-
Tarkibi
Har bir ml eritmada: Amikatsin sulfat (AQSH patenti) Amikatsinga ekvivalent 50 mg, 125 mg yoki 250 mg mavjud.
-
Qo'llanilishi
- bakteriemiya va septitsemiya (shu jumladan, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda sepsis);
- markaziy asab tizimi infeksiyalari (shu jumladan, meningit);
- suyak va bo‘g‘imlar infeksiyalari (shu jumladan, osteomiyelit); nafas yo‘llari infeksiyalari;
- teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari;
- asoratli va qaytalanuvchi siydik yo‘llari infeksiyalari:
- intraabdominal infeksiyalar (shu jumladan, peritonit);
- infeksiyalangan kuyishlar;
- operatsiyadan keyingi infeksiyalar.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
- Amikatsinga, preparatning boshqa komponentlariga va aminoglikozidlar guruhi antibiotiklariga yuqori sezuvchanlik.
- Eshitish nervi nevriti, vestibulyar apparat funksiyasining buzilishi.
- Miasteniya gravis.
- Buyrak funksiyasining og'ir buzilishlari, azotemiya (qoldiq azot darajasi 150 mg% dan yuqori).
- Homiladorlik.
- Emizish davri.
-
Qo'llash usuli
Kiritishdan oldin preparatga toqatlilikni aniqlash uchun oldindan teri ichiga sinov o‘tkazish zarur.
Preparat mushak ichiga va vena ichiga yuborish uchun mo‘ljallangan.
Parenteral yuborish uchun eritma ex tempore tayyorlanadi va tayyorlangandan so‘ng darhol ishlatiladi; unga boshqa dori vositalarini qo‘shish mumkin emas.
Dozalash tartibi kasallik kechishi, bemorning tana massasi va buyrak funksiyasi holatini hisobga olgan holda individual belgilanadi.
Buyrak funksiyasi normal bo‘lgan kattalar va 12 yoshdan katta bolalar uchun tavsiya etiladigan sutkalik doza – tana massasiga 15 mg/kg, 2-3 marta bo‘lib, mushak ichiga yoki vena ichiga infuziya yo‘li bilan yuboriladi. Filokatsin bilan davolash kursi 7-10 kun. Kattalar uchun sutkalik doza 1,5 g dan oshmasligi kerak; umumiy kurs doza 15 g dan oshmasligi kerak.
Amikatsin siydik chiqarish yo‘llarining asoratsiz infeksiyalarida bemorlarga kuniga ikki marta 250 mg dozada qo‘llanilishi mumkin.
Sinegnoin infeksiyasiga nisbatan ta’sirini kuchaytirish uchun III avlod sefalosporinlar (seftazidim, sefoperazon) bilan birga qo‘llash mumkin, bunda amikatsin va seftazidim kombinatsiyasi eng samarali hisoblanadi.
Bolalar uchun doza: muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlar – dastlab 10 mg/kg, so‘ngra 7,5 mg/kg har 18-24 soatda 7-10 kun davomida;
yangi tug‘ilgan chaqaloqlar – dastlab 10 mg/kg, so‘ngra 7,5 mg/kg har 12 soatda 7-10 kun davomida; 1 yoshdan 12 yoshgacha – 15 mg/kg 2-3 marta sutkada 7-10 kun davomida.
Dozalash tartibi to‘g‘ri tanlanganligini tasdiqlash uchun amikatsin kontsentratsiyasini qon plazmasida vaqti-vaqti bilan tekshirib turish tavsiya etiladi.
Mushak ichiga in’ektsiyalar uchun flakon (0,5 g) tarkibi 4-6 ml in’ektsiya uchun suvda eritiladi va dumba yuqori tashqi kvadrantiga chuqur yuboriladi.
Vena ichiga infuziyalar uchun flakon (0,5 g, 1,0 g) tarkibi 100-200 ml 0,9% natriy xlorid eritmasi yoki 5% glyukoza eritmasida eritiladi. Infuziya tomchilab, daqiqasiga 60 tomchi tezlikda o‘tkaziladi. Vena ichiga yuborishda eritma kontsentratsiyasi 5 mg/ml dan oshmasligi kerak.
Filokatsin preparatini vena ichiga oqim in’ektsiyasi tarzida sekin, 7 daqiqa davomida yuborish kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Filokatsin qo‘llanilganda quyidagilar mumkin:
Ovqat hazm qilish trakti va jigar tomonidan:
- ko‘ngil aynishi, qusish, gipierbilirubinemiya, jigar transaminazalari faolligining oshishi;
Allergik reaksiyalar:
- teri toshmasi, qichishish, isitma;
- kamdan-kam hollarda - Kvinke shishi;
Qon hosil qilish tizimi tomonidan:
- anemiya, leykopeiya, granulositopeniya, trombotsitopeniya, eozinofiliya;
Markaziy va periferik asab tizimi tomonidan:
- bosh og‘rig‘i, paresteziya, tremor, uyquchanlik, nerv-mushak uzatishining buzilishi, eshitishning pasayishi, to‘liq qaytmas karliqqacha rivojlanishi, vestibulyar buzilishlar (bosh aylanishi), quloqda shovqin;
Siydik ajratish tizimi tomonidan:
- oliguriya, proteinuriya, albuminuriya, silindruriya, giperozotemiya, mikrogematuriya, buyrak yetishmovchiligi;
Boshqalar:
- arterial gipotenziya, gipomagniemiya, kamdan-kam hollarda - umumiy holsizlik.
-
Farmakologik xususiyatlari
Amikatsin - aminoglikozidlar guruhiga mansub keng ta'sir doirasiga ega yarim sintetik antibiotik. Bakteritsid ta'sir ko'rsatadi.
Bakteriya hujayra devori orqali faol kirib, bakterial ribosomalarning 30S subbirligiga orqaga qaytmasdan bog'lanadi va shu tariqa
mikroorganizmlar oqsili sintezini bostiradi, natijada ularning o'lishiga olib keladi. Grammanfiy mikroorganizmlarga nisbatan yuqori bakteritsid faollikka ega:
Citrobacter freundii, Acinetobacter spp., Klebsiella-Enterobacter-Serratia spp., Escherichia
coli, Proteus spp, (indolmusbat va indolmanfiy), Providencia spp., Pseudomonas spp., Salmonella spp., Shigella spp.;
grammusbat mikroorganizmlar Staphylococcus spp. (penitsillinaza ishlab chiqaruvchi va ishlab chiqarmaydigan), shu jumladan metitsillinga chidamli
shtammlar. Faolligi bo'yicha Klebsiella spp. va Providencia spp. ga nisbatan gentamitsindan ustun. Kam samarali
Streptococcus pyogenes, Enterococci va Streptococcus pneumoniae ga nisbatan. Anaerob bakteriyalarga nisbatan faol emas. Beta-laktamli antibiotiklar bilan birga in vitro ko'plab grammanfiy mikroorganizmlarga nisbatan sinergik faollik namoyon qiladi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Asoratlarning oldini olish va ularning rivojlanish chastotasini kamaytirish uchun preparat buyraklar, eshitish va vestibulyar apparat funksiyasini nazorat qilish ostida qo'llash tavsiya etiladi (haftasiga kamida bir marta).
Filokatsinning parenteral yuborilishida asosiy toksik ta'siri uning bosh miya nervlarining VIII juftiga ta'siridir. Odatda boshida yuqori chastotali tovushlar diapazonida karsoqlik kuzatiladi, bu audiometrik tekshiruvda aniqlanishi mumkin.
Filokatsinni miasteniya va parkinsonizm bilan kasallangan bemorlar, shuningdek, keksalar ehtiyotkorlik bilan qo'llashlari kerak. Filokatsin siydik bilan chiqarib yuboriladiganligi sababli, davolashni boshlashdan oldin suv-elektrolit muvozanatini tuzatish zarur. Nefrotoksiklik belgilari (tez-tez siyishga chaqiriq, siydikda leykotsitlar, eritrotsitlar yoki albumin aniqlanishi) paydo bo'lsa, suyuqlik yuborilishini oshirish va preparat dozasini kamaytirish tavsiya etiladi. Ko'rsatilgan simptomlar odatda davolash kursi oxiriga kelib yo'qoladi.
Biroq, giperozotemiya yoki oliguriya rivojlanishida davolashni to'xtatish kerak. Tsefalosporinlar bilan birga qo'llanganda, ularni turli joylarga (mushak ichiga yuborish) kamida 1 soatlik interval bilan kiritish maqsadga muvofiq.
Preparatni tezkor psixomotor reaksiyalar talab qiladigan faoliyat bilan shug'ullanuvchi bemorlarga (transport boshqarish, potentsial xavfli mexanizmlar bilan ishlash) ehtiyotkorlik bilan qabul qilish tavsiya etiladi, chunki asab tizimi tomonidan mumkin bo'lgan nojo'ya reaksiyalar xavfi mavjud.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Filokatsin preparatini yuqori dozalarda qo'llashda ototoksik yoki nefrotoksik ta'sir rivojlanish xavfi oshadi.
Parenteral yuborishda nerv-mushak blokadasi ehtimoli hisobga olinishi kerak.
Davolash: toksik reaksiyalarda — peritoneal dializ yoki gemodializ. Blokada va nafas olishning susayishi yuzaga kelganda prozerin va atropin yuboriladi; zarur bo'lsa, sun'iy o'pka ventilyatsiyasi ko'rsatilgan.