Turli kelib chiqishli gipokaliemiya, shu jumladan gipokaliemiya bilan bog‘liq aritmiyalar. 

 Kaliy tejovchi diuretiklar (shu jumladan triamteren, spironolakton, amilorid) bilan bir vaqtda yuborish buyrak orqali kaliy ionlarining chiqarilishini kamayishi hisobiga og‘ir giperkaliemiyaga olib kelishi mumkin. APF ingibitorlari - giperkaliemiya rivojlanish xavfi, chunki APF ingibitorlari aldosteron sekretsiyasini kamaytiradi, bu esa organizmda kaliy ushlanishiga olib keladi. Beta-adrenoblokatorlar zudlik bilan vena ichiga yuklama dozasida kaliy yuborilgan bemorlarda qonda kaliy maksimal konsentratsiyasini va uni boshlang‘ich darajaga qaytishi uchun zarur bo‘lgan vaqtni oshirgan. Nosteriod yallig‘lanishga qarshi preparatlar - buyraklarda prostaglandinlar sintezining ingibitsiyasi natijasida ikkilamchi giperal’dosteronizm rivojlanishi tufayli giperkaliemiya rivojlanish xavfi. Geparin aldosteron sintezini kamaytiradi, bu ayniqsa buyrak yetishmovchiligi yoki kaliy chiqarilishini yomonlashtiruvchi boshqa holatlarda giperkaliemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Kaliy preparatlarini yurak glikozidlari bilan bir vaqtda qabul qilayotgan og‘ir va to‘liq yurak blokadasi bo‘lgan bemorlarga yuborish tavsiya etilmaydi. Bunday bemorlarda gipokaliemiyani tuzatish uchun kaliy preparatlari qo‘llanilganda, diqqatli monitoring talab qilinadi. Insulin, natriy gidrokarbonat bilan bir vaqtda qo‘llash qonda kaliy miqdorini kamaytiradi. Quyidagi dori vositalari, tarkibida kaliy bo‘lgan yoki giperkaliemiya rivojlanishiga moyillik keltirib chiqaradigan, kaliy preparatlari bilan birga qo‘llanganda kaliy kümülyatsiyasiga olib kelishi mumkin: aliskiren, angiotenzin II retseptorlari antagonistlari, siklosporin, takrolimus.

Farmatsevtik jihatdan quyidagi vena ichiga yuboriladigan eritmalar bilan mos: Ringer eritmasi glyukoza (dekstroza) bilan in'ektsiya uchun, Ringer laktat eritmasi glyukoza (dekstroza) bilan in'ektsiya uchun, 5 % glyukoza (dekstroza) eritmasi Ringer laktat eritmasida in'ektsiya uchun, glyukoza (dekstroza) eritmasi natriy xlorid bilan, 5 % glyukoza (dekstroza) eritmasi 0,9 % natriy xlorid eritmasida, 2,5 %, 5 %, 10 %, 20 % glyukoza (dekstroza) eritmalari in'ektsiya uchun suvda, Ringer eritmasi in'ektsiya uchun, Ringer laktat eritmasi in'ektsiya uchun, 0,45 %, 0,9 %, 3 % natriy xlorid eritmalari.

Quyidagi eritmalar bilan aralashtirilganda farmatsevtik jihatdan nomutanosib: amikatsin sulfat, amfoteritsin V, amoksitsillin natriy, benzilpenitsillin, diazepam, dobutamin gidroxlorid, ergotamin tartrat, etopozid tsisplatin va mannitol bilan, metilprednizolon natriy suktsinat, fenitoin natriy, prometazin gidroxlorid, natriy nitroprussid, streptomitsin sulfat, mannitol, soya yog‘i va lektin saqlovchi steril yog‘li emulsiya (bu ro‘yxat to‘liq emas). 

 Simptomlar: juda tez tomir ichiga yuborilganda - giperkaliemiya (mushak gipotonusi, qo‘llar va oyoqlarda paresteziya, atrioventrikulyar o‘tkazuvchanlikning sekinlashuvi, to‘liq ko‘ndalang yurak blokadasigacha, aritmiyalar, yurak to‘xtashi).

Giperkaliemiyaning erta klinik belgilari odatda qonda kaliy ionlari kontsentratsiyasi 6 mEkV/l dan yuqori bo‘lganda paydo bo‘ladi: T tishchasining o‘tkirlanishi, QT intervalining uzayishi, QRS kompleksining kengayishi. Giperkaliemiyaning og‘irroq simptomlari - mushaklar falaji va yurak to‘xtashi - kaliy ionlari kontsentratsiyasi 9-10 mEkV/l bo‘lganda rivojlanadi.

Davolash: og‘iz orqali yoki tomir ichiga - natriy xlorid eritmasi; tomir ichiga - 300-500 ml 5% dekstroza eritmasi (1 l ga 10-20 ED insulin bilan); zarur bo‘lsa - gemodializ va peritoneal dializ. 

 Davolanish davrida qon zardobida kaliy kontsentratsiyasini monitoring qilish va o‘z vaqtida dozasini tuzatish zarur. Bundan tashqari (ayniqsa yurak, buyrak kasalliklari yoki atsidoz mavjud bo‘lsa), kislota-ishqor muvozanati, zardob elektrolitlari, EKG va bemorning klinik holatini nazorat qilish tavsiya etiladi. Giperkaliemiya tez rivojlanadi va simptomsiz kechadi hamda potensial ravishda yurak ichki o‘tkazuvchanligining blokadasi va o‘limga olib kelishi mumkin. Giperkaliemiyaning erta belgilariga - mushaklarning gipotonusi va qo‘l-oyoq paresteziyasi kiradi. Gipokaliemiyani davolashda og‘ir giperkaliemiyani oldini olish uchun kaliy tuzlari va kaliy tejovchi diuretiklarni bir vaqtda yuborish mumkin emas. Kaliy preparatlari bilan davolash yurak blokadalari bilan kechadigan kasalliklarda o‘tkazilmasligi kerak, chunki bu blokada darajasini oshirishi mumkin. Davolashning boshlang‘ich bosqichida glyukoza bilan bir vaqtda yuborishdan saqlanish kerak, chunki bu kaliy kontsentratsiyasining yanada pasayishiga olib kelishi mumkin. Preparatni faqat tomir ichiga yuborish zarur, chunki tomir atrofiga yuborish to‘qimalarning nekroziga olib kelishi mumkin. Kaliy xloridni kichik diametrli tomirlarga yuborish yuborish joyida og‘riq bilan kechishi mumkin. Eritmani faqat u shaffof bo‘lsa va ampula shikastlanmagan bo‘lsa ishlatish kerak. Preparatni faqat suyultirilgan holda, mos infuziya eritmasida qo‘llash kerak. Preparatni ampula ochilgandan so‘ng darhol suyultirish kerak. Preparatni suyultirishda aseptika qoidalariga qat’iy rioya qilish zarur. Mikrobiologik xavfsizlik nuqtai nazaridan suyultirilgan preparat darhol ishlatilishi kerak. Ampula faqat bir martalik foydalanish uchun mo‘ljallangan. Nazorat ostidagi aseptik sharoitda tayyorlangan suyultirishlar bundan mustasno. Eritma tayyorlangandan so‘ng, uni yuborishgacha saqlash muddati va sharoiti foydalanuvchi zimmasida bo‘lib, 2 dan 8° S gacha bo‘lgan haroratda 24 soatdan oshmasligi kerak. Qolgan ishlatilmagan preparat hajmlari yo‘q qilinishi lozim.

Transport vositalarini, mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri.

Preparat bilan davolanish davrida transport vositalarini boshqarish va yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalarni talab qiluvchi boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishdan (transport vositalarini boshqarish, harakatlanuvchi mexanizmlar bilan ishlash, dispetcher va operator ishlari) voz kechish zarur.  

Homiladorlik va emizish