-
Qo'llanilishi
Burun-halqum shilliq qavatining shishishi va ajralmalarini kamaytirish uchun o'tkir allergik rinit, O'RZ rinit simptomlari bilan, sinusit, pollinoz, o'rta otitda; burun yo'llarida diagnostik muolajalarga bemorni tayyorlash.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Ksillometazolingа yuqori sezuvchanlik; atrofik rinit, tireotoksikoz; burun oldi terisi yoki shilliq qavati yallig‘lanish kasalliklari; transsfenoidal gipofizektomiyadan keyingi holat; og‘ir yurak-qon tomir kasalliklari bo‘lgan bemorlar (masalan, IBO, stenokardiya, taxikardiya, arterial gipertenziya, yaqqol ateroskleroz); bosh miya pardalarida jarrohlik aralashuvlar o‘tkazilgan bemorlar; MAO inhibitörlari yoki arterial bosimni oshirishi mumkin bo‘lgan boshqa preparatlarni qabul qilayotgan bemorlar; ko‘z ichki bosimi oshgan bemorlar, ayniqsa burchakni yopuvchi glaukoma bilan; trisiklik va tetrasiklik antidepressantlar, boshqa mahalliy tomir toraytiruvchi vositalar (dekongestantlar) bilan davolashda; homiladorlik; bolalar yoshi – dori shakliga qarab.
Ehtiyotkorlik bilan: adrenomimetiklarga yuqori sezuvchanlik bilan kechadigan, uyqusizlik, bosh aylanishi, aritmiya, tremor, arterial bosim oshishi simptomlari bilan namoyon bo‘ladigan bemorlar; feoxromositoma, porfiriya bilan kasallangan bemorlar; endokrin kasalliklar (masalan, gipertireoz, qandli diabet) bo‘lgan bemorlar; prostata bezi gipertrofiyasi bo‘lgan bemorlar; laktatsiya (emizish) davrida.
-
Qo'llash usuli
Ichki burun yo'li orqali qo'llaniladi. Doza qo'llanilayotgan dori shakli va bemor yoshiga bog'liq.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Immun tizimi tomonidan: tez-tez emas - gipersensitivlik reaksiyalari (angionevrotik shish, teri toshmalari, qichishish).
Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: kamdan-kam - ko'ngil aynishi, qusish.
Nerv tizimi tomonidan: kamdan-kam - bosh og'rig'i; juda kam - uyqusizlik, bezovtalik, charchoq, gallyutsinatsiyalar va tutqanoq (asosan bolalarda).
Ko'rish organi tomonidan: juda kam - ko'rish ravshanligining buzilishi.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: kamdan-kam - yurak urishini sezish, arterial bosimning oshishi, taxikardiya; juda kam - aritmiya.
Mahalliy reaksiyalar: tez-tez - burun-halqum shilliq qavatining tirnash xususiyati va/yoki qurishi, burun bo'shlig'i shilliq qavatining kuygani va paresteziyasi, aksirish, burun bo'shlig'i shilliq qavatining gipersekresiyasi; tez-tez emas - burun bo'shlig'i shilliq qavatining shishishi, burun qon ketishi, bekor qilish sindromi. Burun shilliq qavatining shishishi kuchayishi (reaktiv giperemiya) mumkin.
-
Farmakologik xususiyatlari
LOR-amaliyotida mahalliy qo'llash uchun tomirlarni toraytiruvchi vosita. Alfa-adrenomimetik. Shilliq qavatlarga qo'llanganda burun bo'shlig'i shilliq qavati qon tomirlarining torayishiga olib keladi, shu tariqa burun bo'shlig'i shilliq qavatining shishishi va giperemiyasini bartaraf etadi, burun yo'llarining o'tkazuvchanligini tiklaydi. Rinitlarda burun orqali nafas olishni yengillashtiradi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Dekongestiv ta'sir ko'rsatuvchi simpatomimetiklarni uzoq muddat (7 kundan ortiq) qo'llash va dozani oshirib yuborish burun shilliq qavatining reaktiv giperemiyasiga olib kelishi mumkin. Natijada burun orqali nafas olish qiyinlashadi, bu esa bemorni ksilometazolinni qayta yoki hatto doimiy qo'llashga olib keladi. Bu esa surunkali shish (medikamentoz rinit)ga, oxir-oqibat esa burun shilliq qavatining atrofiyasiga (ozena) olib kelishi mumkin.
Yengilroq hollarda bemorning ahvolini yaxshilash uchun avval simpatomimetikni bir burun teshigiga yuborishni to'xtatish, shikoyatlar kamaygach esa uni boshqa burun teshigiga yuborishni davom ettirish mumkin, shunda hech bo'lmaganda qisman burun orqali nafas olish ta'minlanadi.
Tavsiya etilgan dozalardan oshmaslik kerak, ayniqsa bolalar va keksalarda.
Transport vositalarini va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri
Uzoq muddatli davolashda yoki ksilometazolin yuqori dozalarda qo'llanganda uning tizimli ta'siri ehtimolini istisno qilib bo'lmaydi. Tizimli nojo'ya ta'sirlar rivojlangan taqdirda transport vositalarini boshqarish va diqqatni yuqori jamlash hamda tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug'ullanishdan tiyilish lozim.