avval buyurilgan parhez va jismoniy yuklama samarasiz bo‘lganda 2-tip qandli diabetni davolash. Glimepirid monoterapiyasi samarasiz bo‘lsa, uni metformin yoki insulin bilan kombinatsiyalangan terapiyada qo‘llash mumkin.

1-tipli qandli diabet; diabetik ketoatsidoz, diabetik prekom va koma; oziq-ovqat so‘rilishining buzilishi va gipoglikemiya rivojlanishi bilan kechadigan holatlar (infeksion kasalliklar); eykopeniya; jigar faoliyatining og‘ir buzilishlari; buyrak faoliyatining og‘ir buzilishlari (shu jumladan, gemodializda bo‘lgan bemorlar); laktozani o‘zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi; homiladorlik; laktatsiya; 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi; glimepirid yoki preparatning har qanday nofaol komponentiga, boshqa sulfonilmochevina hosilalariga yoki sulfanilamid preparatlariga yuqori sezuvchanlik (gipersensitivlik reaksiyalari rivojlanish xavfi). Ehtiyotkorlik bilan: bemorni insulinterapiyaga o‘tkazishni talab qiladigan holatlar (keng kuyishlar, og‘ir ko‘p sonli jarohatlar, katta jarrohlik aralashuvlar, shuningdek, oziq-ovqat va dori vositalarining me’da-ichak yo‘llarida so‘rilishining buzilishi - ichak tutilishi, oshqozon parezi).

Preparat og'iz orqali qo'llaniladi. Boshlang'ich va qo'llab-quvvatlovchi dozalari glimepirid uchun individual tarzda, qonda glyukoza kontsentratsiyasini muntazam nazorat qilish natijalariga asoslanib belgilanadi. Boshlang'ich doza va doza tanlash Davolash boshida preparat 1 mg 1 marta/kun buyuriladi. Optimal terapevtik ta'sirga erishilganda, ushbu doza qo'llab-quvvatlovchi doza sifatida tavsiya etiladi. Agar glyikemik nazoratga erishilmasa, sutkalik doza bosqichma-bosqich, qonda glyukoza kontsentratsiyasini muntazam nazorat qilish ostida (1-2 haftalik interval bilan) 2 mg, 3 mg yoki 4 mg gacha oshiriladi. 4 mg/kun dan yuqori dozalari faqat istisno holatlarda samarali bo'ladi. Maksimal tavsiya etilgan sutkalik doza - 6 mg. Sutkalik dozaning qabul qilish vaqti va tez-tezligi shifokor tomonidan bemorning turmush tarzini hisobga olgan holda belgilanadi. Sutkalik doza bir marta, to'g'ridan-to'g'ri yoki asosiy nonushta yoki birinchi asosiy ovqatlanish vaqtida buyuriladi. Tabletkalar butun holda, chaynalmay, yetarli miqdorda suyuqlik (taxminan 0,5 stakan) bilan qabul qilinadi. Glimepirid qabul qilingandan so'ng ovqatni o'tkazib yuborish tavsiya etilmaydi. Davolash davomiyligi Glimepirid bilan davolash uzoq muddatli bo'lib, qonda va siydikda glyukoza miqdorini nazorat qilish ostida olib boriladi. Metformin bilan birga qo'llash Metformin qabul qilayotgan bemorlarda glyikemik nazoratga erishilmasa, glimepirid bilan birga davolash boshlanishi mumkin. Metformin dozasini o'zgartirmasdan, glimepirid bilan davolash minimal doza bilan boshlanadi va so'ngra glyikemik nazorat darajasiga qarab, maksimal sutkalik dozagacha bosqichma-bosqich oshiriladi. Kombinatsiyalangan davolash shifokor tomonidan diqqat bilan nazorat qilinishi kerak. Insulin bilan birga qo'llash Agar maksimal doza glimepirid monoterapiyasi yoki maksimal doza metformin bilan birga qabul qilinsa ham glyikemik nazoratga erishilmasa, glimepiridni insulin bilan birga qo'llash mumkin. Bunda bemorga buyurilgan oxirgi glimepirid doza o'zgartirilmaydi. Insulin bilan davolash minimal doza bilan boshlanadi va keyinchalik qonda glyukoza kontsentratsiyasini nazorat qilish ostida bosqichma-bosqich oshirilishi mumkin. Kombinatsiyalangan davolash majburiy shifokor nazoratini talab qiladi. Bemorni boshqa peroral gipoglikemik preparatdan glimepiridga o'tkazish Bemorni boshqa peroral gipoglikemik preparatdan glimepiridga o'tkazishda, glimepiridning boshlang'ich sutkalik doza 1 mg bo'lishi kerak (hatto bemor boshqa peroral gipoglikemik preparatning maksimal dozasidan glimepiridga o'tkazilsa ham). Glimepirid dozasini oshirish yuqorida keltirilgan tavsiyalarga muvofiq bosqichma-bosqich amalga oshirilishi kerak. Ishlatilayotgan gipoglikemik vositaning samaradorligi, doza va ta'sir davomiyligini hisobga olish zarur. Ba'zi hollarda, ayniqsa, yarim chiqarilish davri uzoq bo'lgan gipoglikemik preparatlar (masalan, xlorpropamid) qabul qilinsa, gipoglikemiyani rivojlanish xavfini oshiruvchi additiv ta'sirni oldini olish uchun vaqtincha (bir necha kun davomida) davolashni to'xtatish zarur bo'lishi mumkin. Bemorni insulindan glimepiridga o'tkazish Istisno hollarda, 2-tip qandli diabet bilan og'rigan bemorlarda insulinterapiya olib borilayotganda, kasallik kompensatsiyasi va oshqozon osti bezining β-hujayralari sekretor funksiyasi saqlangan bo'lsa, insulinni glimepiridga almashtirish mumkin. O'tkazish shifokor tomonidan diqqat bilan nazorat ostida amalga oshirilishi kerak. Bunda bemorni glimepiridga o'tkazish minimal 1 mg doza bilan boshlanadi.

Modda almashinuvi tomonidan: kamdan-kam hollarda gipoglikemik reaksiyalar rivojlanishi mumkin. Ushbu reaksiyalar, asosan, preparat qabul qilingandan so‘ng tez orada yuzaga keladi, og‘ir shakl va kechishga ega bo‘lishi mumkin va ularni har doim ham oson bartaraf etib bo‘lmaydi. Ushbu simptomlarning yuzaga kelishi individual omillarga, masalan, ovqatlanish xususiyatlari va dozalashga bog‘liq. Ko‘rish organi tomonidan: davolash vaqtida (ayniqsa, boshida) ko‘rishning o‘tkinchi buzilishlari kuzatilishi mumkin, bu qon glyukozasi konsentratsiyasining o‘zgarishi bilan bog‘liq. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ba’zan ko‘ngil aynishi, qusish, epigastriy sohasida og‘irlik yoki noqulaylik hissi, qorin og‘rig‘i, diareya kuzatilishi mumkin, juda kam hollarda davolashni to‘xtatishga olib keladi; kamdan-kam hollarda - jigar fermentlari faolligining oshishi, xolestaz, sariq kasalligi, gepatit (hatto jigar yetishmovchiligigacha rivojlanishi mumkin). Qon hosil qiluvchi tizim tomonidan: kamdan-kam hollarda trombotsitopeniya (o‘rtacha og‘irlikdan og‘irgacha), leyopeniya, gemolitik yoki aplastik anemiya, eritrotsitopeniya, granulositopeniya, agranulositoz va pantsitopeniya kuzatilishi mumkin. Allergik reaksiyalar: ba’zan eshakemi (qichishish, terida toshma) paydo bo‘lishi mumkin. Bunday reaksiyalar, odatda, o‘rtacha darajada namoyon bo‘ladi, biroq ular rivojlanib, arterial bosimning pasayishi, dispnoe bilan kechishi, hatto anafilaktik shok rivojlanishigacha olib kelishi mumkin. Eshakemi paydo bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qilish kerak. Sul’fonilmochevina hosilalari, sul’fanilamidlar bilan o‘zaro allergiya, shuningdek, allergik vaskulit rivojlanishi mumkin. Boshqalar: istisno holatlarda bosh og‘rig‘i, asteniya, giponatriemiya, fotosensibilizatsiya, kech teri porfiriyasi rivojlanishi mumkin. Ayrim nojo‘ya ta’sirlar (og‘ir gipoglikemiya, qon manzarasining jiddiy o‘zgarishlari, og‘ir allergik reaksiyalar, jigar yetishmovchiligi) ma’lum sharoitlarda bemor hayoti uchun xavf tug‘dirishi mumkin. Nojo‘ya yoki og‘ir reaksiyalar rivojlangan taqdirda, bemor darhol bu haqda davolovchi shifokorga xabar berishi va uning tavsiyasisiz preparat qabul qilishni davom ettirmasligi kerak.

Og‘iz orqali qo‘llaniladigan gipoglikemik preparat – III avlod sulfonilmochevina hosilasi. Glimepirid asosan, insulin sekretsiyasi va chiqarilishini oshirib, oshqozon osti bezining β-hujayralariga (pankreatik ta’sir) ta’sir qiladi. Boshqa sulfonilmochevina hosilalarida bo‘lgani kabi, bu ta’sir asosida oshqozon osti bezining β-hujayralarining glyukoza bilan fiziologik stimulyatsiyaga javob reaksiyasining kuchayishi yotadi, bunda ajralib chiqadigan insulin miqdori an’anaviy sulfonilmochevina hosilalariga nisbatan ancha kam bo‘ladi. Glimepiridning insulin sekretsiyasiga eng kam stimulyatsion ta’siri gipoglikemiya rivojlanish xavfini kamaytiradi. Bundan tashqari, glimepirid ekstrapankreatik ta’sirga ega – periferik to‘qimalarning (mushak, yog‘) o‘z insulinigiga sezuvchanligini oshirish, insulinning jigar tomonidan so‘rilishini kamaytirish; jigarda glyukoza ishlab chiqarilishini inhibe qiladi. Glimepirid selektiv ravishda siklooksigenazani inhibe qiladi va araxidon kislotasining tromboksan A2 ga aylanishini kamaytiradi, bu esa trombotsitlarning agregatsiyasiga yordam beradi va shu bilan antitrombotik ta’sir ko‘rsatadi. Glimepirid lipidlar miqdorini normallashtirishga yordam beradi, qonda malon aldehid darajasini pasaytiradi, bu esa lipidlarning peroksid oksidlanishini sezilarli darajada kamaytiradi, bu preparatning antiaterogen ta’sirini ta’minlaydi. Glimepirid endogen α-tokoferol darajasini, katalaza, glyutationperoksidaza va superoksiddismutaza faolligini oshiradi, bu esa bemorda, 2-tipli qandli diabetda doimiy mavjud bo‘lgan oksidlovchi stressning ifodalanishini kamaytirishga yordam beradi.

Glimepiridni tavsiya etilgan dozalarda va belgilangan vaqtda qabul qilish kerak. Preparatni noto‘g‘ri qo‘llash, masalan, qabulni o‘tkazib yuborish, hech qachon keyingi yuqoriroq doza qabul qilish orqali bartaraf etilmasligi kerak. Shifokor va bemor bunday xatolar (masalan, preparat yoki ovqat qabulini o‘tkazib yuborish) yoki navbatdagi doza belgilangan vaqtda qabul qilib bo‘lmaydigan holatlarda qanday choralar ko‘rilishini oldindan muhokama qilishlari kerak. Bemor preparatning juda yuqori dozasini qabul qilgan taqdirda darhol shifokorga xabar berishi kerak. 1 mg/kun glimepirid qabul qilgandan so‘ng bemorda gipoglikemiya rivojlanishi glikemiyani faqat dieta yordamida nazorat qilish mumkinligini anglatadi. 2-tip qandli diabet kompensatsiyasiga erishilganda insulinga sezuvchanlik oshadi. Shu sababli davolash jarayonida glimepiridga ehtiyoj kamayishi mumkin. Gipoglikemiya rivojlanishining oldini olish uchun glimepirid dozasini vaqtincha kamaytirish yoki bekor qilish kerak. Dozani tuzatish bemorning tana vazni, turmush tarzi o‘zgarishi yoki gipoglikemiya yoki giperglikemiya rivojlanish xavfini oshiruvchi boshqa omillar paydo bo‘lishida ham amalga oshirilishi kerak. Tegishli dieta, muntazam va yetarli jismoniy mashqlar va zarur bo‘lsa, tana vaznini kamaytirish, qondagi glyukoza darajasini optimal nazorat qilish uchun glimepiridni muntazam qabul qilish kabi muhim ahamiyatga ega. Giperglikemiyaning klinik simptomlariga quyidagilar kiradi: siyish tez-tezligi oshishi, kuchli chanqoq, og‘iz qurishi va teri quruqligi. Davolashning dastlabki haftalarida gipoglikemiya rivojlanish xavfi oshishi mumkin, bu esa bemorni ayniqsa diqqat bilan kuzatishni talab qiladi. Glimepirid bilan davolash fonida ovqatni muntazam qabul qilmaslik yoki ovqat qabulini o‘tkazib yuborish gipoglikemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Uning mumkin bo‘lgan simptomlari: bosh og‘rig‘i, ochlik hissi, ko‘ngil aynishi, qusish, charchoq hissi, uyquchanlik, uyqu buzilishi, bezovtalik, tajovuzkorlik, diqqat va reaksiyalar buzilishi, depressiya, ong chalkashligi, nutq va ko‘rish buzilishi, afaziya, tremor, parez, sezgi buzilishi, bosh aylanishi, o‘z-o‘zini nazorat qilishni yo‘qotish, deliriya, miya tutqanoqlari, ong chalkashligi yoki yo‘qolishi, shu jumladan komatoz holat, yuzaki nafas olish, bradikardiya. Bundan tashqari, adrenergik orqaga aloqa mexanizmi natijasida quyidagi simptomlar paydo bo‘lishi mumkin: sovuq, yopishqoq ter, bezovtalik, taxikardiya, arterial bosim oshishi, stenokardiya va yurak ritmi buzilishi. Gipoglikemiya rivojlanishiga yordam beruvchi omillar quyidagilardir: bemorning shifokor bilan hamkorlik qilish istagi yo‘qligi yoki (ayniqsa, keksalarda) yetarli qobiliyatsizligi; noto‘g‘ri, muntazam bo‘lmagan ovqatlanish, ovqat qabulini o‘tkazib yuborish, ochlik, odatdagi dietani o‘zgartirish; jismoniy yuklama va uglevod iste'moli o‘rtasidagi nomutanosiblik; alkogol iste'mol qilish, ayniqsa ovqat qabulini o‘tkazib yuborish bilan birga; buyrak funksiyasi buzilishi; jigar funksiyasining og‘ir buzilishi; glimepiridning dozasi oshib ketishi; uglevod almashinuviga ta'sir qiluvchi ayrim kompensatsiyalanmagan endokrin tizim kasalliklari (masalan, qalqonsimon bez funksiyasi buzilishi, gipofiz yetishmovchiligi yoki buyrak usti bezi po‘stlog‘i yetishmovchiligi); ayrim boshqa dori vositalarini bir vaqtda qo‘llash. Shifokor yuqorida ko‘rsatilgan omillar va gipoglikemiya epizodlari haqida xabardor bo‘lishi kerak, chunki ular bemorni ayniqsa qat'iy kuzatishni talab qiladi. Gipoglikemiya rivojlanish xavfini oshiruvchi bunday omillar mavjud bo‘lsa, glimepirid dozasini yoki butun davolash sxemasini tuzatish kerak. Bu, shuningdek, interkurrent kasallik yoki bemorning turmush tarzi o‘zgarishida ham amalga oshirilishi kerak. Gipoglikemiya simptomlari keksalarda, vegetativ neyropatiyali bemorlarda yoki bir vaqtda beta-adrenoblokatorlar, klonidin, rezerpin, guanetidin yoki boshqa simpatolitik vositalar bilan davolanayotganlarda susayishi yoki umuman bo‘lmasligi mumkin. Gipoglikemiya deyarli har doim uglevodlarni (glyukoza yoki shakar, masalan, bir bo‘lak shakar, shirin meva sharbati yoki choy ko‘rinishida) darhol qabul qilish bilan tezda bartaraf etilishi mumkin. Shu sababli, bemor doimo o‘zi bilan kamida 20 g glyukoza (4 bo‘lak shakar) olib yurishi kerak. Shakar o‘rnini bosuvchi vositalar gipoglikemiyani davolashda samarali emas. Sulfonilmochevina preparatlari bilan tajriba shuni ko‘rsatadiki, gipoglikemiyani dastlab bartaraf etishda muvaffaqiyatga erishilganiga qaramay, uning qaytalanishi mumkin. Shu sababli, bemorni uzluksiz va diqqat bilan kuzatish zarur. Og‘ir gipoglikemiya shifokor nazorati ostida zudlik bilan davolashni, ba'zi hollarda esa bemorni shifoxonaga yotqizishni talab qiladi. Agar qandli diabet bilan kasallangan bemorni turli shifokorlar davolasa (masalan, baxtsiz hodisadan so‘ng shifoxonada bo‘lish vaqtida, dam olish kunlari kasallik yuzaga kelganda), u albatta ularga o‘z kasalligi va oldingi davolash haqida xabar berishi kerak. Glimepirid bilan davolash vaqtida jigar funksiyasi va periferik qon manzarasini (ayniqsa, leykotsitlar va trombotsitlar sonini) muntazam nazorat qilish talab etiladi. Stressli vaziyatlarda (masalan, jarohat, jarrohlik aralashuvi, isitma bilan kechuvchi infeksion kasalliklar) bemorni vaqtincha insulinga o‘tkazish zarurati tug‘ilishi mumkin. Og‘ir jigar va buyrak funksiyasi buzilgan yoki gemodializda bo‘lgan bemorlarda glimepiridni qo‘llash tajribasi yo‘q. Og‘ir buyrak va jigar funksiyasi buzilgan bemorlarga insulinga o‘tkazish ko‘rsatilgan. Glimepirid bilan davolash vaqtida qondagi glyukoza va glikozillangan gemoglobin konsentratsiyasini muntazam nazorat qilish zarur. Transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri Davolash boshida, bir dori vositasidan boshqasiga o‘tishda yoki glimepiridni muntazam qabul qilmaslikda, gipoglikemiya yoki giperglikemiya bilan bog‘liq diqqat va psixomotor reaksiyalar tezligining pasayishi mumkin. Bu avtotransport vositalarini yoki turli mashina va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin.

Ichkariga katta doza glimepirid qabul qilingandan so‘ng gipoglikemiya rivojlanishi mumkin, davomiyligi 12 soatdan 72 soatgacha, bu holat qon glyukoza konsentratsiyasi dastlab tiklangandan so‘ng yana takrorlanishi mumkin. Ko‘pgina hollarda statsionar sharoitda kuzatuv tavsiya etiladi. Quyidagilar paydo bo‘lishi mumkin: terlashning kuchayishi, xavotir hissi, taxikardiya, arterial bosimning oshishi, yurak urishini sezish, yurak sohasida og‘riq, aritmiya, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, ishtahaning keskin oshishi, ko‘ngil aynishi, qusish, apatiya, uyquchanlik, bezovtalik, tajovuzkorlik, diqqatni jamlashning buzilishi, depressiya, ongning chalkashishi, tremor, parezlar, sezuvchanlikning buzilishi, markaziy genezli tutqanoqlar. Ba’zan gipoglikemiya klinik manzarasi insultni eslatishi mumkin. Koma rivojlanishi mumkin. Davolashga qusishni chaqirish, faol ko‘mir (adsorbent) va natriy pikosulfat (ich ketkazuvchi) bilan ko‘p suyuqlik ichirish kiradi. Preparatning katta miqdori qabul qilinganda, oshqozonni yuvish, so‘ngra natriy pikosulfat va faol ko‘mir kiritish ko‘rsatiladi. Dextrozani imkon qadar tezroq yuborishni boshlash kerak, zarur bo‘lsa, 50 ml 40% eritmani v/i bolus tarzida, so‘ngra 10% eritmani infuzion tarzda yuborish, qon glyukoza konsentratsiyasini diqqat bilan monitoring qilish bilan. Keyingi davolash simptomatik bo‘lishi kerak. Tasodifan glimepirid qabul qilgan emizikli yoki kichik yoshdagi bolalarda rivojlangan gipoglikemiyani davolashda, giperglikemiyani oldini olish uchun dextroza (50 ml 40% eritma) dozasini nazorat qilish va qon glyukoza konsentratsiyasini uzluksiz monitoring qilish kerak.

Glimiperidning gipoglikemik ta'sirini kuchayishi insulin yoki boshqa gipoglikemik preparatlar, APF ingibitorlari, allopurinol, anabolik steroidlar va erkak jinsiy gormonlari, xloramfenikol, kumarin hosilalari, tsiklofosfamid, dizopiramid, fenfluramin, feniramidol, fibratlar, fluoksetin, guanetidin, izofosfamidlar, MAO ingibitorlari, mikonazol, PASQ, pentoksifillin (yuqori dozalarda in'ektsion yuborilganda), fenilbutazon, azapropazon, oksifenbutazon, probenetsid, xinolonlar, salitsilatlar, sulfinpirazon, sulfanilamidlar, tetratsiklinlar bilan bir vaqtda qo'llanganda mumkin. Glimiperidning gipoglikemik ta'sirini susayishi asetazolamid, barbituratlar, kortikosteroidlar, diazoksid, diuretiklar, epinefrin (adrenalin) va boshqa simpatomimetiklar, glyukagon, surgi vositalar (uzoq muddatli qo'llanganda), nikotin kislotasi (yuqori dozalarda), estrogenlar va progestogenlar, fenotiazin, fenitoin, rifampitsin, qalqonsimon bez gormonlari bilan bir vaqtda qo'llanganda mumkin. Bir vaqtda qo'llanganda gistamin H2-retseptorlari blokatorlari, klonidin va rezerpin glimiperidning gipoglikemik ta'sirini kuchaytirishi yoki susaytirishi mumkin. Glimiperid qo'llanilganda kumarin hosilalarining ta'siri kuchayishi yoki susayishi mumkin. Etanol glimiperidning gipoglikemik ta'sirini kuchaytirishi yoki susaytirishi mumkin.