin qabul qilishni to‘xtatish va mos davolash o‘tkazish kerak. Og‘ir neytropeniya va agranulotsitoz Kvetiapin bilan monoterapiya bo‘yicha qisqa muddatli plasebo-nazoratli klinik tadqiqotlarda infeksiyasiz og‘ir neytropeniya (neytrofillar soni < 0,5 x 10(9)/l) holatlari kamdan-kam qayd etilgan. Kvetiapin qabul qilgan bemorlarda klinik tadqiqotlar (kamdan-kam) va postro‘yxatdan o‘tkazish davrida (shu jumladan o‘lim bilan yakunlangan) agranulotsitoz (infeksiyalar bilan bog‘liq og‘ir neytropeniya) rivojlanishi haqida xabar berilgan. Ushbu og‘ir neytropeniya holatlarining aksariyati kvetiapin bilan davolash boshlanganidan keyingi 2 oy ichida yuzaga kelgan. Dozaga bog‘liq ta’sir aniqlanmagan. Leykopeniya va/yoki neytropeniya kvetiapin bilan davolash to‘xtatilgandan so‘ng bartaraf etilgan. Neytropeniya rivojlanishining mumkin bo‘lgan xavf omili — oldindan leykotsitlar sonining kamayganligi va anamnezida dori vositalari bilan bog‘liq neytropeniya holatlari. Agranulotsitoz xavfi omillarisiz bemorlarda ham qayd etilgan. Infeksiya bo‘lgan bemorlarda, ayniqsa, aniq predispozitsiya qiluvchi omillar bo‘lmasa yoki sababsiz isitma bo‘lsa, neytropeniya rivojlanishi ehtimolini hisobga olish kerak, bunday holatlar klinik tavsiyalarga muvofiq yuritilishi kerak. Neytrofillar soni < 1,0 x 10(9)/l bo‘lgan bemorlarda kvetiapin qabul qilishni to‘xtatish kerak. Bemorni infeksiya simptomlari aniqlanishi uchun kuzatish va neytrofillar sonini nazorat qilish kerak (ular soni 1,5 x 10(9)/l gacha oshguncha). Bemorlar agranulotsitoz yoki infeksiya belgilari/simptomlari (masalan, isitma, holsizlik, sustlik, tomoq og‘rig‘i) paydo bo‘lishi haqida darhol xabar berishlari va Kventiak® bilan davolash davomida doimo xabardor bo‘lishlari kerak. Antixolinergik (muskarin) ta’sirlar Kvetiapinning faol metaboliti norkvetiapin bir nechta muskarin retseptorlari subtiplariga o‘rtacha yoki yuqori affinitetga ega bo‘lib, bu kvetiapin tavsiya etilgan dozada, boshqa antixolinergik preparatlar bilan birga yoki dozani oshirib yuborishda antixolinergik ta’sir natijasida NLR rivojlanishini tushuntiradi. Kvetiapinni xolinergik (muskarin) retseptorlar antagonistlarini qabul qilayotgan, siydik tutilishi, shu jumladan anamnezida, klinik ahamiyatli prostata bezi gipertrofiyasi, ichak tutilishi yoki unga bog‘liq holatlar, ko‘z ichki bosimining oshishi yoki burchakni yopuvchi glaukoma bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri Shuningdek, qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi. Kvetiapinni jigar mikrosomal fermentlari kuchli induktorlari, masalan, karbamazepin va fenitoin bilan birga qo‘llash kvetiapin konsentratsiyasining qon plazmasida kamayishiga va Kventiak® bilan davolash samaradorligining pasayishiga olib keladi. Kventiak® preparatini jigar mikrosomal fermentlari induktorlarini qabul qilayotgan bemorlarda faqat kutilayotgan foyda xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llash mumkin. Mikrosomal fermentlar induktorlari dozasini o‘zgartirish bosqichma-bosqich amalga oshirilishi kerak. Zarur bo‘lsa, ularni jigar mikrosomal fermentlarini induktsiyalamaydigan preparatlar (masalan, valproat kislotasi preparatlari) bilan almashtirish mumkin. Tana vazni Kvetiapin qabul qilish fonida tana vaznining oshishi qayd etilgan. Bemorlarni klinik kuzatish amaldagi davolash standartlariga muvofiq tavsiya etiladi (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Giperglikemiya Kvetiapin qabul qilish fonida giperglikemiya va/yoki qandli diabet rivojlanishi va kuchayishi, ba’zan ketoatsidoz yoki koma rivojlanishi, shu jumladan o‘lim bilan yakunlanishi mumkin. Ba’zi hollarda tana vaznining oldindan oshishi qayd etilgan, bu predispozitsiya qiluvchi omil bo‘lishi mumkin. Neyroleptiklar, shu jumladan kvetiapin qabul qilayotgan bemorlarda tana vazni va giperglikemiya simptomlari, masalan, polidipsiya, poliuriya, polifagiya va holsizlikni muntazam nazorat qilish tavsiya etiladi. Qandli diabeti bo‘lgan, qandli diabet rivojlanish xavf omillari bo‘lgan bemorlarni klinik kuzatish tavsiya etiladi (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Lipidlar konsentratsiyasi Kvetiapin qabul qilish fonida triglitseridlar, umumiy xolesterin va LDL xolesterin konsentratsiyasining oshishi, shuningdek, HDL xolesterin konsentratsiyasining kamayishi mumkin (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi). Ko‘rsatilgan o‘zgarishlarni amaldagi tavsiyalarga muvofiq tuzatish kerak. QT intervalining uzayishi Kvetiapin qabul qilish va QT intervalining mutlaq qiymatining barqaror oshishi o‘rtasida bog‘liqlik aniqlanmagan. Biroq, kvetiapin terapevtik dozada va dozani oshirib yuborishda (qarang «Dozani oshirib yuborish» bo‘limi) QT intervalining uzayishi qayd etilgan. Kvetiapinni, boshqa antipsixotik preparatlar kabi, yurak-qon tomir kasalliklari va anamnezida QT intervalining uzayishi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Shuningdek, kvetiapinni QT(c) intervalini uzaytiruvchi preparatlar, boshqa neyroleptiklar bilan birga, ayniqsa, keksalarda, tug‘ma QT intervalining uzayishi sindromi, surunkali yurak yetishmovchiligi, miokard gipertrofiyasi, gipokaliemiya yoki gipomagniemiya bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri» bo‘limi). Kardiomiopatiya va miokardit Klinik tadqiqotlar va postro‘yxatdan o‘tkazish davrida kardiomiopatiya va miokardit rivojlanish holatlari qayd etilgan, biroq preparat qabul qilish bilan sabab-oqibat bog‘liqlik aniqlanmagan. Kardiomiopatiya yoki miokarditdan shubhalanilsa, kvetiapin bilan davolash maqsadga muvofiqligini baholash kerak. Preparatni to‘satdan bekor qilish bilan bog‘liq o‘tkir reaksiyalar Kvetiapinni to‘satdan bekor qilishda quyidagi o‘tkir reaksiyalar (bekor qilish sindromi) kuzatilishi mumkin – ko‘ngil aynishi, qusish, uyqusizlik, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi va asabiylashish. Shuning uchun Kventiak® preparatini bekor qilishni kamida bir yoki ikki hafta davomida bosqichma-bosqich amalga oshirish tavsiya etiladi. Keksalar demensiyasi bo‘lgan bemorlar Kventiak® preparati demensiya bilan bog‘liq psixozlarni davolash uchun tavsiya etilmaydi. Ba’zi atipik neyroleptiklar randomizatsiyalangan plasebo-nazoratli tadqiqotlarda demensiyali bemorlarda serebrovaskulyar asoratlar rivojlanish xavfini taxminan 3 baravar oshirgan. Ushbu xavf oshishining mexanizmi o‘rganilmagan. Boshqa antipsixotik dori vositalari yoki boshqa bemor guruhlari uchun ham shunday xavf istisno qilinmaydi. Kventiak® preparatini insult rivojlanish xavfi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Keksalarda demensiya bilan bog‘liq psixozlarni davolash uchun atipik neyroleptiklar qo‘llanilishi tahlili, ushbu guruh preparatlarini qabul qilgan bemorlarda plasebo guruhiga nisbatan o‘lim darajasi oshganligini aniqladi. Kvetiapin bo‘yicha shunga o‘xshash bemorlar guruhida (n=710, o‘rtacha yosh: 83 yil, yosh diapazoni: 56-99 yil) o‘tkazilgan ikki 10 haftalik plasebo-nazoratli tadqiqotda, kvetiapin qabul qilgan bemorlarda o‘lim darajasi 5,5 %, plasebo guruhida 3,2 % bo‘lgan. Ushbu bemorlarda qayd etilgan o‘lim sabablari ushbu populyatsiya uchun kutilgan sabablarga mos kelgan. Keksalarda demensiya bilan kvetiapin bilan davolash va o‘lim xavfi o‘rtasida sabab-oqibat bog‘liqlik aniqlanmagan. Keksalar Parkinson kasalligi/parkinsonizmi bo‘lgan bemorlar Katta depressiv buzilishi bo‘lgan bemorlarda kvetiapin qo‘llanilishi bo‘yicha populyatsion retrospektiv tadqiqotda, 65 yoshdan katta bemorlarda o‘lim xavfi oshganligi aniqlangan. Parkinson kasalligi bo‘lgan bemorlar tahlildan chiqarilganda xavf oshishi aniqlanmagan. Kvetiapinni Parkinson kasalligi bo‘lgan keksalarda ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Disfagiya Kvetiapin bilan davolashda disfagiya (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi) va aspiratsiya kuzatilgan. Kvetiapin qabul qilish va aspiratsion pnevmoniya rivojlanishi o‘rtasida sabab-oqibat bog‘liqlik aniqlanmagan. Biroq, Kventiak® preparatini aspiratsion pnevmoniya xavfi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Qabziyat va ichak tutilishi Qabziyat ichak tutilishi xavf omili hisoblanadi. Kvetiapin qabul qilish fonida qabziyat va ichak tutilishi (qarang «Nojo‘ya ta’sirlar» bo‘limi), shu jumladan ichak tutilishi xavfi yuqori bo‘lgan, bir nechta birga qo‘llaniladigan, ichak motorikasini pasaytiruvchi preparatlar qabul qilayotgan, hatto qabziyatdan shikoyat qilmagan bemorlarda o‘lim bilan yakunlangan holatlar qayd etilgan. Ichak tutilishi/ileusi bo‘lgan bemorlarga zudlik bilan yordam ko‘rsatish va diqqatli kuzatish talab qilinadi. Venoz tromboemboliyalar Neyroleptiklar qabul qilish fonida venoz tromboemboliyalar rivojlanish holatlari qayd etilgan. Antipsixotik preparatlar, shu jumladan kvetiapin bilan davolashdan oldin va davolash davomida xavf omillarini baholash va profilaktik choralarni ko‘rish kerak. Pankreatit Klinik tadqiqotlar va postro‘yxatdan o‘tkazish davrida pankreatit rivojlanish holatlari qayd etilgan, biroq preparat qabul qilish bilan sabab-oqibat bog‘liqlik aniqlanmagan. Postro‘yxatdan o‘tkazish xabarlarida ko‘plab bemorlarda pankreatit rivojlanish xavf omillari, masalan, triglitseridlar konsentratsiyasining oshishi (qarang «Lipidlar konsentratsiyasi» bo‘limi), xolelitiaz va alkogol iste’moli mavjud bo‘lgan. Jigar tomonidan buzilishlar Sariqlik rivojlanganda kvetiapin qabul qilishni to‘xtatish kerak. Qo‘shimcha ma’lumot O‘rta va og‘ir maniyali o‘tkir epizodlar fonida kvetiapinni divalproat yoki lity bilan birga qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar cheklangan. Ushbu kombinatsiyalangan davolash yaxshi o‘zlashtirilgan va davolashning 3-haftasida additiv ta’sir qayd etilgan. Noto‘g‘ri qo‘llash va suiiste’mol qilish Noto‘g‘ri qo‘llash va suiiste’mol qilish holatlari haqida xabar berilgan. Kvetiapinni anamnezida alkogol yoki narkotik moddalardan suiiste’mol qilgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Yordamchi moddalarga oid maxsus ma’lumot Kventiak® preparati tarkibida laktoza mavjud, shuning uchun quyidagi holatlarda qo‘llash mumkin emas: laktozani o‘zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi. Surunkali kasalliklarda qo‘llash: Keksalar Kventiak® preparatini, boshqa neyroleptiklar kabi, keksalarda, ayniqsa, davolash boshida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Dozani sekinroq titrlash, kunlik terapevtik doza yosh bemorlarga nisbatan pastroq bo‘lishi kerak, klinik javob va individual o‘zlashtirishga qarab. Keksalarda kvetiapin klirensi yosh bemorlarga nisbatan 30-50 % ga kamaygan. Bipolyar buzilishdagi depressiv epizodli 65 yoshdan katta bemorlarda samaradorlik va xavfsizlik o‘rganilmagan. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlar Dozani tuzatish talab qilinmaydi. Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlar Kvetiapin jigar orqali intensiv metabolizatsiyalanadi. Shuning uchun Kventiak® preparatini jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda, ayniqsa, davolash boshida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Davolashni 25 mg/kun dozadan boshlash va samarali doza erishilgunga qadar har kuni 25-50 mg ga oshirish tavsiya etiladi. Transport vositalarini boshqarishga ta’siri: Kventiak® preparati uyquchanlik chaqirishi mumkin, shuning uchun davolash davrida bemorlarga diqqatni jamlashni talab qiluvchi mexanizmlar bilan ishlash, shu jumladan transport vositalarini boshqarish tavsiya etilmaydi.

Simptomlar Dozalashdan oshib ketishda kuzatilgan simptomlar asosan kvetiapinning ma’lum farmakologik ta’sirlarining kuchayishi natijasida yuzaga kelgan, masalan, uyquchanlik va sedatsiya, taxikardiya, arterial bosimning pasayishi va antixolinergik ta’sirlar. Dozalashdan oshib ketish QT intervalining uzayishi, tutqanoqlar, epileptik status, rabdomioliz, nafas olishning susayishi, siydik tutilishi, ongning chalkashishi, deliriya va/yoki ajitatsiya, koma va o‘limga olib kelishi mumkin. Og‘ir yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lgan bemorlarda dozani oshirib yuborishda nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish xavfi oshishi mumkin (qarang «Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limi). Davolash Kvetiapinga xos antidotlar mavjud emas. Og‘ir intoksikatsiya holatlarida bir nechta dori vositalari bilan dozani oshirib yuborish ehtimoli haqida esda tutish kerak. Nafas olish va yurak-qon tomir tizimi funksiyasini saqlab turishga, yetarli oksigenatsiya va ventilyatsiyani ta’minlashga qaratilgan choralarni ko‘rish tavsiya etiladi. Markaziy asab tizimi (MAT) tomonidan og‘ir nojo‘ya ta’sirlar, jumladan, koma va deliriya, fizostigminni (1-2 mg dozada) doimiy elektrokardiogramma (EKG) nazorati ostida vena ichiga yuborilgandan so‘ng bartaraf bo‘lishi haqida xabarlar mavjud. Bunday davolash standart sifatida tavsiya etilmaydi, chunki fizostigmin yurak o‘tkazuvchanligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Fizostigmin faqat EKG ko‘rsatkichlarida og‘ishlar bo‘lmaganda qo‘llanilishi mumkin. Yurak ritmi buzilishi, har qanday darajadagi blokada yoki QRS kompleksi kengaygan hollarda fizostigmin qo‘llanmasligi kerak. Kvetiapin bilan dozani oshirib yuborishda refrakter arterial gipotenziya yuzaga kelganda davolash vena ichiga suyuqlik va/yoki simpatomimetik preparatlar yuborish orqali amalga oshirilishi kerak (epinefrin va dopamin buyurilmasligi kerak, chunki β-adrenoretseptorlarni stimulyatsiya qilish kvetiapin tomonidan α-adrenoretseptorlar blokadasi fonida arterial bosimning yanada pasayishiga olib kelishi mumkin). Me’dani yuvish (agar bemor hushsiz bo‘lsa, intubatsiyadan so‘ng) va faollashtirilgan ko‘mir hamda ich ketkazuvchi vositalarni qo‘llash so‘rilmagan kvetiapinni chiqarishga yordam berishi mumkin, biroq bu choralar samaradorligi o‘rganilmagan. Bemor holati yaxshilanguncha diqqatli tibbiy kuzatuv davom ettirilishi kerak.