-
Tarkibi
bitta tabletka tarkibida faol modda: furazolidon — 50 mg; yordamchi moddalari: laktosa monogidrat, kremniy dioksid kolloidli suvdan holi, kalsiy stearat, kartoshka kraxmali.
-
Qo'llanilishi
Dizenteriya, paratif, oziq-ovqat toksikoinfeksiyalari, lyamblioz va unga sezgir mikroorganizmlar chaqirgan boshqa kasalliklarni davolash uchun buyuriladi.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Terminal bosqichdagi surunkali buyrak yetishmovchiligi, jigar funksiyasining buzilishi, glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi, homiladorlik, emizish davri, 8 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi, preparat komponentlariga va nitrofuranlarga yuqori individual sezuvchanlik.
Siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalarida buyurilmaydi.
-
Qo'llash usuli
Preparat ovqatdan keyin, ko‘p miqdorda suyuqlik (100-200 ml) bilan ichga qabul qilinadi.
Dizenteriya, paratif, oziq-ovqat toksikoinfeksiyalarida kattalarga kuniga 4 marta 2-3 tabletka (100-150 mg) buyuriladi (lekin 800 mg dan ko‘p emas) 5-10 kun davomida. 8 yoshdan katta bolalarga preparat tana vazniga 6-7 mg/kg hisobida kuniga buyuriladi; sutkalik doza 4 qabulga bo‘linadi. Kurs davomiyligi kasallik og‘irligi va davolash samaradorligi hamda sezuvchanligiga bog‘liq.
Lyambliozda kattalarga 100 mg (2 tabletka) kuniga 4 marta buyuriladi; 8 yoshdan katta bolalarga preparat tana vazniga 6 mg/kg hisobida kuniga 3-4 qabulga bo‘linadi. Davolash kursi — 5-10 kun.
Furazolidon bilan diareya davolashda terapevtik effekt 2-5 kun davomida rivojlanadi. Ba’zan bemorlarga uzoqroq davolash muddati kerak bo‘lishi mumkin.
Agar 7 kun davomida qoniqarli klinik javob olinmasa, bu qo‘zg‘atuvchi furazolidon ta’siriga refrakter ekanini bildiradi va preparat qabulini to‘xtatish kerak. Qo‘shimcha terapiya sifatida boshqa antibakterial vositalar yoki vismut tuzlari buyurilishi mumkin.
Kattalar uchun eng yuqori doza: bir martalik — 200 mg, sutkalik — 800 mg. Furazolidonni 10 kundan ortiq qabul qilish tavsiya etilmaydi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Ayrim hollarda ko‘ngil aynishi, qusish, ishtahaning pasayishi, allergik reaksiyalar (terida toshma, terining giperemiyasi va qichishishi, allergik shish) yuzaga kelishi mumkin.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Surunkali buyrak yetishmovchiligi, asab tizimi kasalliklarida qo‘llash cheklangan.
Uzoq muddatli qo‘llashda nevritlarning oldini olish uchun B guruhi vitaminlari bilan birga qo‘llash kerak.
Furozolidon organizmni spirtli ichimliklarga sezgirlashtirish xususiyatiga ega va boshqa dori vositalari yetarli samarali bo‘lmaganda yoki ularni qo‘llashga qarshi ko‘rsatmalar mavjud bo‘lsa, surunkali alkogolizmni davolash uchun ishlatilishi mumkin.
E’tiborga olish kerakki, Furazolidon MAO inhibitörü hisoblanadi, shuning uchun uni qo‘llashda klassik MAO inhibitörlari kabi ehtiyot choralariga rioya qilish lozim.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Belgilar: o‘tkir toksik gepatit, gematotoksiklik, neyrotoksiklik (polinevrit).
Davolash: dori vositasini bekor qilish, ko‘p suyuqlik ichish, simptomatik terapiya, antigistamin dori vositalari, B guruhi vitaminlari.
-
Farmakologik xususiyatlari
Farmakokinetika
Absorbsiya
Og'iz orqali qabul qilinganda yaxshi so‘riladi.
Taqsimlanishi
Bosh miya pardalarining yallig‘lanishi fonida likvorda qon plazmasidagi konsentratsiyalarga teng konsentratsiyalar hosil bo‘ladi.
Metabolizm
Asosan jigarida tez va intensiv metabolizatsiyalanadi, farmakologik jihatdan nofaol metabolit (aminoprodukt) hosil qiladi.
Chiqarilishi
Asosan buyraklar orqali chiqariladi (65 %). Qisman o‘t bilan chiqariladi, ichak lümenida yuqori konsentratsiyalarga erishadi, bu uni ichak infeksiyalarida qo‘llash imkonini beradi.
Buyrak yetishmovchiligida furazolidon qonda to‘planadi, chunki chiqarilishi sekinlashadi.
Farmakodinamikasi
Antimikrob va antiprototoz vosita, nitrofuranlar hosilasi. Quyidagi mikroorganizmlarga nisbatan faol: Trichomonas spp., Giardia lamblia, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella boydii, Shigella sonnei, Salmonella typhi, Salmonella paratyphi, Staphylococcus spp. Yiringli va anaerob infeksiyalar qo‘zg‘atuvchilariga kuchsiz ta’sir ko‘rsatadi. Mikroorganizmlarning chidamliligi sekin rivojlanadi. Monoaminooksidazani bloklaydi.
Nitrofuranlar mikroorganizmlarning hujayra nafas olish jarayonlarini buzadi, trikarboksilik kislotalar siklini (Krebs sikli) bostiradi, shuningdek, mikroorganizmlarning nuklein kislotalari biosintezini inhibe qiladi, natijada ularning qobig‘i yoki sitoplazmatik membranasi buziladi. Nitrofuranlar ta’siri natijasida mikroorganizmlar kamroq toksin ajratadi, shuning uchun bemorning umumiy holati yaxshilanishi mikroflora o‘sishini aniq bostirishdan oldin ham mumkin. Ko‘plab boshqa antimikrob dori vositalaridan farqli o‘laroq, ular nafaqat immun tizimini susaytirmaydi, balki uni faollashtiradi (komplement titrini va leykotsitlarning mikroorganizmlarni fagotsitoz qilish qobiliyatini oshiradi).
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Furazolidon etanol bilan birga qo‘llanilganda disulfiramga o‘xshash reaksiyalar rivojlanishi mumkin, shu sababli ularni bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Furazolidonni monoaminooksidaza ingibitorlari, simpatomimetiklar, tritsiklik antidepressantlar va tiramin saqlovchi oziq-ovqat mahsulotlari bilan birga qo‘llash arterial bosimning keskin oshishi xavfini keltirib chiqaradi, shu sababli ularni bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Aminoglikozidlar va tetratsiklinlar furazolidonning antimikrob xususiyatlarini kuchaytiradi.
Furazolidon xloramfenikol va ristomitsin fonida gemopoezni susaytirishni kuchaytiradi.
Siydikni ishqoriylashtiruvchi dori vositalari (kalsiy va magniy saqlovchi antatsidlar, karboangidraza ingibitorlari, sitratlar, natriy gidrokarbonat) furazolidon ta’sirini kamaytiradi, kislotali qiluvchi vositalar (ammoniy xlorid, kalsiy xlorid, xlorid kislotasi, askorbin kislotasi, metionin) esa furazolidon ta’sirini oshiradi.
Agar siz yuqorida sanab o‘tilgan yoki boshqa dori vositalarini (shu jumladan retseptsiz) qabul qilayotgan bo‘lsangiz, preparatni qo‘llashdan oldin shifokor bilan maslahatlashing.