Farmakologik xususiyatlari
Natriy atsetat 1,5-2 soat davomida to‘liq metabolizatsiyalanib, ekvivalent miqdorda natriy gidrokarbonatga aylanadi, bosh miya ichki to‘qimalarida interstitsial shish va trombotsitlar hamda eritrotsitlar agregatsiyasi oshishini chaqirmaydi. Muhimi shundaki, atsetatning metabolizmi vaqtida kislorod sarfi laktatning metabolizmidagiga nisbatan ancha kam, bu esa turli kelib chiqishli og‘ir shoklarni davolashda muhim ahamiyatga ega. Tarkibi tufayli Ksilyat® ko‘p komponentli polifunksional giperosmolyar eritmalar guruhiga kiradi va shuning uchun antiketogen, gemodinamik, detoksikatsion, reologik, energetik, ishqoriy va osmodiuretik ta’sirga ega. Preparatning asosiy faol moddalari ksilitol va natriy atsetat hisoblanadi. Ksilitol – besh atomli spirt bo‘lib, tomir ichiga yuborilganda tezda umumiy metabolizmga kiradi, 80% jigarda o‘zlashtiriladi va glikogen shaklida to‘planadi. Aniq antiketogen ta’sir ko‘rsatadi, insulinga bog‘liq bo‘lmagan metabolizmga ega energiya manbai hisoblanadi. Ksilitol inson organizmida uglevod almashinuvi jarayonining tabiiy oraliq mahsuloti bo‘lib, past toksiklikka va yaxshi o‘zlashtiriluvchanlikka ega. Fruktozadan farqli o‘laroq, jigar hujayralarida nukleotidlar (ATF, ADF, AMF) kamayishini chaqirmaydi, shuningdek, fruktozani o‘zlashtira olmaydigan yoki fruktozo-1,6-difosfataza fermenti yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarga yuborish uchun xavfsizdir. Natriy atsetat sekin ta’sir qiluvchi ishqoriy vositalar guruhiga kiradi. U buferlangan preparatning metabolizmi hisobiga asoslar to‘planishini chaqiradi va H+ ortiqchasi sekin to‘planadigan metabolik atsidoz turlarida (masalan, buyrak va yetishmovchilikka oid nafas olmaslik atsidozida) qo‘llaniladi. Natriy atsetat ishlatilganda, natriy gidrokarbonat eritmasidan farqli o‘laroq, metabolik atsidozni korreksiya qilish sekinroq kechadi, shu sababli pHning keskin o‘zgarishiga olib kelmaydi.