-
Tavsif
Amoksitsillin (yarim sintetik penisillinlar guruhiga mansub antibiotik) va klavulan kislotasi (β-laktamazalar ingibitori) kombinatsiyalangan antibakterial preparat. Amoksitsillin – keng ta'sir doirasiga ega, antibakterial, bakteritsid va kislotalarga chidamli yarim sintetik penisillinlar guruhiga mansub vosita. Transpeptidazani ingibitsiya qiladi, bo‘linish va o‘sish davrida peptidoglikan (hujayra devorining tayanch oqsili) sintezini buzadi, mikroorganizmlarning lizisiga olib keladi. Klavulan kislotasi Streptomyces clavuligerus fermentatsiyasi mahsuloti bo‘lib, bir vaqtda yuboriladigan amoksitsillinga nisbatan β-laktamazalarga yuqoriroq affinitetga ega.
-
Qo'llanilishi
Preparatga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqargan infeksion-yallig‘lanish kasalliklarini davolash: — yuqori nafas yo‘llari va LOR-organlar infeksiyalari (jumladan, o‘tkir va surunkali sinusit, o‘tkir va surunkali o‘rta otit, orqa tomoq abscessi, tonzillit, faringit); — pastki nafas yo‘llari infeksiyalari (jumladan, bakterial superinfeksiya bilan kechuvchi o‘tkir bronxit, surunkali bronxit, pnevmoniya); — siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalari; — ginekologik infeksiyalar; — teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari, shu jumladan inson va hayvon chaqishi; — suyak va biriktiruvchi to‘qima infeksiyalari; — odontogen infeksiyalar; — o‘t yo‘llari infeksiyalari (xoletsistit, xolangit); — jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar (shankroid, gonoreya). — aralash infeksiyalar (grammusbat, grammusbat va anaerob mikroorganizmlar keltirib chiqargan), peritonit, qorin bo‘shlig‘i a’zolarida operatsiyadan keyingi asoratlar, qorin bo‘shlig‘i infeksiyalari, aspiratsion pnevmoniya, ko‘krak bezi abscessi. Jarrohlik oldi profilaktika: abdominal, kolorektal, ginekologik, urologik, jag‘-yuz jarrohligi, bosh va bo‘yin sohasidagi operatsiyalar.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
— amoksitsillinga yoki klavulan kislotasiga yuqori sezuvchanlik; — V-laktam antibiotiklarga (jumladan, penitsillinlar guruhi, tsefalosporinlar guruhi) yuqori sezuvchanlik; — anamnezda amoksitsillin/klavulan kislotasi qabul qilinishi bilan bog‘liq xolestatik sariqlik yoki jigar funksiyasi buzilishi mavjudligi; Preparat ehtiyotkorlik bilan tsefalosporin qatoridagi antibiotiklarga ma’lum yuqori sezuvchanligi bo‘lgan, anamnezida soxta membranoz kolit bo‘lgan, jigar yetishmovchiligi, buyrak funksiyasining og‘ir buzilishlari bo‘lgan bemorlarga buyuriladi. Ko‘plab infeksion mononukleoz va limfoleykoz bilan og‘rigan, ampisillin olgan bemorlarda eritematoz toshma paydo bo‘lishi kuzatilgani sababli, bunday bemorlarga ampisillin guruhi antibiotiklarini qo‘llash tavsiya etilmaydi. Preparat homiladorlik davrida, agar ona uchun kutilayotgan foyda homila uchun potensial xavfdan ustun bo‘lsa, qo‘llanilishi mumkin. Amoksitsillin va klavulan kislotasi kichik miqdorlarda ko‘krak suti bilan ajraladi.
-
Qo'llash usuli
Og‘iz orqali. Suspenziya ovqatlanish boshida buyuriladi (preparatning so‘rilishi uchun optimal sharoit), oshqozon-ichak yo‘llari tomonidan nojo‘ya ta’sirlarni kamaytirish uchun. Zarur bo‘lsa, suspenziya qaynatilgan va sovutilgan suv bilan ichiladi. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 3 oygacha bo‘lgan bolalarga 30 mg/kg (amoksitsillin bo‘yicha)/sutka, 2 qabulga bo‘linadi (har 12 soatda); 3 oydan katta bolalarda o‘rtacha og‘irlikdagi infeksiyalarda – 20 mg (amoksitsillin bo‘yicha)/kg/sutka, 3 qabulga bo‘linadi (har 8 soatda), og‘ir infeksiya va nafas yo‘llari infeksiyalarida – 40 mg/kg (amoksitsillin bo‘yicha)/sutka, 3 qabulga bo‘linadi (har 8 soatda). Suspenziyaning tavsiya etilgan dozalari (125 mg + 31,25 mg/5 ml va 250 mg + 62,5 mg/5 ml) bolaning tana vazni va infeksiya og‘irligiga qarab belgilanadi. Qabul qilish soni – kuniga 3 marta. Og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligida (KK <10 ml/min) — doza kamaytirilishi yoki qabul qilishlar oralig‘i oshirilishi kerak (anuriyada 48 soat va undan ko‘p). Davolash kursi 5-14 kun. Davolash kursining davomiyligini davolovchi shifokor belgilaydi. Davolash 14 kundan ortiq davom etmasligi kerak, takroriy tibbiy ko‘rikdan o‘tmasdan. Suspenziya tayyorlash qoidalari. Flakonga belgilangan chiziqning yarmigacha qaynatilgan va sovutilgan suv qo‘shiladi. Yaxshilab chayqatiladi va tindiriladi. So‘ngra kerakli miqdorda suv belgi chizig‘igacha qo‘shiladi. Bevosita qabul qilishdan oldin chayqatiladi. Dozalashni osonlashtirish uchun har bir qadoqqa 5 ml, 2,5 ml va 1,25 ml ga graduslangan o‘lchov qoshiq qo‘yiladi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Nojo'ya ta'sirlar aksariyat hollarda yengil ifodalangan va o'tkinchi bo'ladi. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ishtahaning yo'qolishi, ko'ngil aynishi, qusish, diareya mumkin; kamdan-kam hollarda - jigar fermentlari (ALT, AST) faolligining o'tkinchi oshishi, jigar funksiyasining buzilishi; ayrim hollarda - xolestatik sariqlik, gepatit, psevdomebranli kolit. Markaziy asab tizimi tomonidan: bosh aylanishi, bosh og'rig'i; juda kam hollarda - tutqanoq (buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda preparat yuqori dozalarda qabul qilinganda namoyon bo'lishi mumkin). Qon yaratuvchi tizim tomonidan: kamdan-kam hollarda - qaytar lökopeniya (shu jumladan neytropeniya), trombotsitopeniya; juda kam hollarda - gemolitik anemiya, qaytar protrombin vaqti oshishi (antikoagulyantlar bilan birga qo'llanganda). Siydik ajratish tizimi tomonidan: juda kam hollarda - interstitsial nefrite, kristalluriya. Allergik reaksiyalar: eritematoz toshma, qichishish, eshakemi; kamdan-kam hollarda - ko'p shaklli ekssudativ eritema, angionevrotik shish, anafilaktik shok; ayrim hollarda - eksfoliativ dermatit, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, o'tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz püstulez. Boshqalar: kamdan-kam hollarda - superinfeksiya rivojlanishi (shu jumladan kandidoz).
-
Farmakologik xususiyatlari
Kombinatsiyalangan antibakterial preparat amoksitsillin (yarim-sintetik penisillinlar guruhiga mansub antibiotik) va klavulan kislotasi (V-laktamazlar ingibitori). Amoksitsillin — antibakterial bakteritsid kislotaga chidamli keng ta'sir doirasiga ega bo‘lgan yarim-sintetik penisillinlar guruhiga mansub vosita. Transpeptidazani ingibirlaydi, bo‘linish va o‘sish davrida peptidoglikan (hujayra devorining tayanch oqsili) sintezini buzadi, mikroorganizmlarning lizisiga olib keladi. Klavulan kislotasi — Eerutusese s1auyregiz fermentatsiyasi mahsuloti bo‘lib, bir vaqtda yuboriladigan amoksitsillinga nisbatan V-laktamazalarga yuqoriroq afinitetga ega. Ular bilan barqaror inaktivlangan kompleks hosil qilib, amoksitsillinning fermentativ parchalanishini oldini oladi va uning antibakterial ta’sirini namoyon qilish imkoniyatini kafolatlaydi. Shuningdek, klavulan kislotasi, tuzilishi jihatidan V-laktam antibiotiklariga o‘xshash bo‘lib, o‘zining zaif antibakterial faolligiga ega. Klavulan kislotasi E1svtyon4-buKez-Mafeyu tasnifiga ko‘ra V, III, IV, V tipdagi V-laktamazalarni ingibirlaydi. Bunday fermentlarni gram-musbat va gram-manfiy, shu jumladan anaerob mikroorganizmlar, masalan, 5{arjyosossiya zrr., NaetoryIiz t/Diepla, Motgaxeya saattyayz, K1ebzzeYa 5rr., Ezspetva soy, Mezzeta 5rr., Rtoeyiz zrr., Yeguta eterosoiytsa, Baceto4ez 5rr. ishlab chiqarishi mumkin. Klavulan kislotasi EshyegoBascheg 5rr., Rzei4otopa5 aegiyatoga, 5erratsa 5rr., AstoBaserzrr tomonidan ishlab chiqariladigan T tipdagi V-laktamazalarga nisbatan faol emas. Preparatning bakteritsid ta’siri gram-musbat va gram-manfiy, aerob va anaerob qo‘zg‘atuvchilarning keng doirasini, shu jumladan V-laktam antibiotiklariga (ampitsillin va amoksitsillin) V-laktamazalar ishlab chiqarishi natijasida chidamlilik hosil qilgan shtammlarini ham qamrab oladi. Gram-musbatlar: 5teryosossiyu Stoyr A,B,C,C (Uter. pneitotae, ut4an5, tet, Gaesay5, ryoverez, atgas1, avasvae, Boye); barvYosossiz aigeiz, er4etty 5 (penitsillin sezgir va penitsillin rezistent, metitsillin-rezistent MEZA, MB$E shtammlaridan tashqari); Ezhetosossiz aesay$, daesht; Corynefacetit 5rr.; [lyaepa toposuyverez; Mosanya ayeto4ez; Gram-manfiylar: `Aetotopaz 5rr.; Voteeya regi; VtiseYa 5rr.; CatruoBaseruezit, soy; SitoBaser 5rr. (o‘rtacha sezgir); Ezspeysta soy; CatapereYa aytayz; Naetoryyiz disteut, tDieprae; Neysoaset ryot; YoByeYa 5rr., K. pneitotae; Mogaxeya saargvay$; Mogganeya rr. (o‘rtacha sezgir); Meyzena zonottyoeae, tepti 5; Rayeyite!a tiyosa; Rgotei; ta 5, usheat; baytoneYa zrr.; SveYa 5rr.; IBto snoyetae; Yegyata etqetosoytsa (o‘rtacha sezgir); Vranpateya statyayya. Anaeroblar: 'Asppotusez 15taey; BacletoCheu 5rr. (shu jumladan B. pragvis5); Preumeya teyyantovetsa; Sozebiyit 5rr. (C7. 4/Yisye dan tashqari); Perosteriyosossiz 5rr.; Eepya soto4enz; Eizofachetit 5rr.; Prorotfacetit 5rr.; Perosossiz zrr. Boshqalar: MysoBachetit 1ifergsho$!5, ryumiyit, Bouz, Kapazay - o‘rtacha sezgir, (Mysofachetit sveope—chidamli); Teropeta ra!N4it; Mosat@ae 5rr., [.-er1ozrytae 5rr. Quyidagi mikroorganizmlar rezistent yoki qisman rezistent: Pyeidotopaz aegiyatoga, Emetofaser zrr., 5erratsa zrr., Rgoeiz reieept, togzany, Proy4ens1a 5rr., Mysoraztae5rr., SMatinyaezrr., Eskeyzae 5rr.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Dori vositasi bir vaqtda antatsidlar, glyukozamin, ich ketkazuvchi vositalar, aminoglikozidlar bilan qo'llanilganda so'rilishi sekinlashadi, askorbin kislotasi bilan esa tezlashadi.
Diuretiklar, allopurinol, fenilbutazon, nosteroid yallig'lanishga qarshi vositalar va buyrak kanallari sekretsiyasini bloklovchi boshqa vositalar amoksitsillin konsentratsiyasini oshiradi (klavulan kislotasi asosan klavulan filtrlash yo'li bilan chiqariladi).
Preparatni bilvosita antikoagulyantlar bilan birga qo'llaganda protrombin vaqti uzayadi. Shuning uchun bunday kompleks ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.
Preparatni metotreksat bilan birga qo'llaganda metotreksatning toksik ta'siri kuchayadi.
Preparatni allopurinol bilan birga qo'llaganda ekzantema rivojlanish xavfi oshadi.
Amoksitsillin va rifampitsin kompleksi antagonistik hisoblanadi (antibakterial ta'sir o'zaro susayadi).
Dori vositasi samaradorligi pasayishi mumkinligi sababli uni bakteriostatik antibiotiklar (makrolidlar, tetratsiklinlar), sulfanilamidlar, og'iz orqali qabul qilinadigan kontratseptivlar bilan birga qo'llash mumkin emas.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Davolash jarayonida gemopoez, jigar va buyrak funksiyasini nazorat qilish zarur.
Buyrak funksiyasining og'ir buzilishlari bo'lgan bemorlarda dozalash tartibini yetarli darajada tuzatish yoki dozalash intervalini oshirish zarur.
Me'da-ichak yo'llari tomonidan nojo'ya ta'sirlar xavfini kamaytirish uchun preparatni ovqat paytida qabul qilish kerak.
Preparat yuqori dozalarda qo'llanganda, Benedikt reaktivi yoki Felling eritmasi ishlatilganda (glyukozaoksidaza bilan fermentativ reaksiyalar tavsiya etiladi) siydikda glyukozani aniqlashda soxta musbat reaksiya paydo bo'lishi mumkin. Shu bilan birga disulfiramni qo'llashdan saqlanish kerak.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Dori vositasi dozasi oshirib yuborilganda o'lim yoki hayot uchun xavfli nojo'ya ta'sirlar haqida ma'lumot yo'q.
Sintomlari: qorin og'rig'i, diareya, qusish; shuningdek, asabiy qo'zg'aluvchanlik, uyqusizlik, bosh aylanishi; kam hollarda - tutqanoqlar bo'lishi mumkin.
Davolash: agar preparat yaqinda (4 soatdan kam vaqt oldin) qabul qilingan bo'lsa, oshqozonni yuvish va preparat so'rilishini sekinlashtirish maqsadida faollashtirilgan ko'mir buyuriladi; bemor shifokor nazoratida bo'lishi kerak, zarur hollarda simptomatik davolash o'tkaziladi. Gemodializ samarali.