-
Tarkibi
faol modda: fruktozo-1,6-difosfat trinatriy tuzi (fruktozo-1,6-difosfat trinatriy oktagidrat ko‘rinishida) 5,0 g yoki 10,0 g;
erituvchi: in'ektsiya uchun suv 50,0 ml yoki 100,0 ml.
-
Qo'llanilishi
o‘tkir miokard infarkti;
miokard infarktida, jarohatlarda, qon ketishlarda, insultlarda va og‘ir infeksiyalarda shok holatlari;
surunkali yurak yetishmovchiligi;
operatsiya vaqtida miokard ishemiyasi;
turli joylashuvdagi ishemiya (shu jumladan pastki oyoqlarning og‘ir ishemiyasi), o‘tkir miya qon aylanishining buzilishi;
metabolizm buzilishlari natijasida yuzaga kelgan gipofosfatemiya (alkogolga qaramlik, ozib ketish, nafas yetishmovchiligi, qonda oksigenatsiyaning pasayishi, neyroleptiklar bilan dozani oshirib yuborish);
difosfoglitserat zaxiralari kamayib ketganda, massiv transfuziya va yurak operatsiyalarida ekstrakorporal qon aylanishi, parenteral oziqlantirish, jigar operatsiyalari, og‘ir kuyishlarda;
jarrohlik aralashuvlarda asoratlarning oldini olish uchun, masalan, gipotenziya yoki to‘qimalarning oksigenatsiyasi pasayishi, organ (buyrak, jigar) ko‘chirib o‘tkazishda;
sport tibbiyotida intensiv yuklamadan keyin energiya sarfini tiklash uchun;
jismoniy zo‘riqish sindromi rivojlanishining oldini olish, ekstremal jismoniy yuklamalarga moslashishni yaxshilash uchun
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Preparatga ma'lum yuqori sezuvchanlik, gipyerfosfatemiya, buyrak yetishmovchiligi.
-
Qo'llash usuli
FDP-Mentor faqat tomir ichiga yuborish uchun mo‘ljallangan.
Tez tomir ichiga yuborish uchun (taxminiy tezlikda 0,5 g/min, bu 5 ml/min tezlikka mos keladi) 5 g FDP 50 ml biriktirilgan erituvchida eritiladi va 10% eritma olinadi. Tavsiya etilgan sutkalik doza va davolash davomiyligi holat og‘irligiga qarab belgilanadi.
O‘tkir holatlarda preparat odatda 125-175 mg/kg (kuniga 5-10 g), maksimal 250 mg/kg hisobida yuboriladi. Zarur bo‘lsa, yuqoriroq dozalarni yuborishda umumiy sutkalik dozani 2 marta yuborishga bo‘lish tavsiya etiladi.
Surunkali holatlarda tana vazniga 75 mg dan 160 mg gacha kukun (bu FDP 5g dan 1-2 flakonga to‘g‘ri keladi) kuniga buyuriladi.
Intraoperatsion miokard ishemiyasida preparat kardioplegik eritmaga bevosita yuborishdan oldin qo‘shiladi. Profilaktik infuziya kursi sifatida har kuni 1 flakon 3-5 kun davomida, jarrohlik aralashuvdan oldin va 1-2 kun davomida operatsiyadan keyin tavsiya etiladi. Gipofosfatemiya terapiyasida buyuriladigan miqdor fosfor ortiqchaligini oldini olish uchun yetishmovchilik darajasiga bog‘liq bo‘lishi kerak.
Bolalar uchun dozalash tana vazniga muvofiq belgilanadi. Bir gramm FDP 4,6-4,8 mmol noorganik fosfat beradi.
Tayyorlangan eritmadan faqat bir marta foydalanish mumkin. Qo‘llanilgandan keyin qolgan har qanday miqdor tashlab yuborilishi kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Teri qizarishi, yurak urishining tezlashishi, qo‘l va oyoqlarning uvishishi (preparatni 10 ml/min dan yuqori tezlikda yuborilganda). Nojo‘ya reaksiyalar paydo bo‘lsa, shifokorga murojaat qilish kerak. Anafilaksiya va anafilaktik shok rivojlanishi haqida xabarlar mavjud. Anafilaksiya yuzaga kelganda preparat yuborilishini to‘xtatish va anti-anafilaktik terapiya choralarini ko‘rish kerak.
Anafilaktik shokda birinchi yordam: preparat yuborilishini to‘xtatish, qon bosimini nazorat qilish, antishok preparatlarni yuborish, epinefrinni tomir ichiga yuborish, antigistaminlar.
-
Farmakologik xususiyatlari
Farmakodinamiка
Fruktozo-1,6-difosfat (FDP) glyukoza metabolizmida oraliq mahsulot hisoblanadi.
Preparatning asosiy ta’sir mexanizmi hujayra devori bilan o‘zaro ta’sirda bo‘lib, fosfofruktokinaza, piruvatkinaza va laktatdegidrogenaza (LDG) faolligini stimullash, natijada hujayra ichidagi yuqori energiyali fosfat havzasining oshishi bilan namoyon bo‘ladi. Uning hujayra ichidagi konsentratsiyasi hujayraning “ixtisoslashuvi”ga qarab o‘zgaradi. Inson eritrotsitlari ichida FDP konsentratsiyasi 6-10 mg/l hujayra tashkil etadi. In vivo va in vitro biokimyoviy tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, farmakologik dozalarda FDP hujayra membranasiga ta’sir ko‘rsatib, tizimli aylanishdan kaliyni so‘rilishiga va yuqori energiyali fosfat hamda 2,3-difosfoglitserat sinteziga yordam beradi. Bundan tashqari, FDP mexanik ta’sir bilan chaqirilgan eritrotsitlar gemolizini kamaytiradi; kimyoviy reaksiyalar natijasida ajralib chiqadigan erkin kislorod radikallarini inhibe qiladi. Hujayra yuzasi bilan o‘zaro ta’sir kaliy ionlarining hujayra ichiga kuchaytirilgan diffuziyasi ko‘rinishida ham namoyon bo‘ladi. FDP giperkaliemiyaning salbiy oqibatlariga qarshi ta’sir ko‘rsatadi, yurak mushagida adenozin trifosfat zaxiralarining kamayishiga to‘sqinlik qiladi va yurak faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi, uning to‘xtab qolishini oldini oladi.
Miokard ishemiyasida ATP va kreatinfosfat zaxiralarini qo‘llab-quvvatlab, FDP kardiorespirator reanimatsiyaga yordam beradi, koronar arteriyalarning o‘tkir okklyuziyasi natijasida yuzaga kelgan nekroz zonasini cheklaydi; keng miokard infarktida, ayniqsa erta bosqichda, bemorlarga buyurilganda ijobiy kardiotsirkulyator effekt ko‘rsatadi va gemodinamikani yaxshilaydi. FDP gemorragik va travmatik shoklarda sezilarli protektiv faollikka ega. FDP bosh miya to‘qimalariga ham aniq himoya ta’siriga ega bo‘lib, gipoksik stress oqibatlarini kamaytiradi, surunkali ishemik yurak kasalligi bo‘lgan bemorlarda FDP ish qobiliyati va yurak funksiyasini yuklama paytida yaxshilaydi; yurakka sitostatiklarning toksik ta’sirining biokimyoviy va elektrokardiografik namoyonlarini kamaytiradi.
FDP uzoq davom etgan ishemik kardioplegiyadan so‘ng yetarli yurak faoliyatining tiklanishini tezlashtiradi.
FDP jigar va buyraklarni ishemiya va postishemik reperfuziya bilan chaqirilgan funksional va organik shikastlanishlardan himoya qiladi. FDP periferik qon tomir kasalligi bo‘lgan bemorlarda qonni reologik ko‘rsatkichlarini yaxshilaydi.
Ko‘p martalik qon quyishlarda FDP eritrotsit ichidagi energiya havzasini oshiradi, quyilayotgan plazmadagi kaliy konsentratsiyasini kamaytiradi, hujayra ichidagi kaliy va natriy normal nisbatini tiklaydi, eritrotsitlarning elastikligi va gemolitik rezistentligini yaxshilaydi. FDP kattalarda respirator distress-sindromni davolashda foydali bo‘lishi mumkin. Ushbu sindromda FDP o‘pka makrovaskulyar shikastlanishini to‘qimalardagi gistamin ajralishini tormozlash va neytrofillarda erkin kislorod radikallari hosil bo‘lishining oldini olish orqali kamaytiradi. Bundan tashqari, FDP azot balansiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va umumiy parenteral ovqatlanishda glyukozaning utilizatsiyasiga yordam beradi. FDP nafas faoliyatini kuchaytiradi, bu PI max, PaO2 ko‘rsatkichlari va barqarorlikda namoyon bo‘ladi.
FDP ni quyon va itlarga 100 mg/kg yoki 200 mg/kg dozada 30 kun davomida vena ichiga yuborilganda o‘tkazilgan subakut toksiklik tadqiqotlari organlarning funksiyasi va gistologiyasida patologik o‘zgarishlarni aniqlamadi.
Teratogenlik
Teratogenlik tadqiqotlari shuni ko‘rsatdiki, quyonlarga 100 mg/kg dozada FDP vena ichiga infuziya qilinganda homiladorlik davrida patologik o‘zgarishlar va homila rivojlanishida anomaliyalar kuzatilmadi.
Farmakokinetika
FDP ning plazmadagi konsentratsiyasi, 250 mg/kg dozada infuziyadan 5 daqiqa o‘tgach o‘lchanganda, 770 mg/l ni tashkil etdi. Infuziya tugaganidan 80 daqiqa o‘tgach, FDP plazmada aniqlanadigan miqdorda aniqlanmadi. FDP ning yarim chiqarilish davri 10-15 daqiqa. FDP plazmadan ekstravaskulyar to‘qimalarga tarqalishi va eritrotsitar va plazmatik fosfataza ta’sirida noorganik fosfat va fruktozaga gidrolizlanishi natijasida yo‘qoladi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
FDP-Mentor pH 3.5-5.8 da erimaydigan preparatlar, shuningdek, kalsiy tuzlari va ishqoriy eritmalar bilan qo‘llanmasligi kerak.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Kreatinin klirensi 50 ml/min dan past bo‘lgan bemorlarda qon fosfatlari darajasini doimiy nazorat qilish kerak.
Bolalar
Yosh bolalarda preparat faqat zarur hollarda va qat’iy tibbiy nazorat ostida qo‘llanilishi kerak.
Ogohlantirish: parenteral qo‘llash uchun mo‘ljallangan preparatlar kiritilishidan oldin (agar konteyner yoki eritma bunga imkon bersa) vizual tekshiruvdan o‘tkazilishi kerak, zarrachalar yoki rang o‘zgarishini aniqlash uchun. Agar preparat loyqalanib qolgan yoki cho‘kma bo‘lsa, uni ishlatmang. Yengil sarg‘ish rang mutlaqo normal holat deb hisoblanadi.
FDP-Mentor eritmasining infuziya vaqtida teri osti to‘qimasiga tushishi o‘rtacha mahalliy og‘riq va yengil mahalliy tirnash xususiyati chaqiradi.
Homiladorlik va laktatsiya davri
Homilador ayollarda homiladorlikning uchinchi trimestrida davolash vaqtida hech qanday nojo‘ya ta’sirlar kuzatilmagan.
Dori vositasining transport vositasini yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Ta’sir ko‘rsatmaydi.