-
Tarkibi
Qattiq jelatinli kapsulalar, "0" o'lchamda, oq rangda, shaffof emas; kapsulalar tarkibi - oq yoki deyarli oq rangli kukun. 1 kaps. gidroksikarbamid 500 mg Yordamchi moddalari: laktosa, kalsiy sitrat, natriy sitrat, magniy stearat. Qobiq tarkibi: jelatin, titan dioksid. 10 dona - blisterlar (5) - karton qutilar. 10 dona - blisterlar (10) - karton qutilar.
-
Qo'llanilishi
— surunkali mieloleykoz;
— haqiqiy politsitemiya (eritremiya);
— essensial trombotsitemiya;
— osteomiyelofibroz;
— melanoma;
— bosh va bo‘yning yomon sifatli o‘smalari, lab saratoni bundan mustasno (nurlanish terapiyasi bilan birga);
— bachadon bo‘yni saratoni (nurlanish terapiyasi bilan birga).
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
— leykopegiya 2500/mkl dan past;
— trombotsitopeniya 100000/mkl dan past;
— homiladorlik;
— emizish davri;
— gidroksikarbamid yoki gidroksiurea preparatining tarkibiga kiruvchi har qanday boshqa yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik.
Ehtiyotkorlik bilan - jigar va/yoki buyrak yetishmovchiligi, anemiya (davolash boshlanishidan oldin tuzatilishi kerak).
-
Qo'llash usuli
Har bir individual holatda rejim va doza tanlashda maxsus adabiyotlar ma’lumotlariga amal qilish lozim.
Gidroksiurea preparati og‘iz orqali qo‘llaniladi.
Agar kapsulani yutish qiyin bo‘lsa, uni ochib, ichidagi modda bir stakan suvda eritiladi va to‘liq ichiladi. Bunda ba’zi suvda erimaydigan yordamchi moddalar eritma yuzasida qolishi mumkin.
Davolash davomida yetarlicha ko‘p suyuqlik ichish kerak.
Solid o‘smalar
— 80 mg/kg 1 marta/kun har 3 kunda (6-7 doza).
— 20-30 mg/kg har kuni 3 hafta davomida.
Bosh va bo‘yning, bachadon bo‘ynining saratoni
80 mg/kg 1 marta/kun, har uchinchi kuni nurlanish terapiyasi bilan birga.
Gidroksiurea preparati bilan davolashni nurlanish terapiyasi boshlanishidan kamida 7 kun oldin boshlash va nurlanish terapiyasi davomida davom ettirish kerak. Nurlanish terapiyasidan so‘ng preparatni bemor qat’iy nazorat ostida va noodatiy yoki og‘ir toksik reaksiyalar bo‘lmasa, cheklanmagan muddat davomida qabul qilish davom ettiriladi.
Rezistent surunkali mieloleykoz
Uzliksiz terapiya. 20 dan 30 mg/kg gacha har kuni 1 marta/kun.
Preparat samaradorligi 6 haftalik davolashdan so‘ng baholanadi. Aniq klinik remissiya bo‘lsa, davolashni cheklanmagan muddat davom ettirish mumkin. Agar leykotsitlar miqdori 2500/mkl dan kam, trombotsitlar esa 100000/mkl dan kam bo‘lsa, davolashni to‘xtatish kerak. 3 kundan so‘ng qon tahlili takroran o‘tkaziladi. Leykotsitlar va eritrotsitlar miqdori sezilarli oshishni boshlaganda davolash qayta boshlanadi.
Haqiqiy politsitemiya
Davolashni sutkalik 15-20 mg/kg dozadan boshlashadi. Doza individual belgilanadi, gematokritni 45% dan past, trombotsitlar sonini esa 400000/mkl dan past darajada ushlab turishga harakat qilinadi. Ko‘pchilik bemorlarda bu ko‘rsatkichlarga gidroksikarbamidni sutkalik 500 dan 1000 mg gacha doimiy qo‘llash orqali erishiladi.
Essensial trombotsitemiya
Odatda Gidroksiurea preparati boshlang‘ich sutkalik 15 mg/kg dozada buyuriladi; so‘ngra trombotsitlar sonini 600000/mkl dan past darajada, leykotsitlar sonini esa 4000/mkl dan past bo‘lmasligini ta’minlaydigan doza tanlanadi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Qon yaratuvchi organlar tomonidan: leyopeniya, anemiya, trombotsitopeniya.
Ovqat hazm qilish organlari tomonidan: stomatit, milklarning qonashi, anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya yoki qabziyat, OVJ shilliq qavatining yaralanishi. Jigar fermentlari faolligining oshishi.
Teri va teri qo‘shimchalari tomonidan: makulezno-papulez toshmalar, yuz va periferik eritema, dermatomiozit o‘zgarishlari. Qator hollarda preparatni har kuni bir necha yil davomida qo‘llash natijasida bemorlarda giperpigmentatsiya, eritema, teri va tirnoqlarning atrofiyasi, qobiq tashlash, binafsha rangli papulalar kuzatilgan. Kam hollarda alopesiya, teri raki qayd etilgan.
Nerv tizimi tomonidan: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, charchoqlik, uyquchanlik, dezorientatsiya; kamdan-kam hollarda – gallyutsinatsiyalar va tutqanoq.
Siydik chiqarish tizimi tomonidan: siydik kislotasi, qonda siydik azoti va kreatinin miqdorining oshishi, siydik tutilishi, interstitsial nefrite. Kam hollarda dizuriya kuzatiladi.
Boshqalar: titroq, umumiy holsizlik, SOE oshishi, teri allergik reaksiyalari, fertilitet buzilishlari (azoospermiya, hayz ko‘rishning to‘xtashi). Kam hollarda preparatni qo‘llash bilan bog‘liq o‘tkir o‘pka reaksiyalari haqida xabar berilgan: o‘pkaning diffuz infiltratsiyasi, isitma va nafas qisishi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Dori vositasi bilan davolash shifokor nazorati ostida olib borilishi kerak. Davolashdan oldin va davolash davomida vaqti-vaqti bilan suyak iligi, buyrak va jigar funksiyalarini tekshirish zarur. Gemoglobin, leykozitlar va trombotsitlar miqdorini butun davolash davrida kamida haftada 1 marta aniqlash kerak. Leykozitlar miqdori 2500/mkl dan kam yoki trombotsitlar miqdori 100000/mkl dan kam bo‘lsa, davolash ularning miqdori normaga qaytguncha to‘xtatilishi kerak.
Gidroksikarbamid sitotoksik ta’sirga ega, shuning uchun kapsulalarni ochishda ehtiyotkorlikka rioya qilish va kapsula kukuni teriga, shilliq qavatlarga yoki nafas yo‘llariga tushishidan saqlanish kerak. Agar kapsula ichidagi kukun tasodifan to‘kilib ketsa, kukunni darhol salfetka bilan yig‘ib, polietilen paketga solib, bog‘lab tashlash kerak.
Anemiya dori vositasi bilan davolash uchun qarshi ko‘rsatma emas. Dori vositasi bilan davolashdan oldin og‘ir anemiya kompensatsiya qilinishi kerak.
Davolash davomida mielosupressiya, asosan leyopeniya rivojlanishi mumkin. Trombositopeniya va anemiya kamroq uchraydi va juda kam hollarda leyopeniyadan oldin rivojlanmaydi. Anemiyani, hatto og‘ir shaklida ham, davolashni to‘xtatmasdan bartaraf etish mumkin. Mielosupressiya yaqinda kuchli nur terapiyasi yoki boshqa dorilar bilan kimyoviy terapiya olgan bemorlarda ko‘proq ehtimolga ega. Yaqinda kuchli nur terapiyasi o‘tkazilganidan so‘ng dori vositasini ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki postradiatsion eritemaning kuchayishi va nojo‘ya ta’sirlarning (suyak iligi aplaziyasi, dispepsiya va me’da-ichak trakti yaralanishi) kuchayishi mumkin.
Davolashning dastlabki bosqichlarida ko‘pincha o‘rtacha megaloblastik eritropoez kuzatiladi. Morfologik o‘zgarishlar yomon sifatli anemiyani eslatadi, biroq ular B12 vitamini yoki foliy kislotasi yetishmovchiligi bilan bog‘liq emas.
Gidroksiurea preparati qondagi temir klirensini pasaytirishi va eritrotsitlar tomonidan temir o‘zlashtirilishini kamaytirishi mumkin, biroq u eritrotsitlarning yashash muddatiga ta’sir qilmaydi.
Gidroksikarbamid qo‘llanilishi infeksiyalarning (shu jumladan, Herpes zoster virusi (toshmali temiratki, suvchechak) sababli) umumlashuvini keltirib chiqarishi mumkin.
Davolash davomida bemorlar yetarli miqdorda suyuqlik iste’mol qilishlari kerak.
Dori vositasini buyrak va jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Dori dozasini kamaytirish talab qilinishi mumkin.
Pediatriyada qo‘llanilishi
Gidroksikarbamidni bolalarda qo‘llash xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan.
Avtotransport boshqarish va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Gidroksikarbamid bilan davolash vaqtida (ayniqsa yuqori dozalarda) avtotransport boshqarishda va yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalar talab qiladigan boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Gidroksiurea preparatini tavsiya etilgan dozadan bir necha marta yuqori dozada qo‘llanganda bemorlarda o‘tkir dermatologik toksiklik belgilari rivojlanadi: og‘riqlilik, binafsha eritema, kaft va oyoq panjalarida shish, keyinchalik tozalash, terining intensiv generalizatsiyalashgan giperpigmentatsiyasi va og‘ir o‘tkir stomatit, shuningdek, boshqa nojo‘ya ta’sirlar kuchayishi mumkin.
Maxsus antidot noma’lum. Davolash simptomatik.
-
Farmakologik xususiyatlari
- o'simtalarga qarshi vosita, antimetabolit. Gemtsitabin pirimidin analoglari guruhiga mansub antimetabolit hisoblanadi. Dezoksiribonuklein kislotasi (DNK) sintezini bostiradi. Tsiklospesifiklikni namoyon qiladi, hujayralarga S va G1/S fazalarida ta'sir qiladi. Hujayra ichida nukleozidkinazlar ta'sirida faol difosfat va trifosfat nukleozidlar hosil bo'lishi bilan metabolizmlanadi. Difosfat nukleozidlar ribonukleotidreduktazani ingibitsiya qiladi, bu esa DNK sintezi uchun zarur bo'lgan dezoksinukleozidtrifosfatlar hosil bo'lishini katalizlaydigan yagona ferment hisoblanadi. Trifosfat nukleozidlar dezoksitsitidintrifosfat bilan DNK va RNK molekulalariga qo'shilishda faol raqobatlashadi. Gemtsitabinning hujayra ichidagi metabolitlari DNK zanjiriga qo'shilgandan so'ng, uning o'sib borayotgan iplariga yana bir qo'shimcha nukleotid qo'shiladi, bu esa DNKning keyingi sintezini to'liq to'xtatishga va hujayraning dasturlashtirilgan lizisiga, ya'ni apoptozga olib keladi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Gemtsitover radiosensibilizatsiyalovchi ta'sirga ega, shuning uchun preparatni nurlanish terapiyasi fonida qo'llashda nurlanish reaksiyalari kuchayishini kutish mumkin. Antitanachalar ishlab chiqarilishini kamaytiradi va inaktivatsiyalangan yoki tirik virusli vaksinalar bilan bir vaqtda qo'llanganda nojo'ya ta'sirlarni kuchaytiradi (dori vositalarini qo'llash oralig'i 3 dan 12 oygacha bo'lishi kerak). Immunodepressantlar (azatioprin, xlorambutsil, glyukokortikosteroidlar, tsiklofosfamid, siklosporin, merkaptopurin) infeksiyalar rivojlanish xavfini oshiradi.