-
Qo'llanilishi
Isitmani tushiruvchi vosita sifatida O'RZ va tana haroratining ko'tarilishi bilan kechadigan boshqa infeksion-yallig'lanish kasalliklarda;
og'riq sindromi yengil yoki o'rtacha intensivlikda bo'lsa, og'riqni qoldiruvchi vosita sifatida: artralgiyada, mialgiyada, nevralgiyada, migren, tish va bosh og'rig'ida, algodisminoreyada, jarohatlar va kuyishlardagi og'riqda.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Jigarning og‘ir yetishmovchiligi yoki jigar kasalliklarining o‘tkir bosqichida dekompensatsiyalangan holati;
saxaraza/izomaltaza yetishmovchiligi, fruktozani o‘zlashtira olmaslik, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi;
bolalar yoshi 12 yoshgacha.
paratsetamol, propatsetamol gidroxlorid (paratsetamolning prolekarstvosi) yoki preparatning boshqa har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik.
Ehtiyotkorlik bilan: og‘ir buyrak yetishmovchiligi (KK < 30 ml/min), jigar yetishmovchiligi, surunkali alkogolizm, anoreksiya, bulimiya, kaxeksiya, gipovolemiya, suvsizlanish, glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi, tug‘ma gipierbilirubinemiyalar (Jilber, Dubinin-Jonson va Rotor sindromlari), virusli gepatit, keksalik yoshi.
-
Qo'llash usuli
Preparat og‘iz orqali qabul qilinadi. Tabletkani bir stakan suvda (200 ml) eritish kerak. Tabletkani chaynash va butun yutish mumkin emas.
Odatda 1-2 tabletkadan 2-3 marta/kun kamida 4 soatlik interval bilan qo‘llaniladi.
Maksimal bir martalik doza 2 tabletka (1 g), maksimal sutkalik doza 8 tabletka (4 g), bu bir martalik doza 10-15 mg/kg tana vazniga, maksimal sutkalik doza 75 mg/kg tana vazniga mos keladi.
Odatda, tavsiya etilgan paratsetamolning sutkalik dozasidan (3 g) oshirish zarurati yo‘q. Sutkalik doza faqat kuchli og‘riq bo‘lsa maksimal (4 g) gacha oshirilishi mumkin.
Buyrak funksiyasi buzilganda preparatni qabul qilish oralig‘i KK 10 ml/min dan kam bo‘lsa kamida 8 soat, KK 10-50 ml/min bo‘lsa kamida 6 soat bo‘lishi kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Allergik reaksiyalar: gipersensitivlik reaksiyalari, teri qichishishi, terida va shilliq qavatlarda toshma (eritema yoki urtikarija), Kvinke shishi, ko'p shaklli eksudativ eritema (shu jumladan, Stivens-Djonson sindromi), toksik epidermal nekroliz (Layel sindromi), anafilaktik shok, o'tkir umumiy ekzantematoz pustulez.
Nafas olish tizimidan: bronxospazm.
Nerv tizimidan (yuqori dozada qabul qilinganda): bosh aylanishi, psixomotor hayajon va makon va vaqtni anglashda buzilish.
Ovqat hazm qilish tizimidan: qayt qilish, diareya, epigastriyadagi og'riq, jigar fermentlarining faolligini oshishi, odatda, saraton rivojlanmasdan, gepatonnekroz (dozaga bog'liq ta'sir), gepatit, tenesmus, jigar yetishmovchiligi.
Buyraklar va siydik chiqarish yo'llaridan: kreatininning oshishi.
Endokrin tizimidan: gipoglikemiya, gipoglikemik koma holatiga qadar.
Qon ishlab chiqarish tizimidan: anemiya (tsianoz), sulfohemoglobinemia, metgemo globinemiya (nafas qisilishi, yurak og'rig'i), gemolitik anemiya (ayniqsa, glukoza-6-fosfat dehidrogenaza yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda), trombotsitopeniya, neytropeeniya, leykopeeniya.
Boshqalar: qon bosimini pasayishi (anafilaksiyaning belgisi sifatida), protrombin va xalqaro normalizatsiya nisbati (XNN) o'zgarishi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Paratsetamol analgezik, isitmani tushiruvchi va juda kuchsiz yallig‘lanishga qarshi ta’sirga ega, bu uning gipotalamusdagi termoregulyatsiya markaziga ta’siri va periferik to‘qimalarda prostaglandinlar sintezini inhibe qilish qobiliyatining kuchsiz ifodalanganligi bilan bog‘liq.
Preparat periferik to‘qimalarda prostaglandinlar sinteziga ta’sir qilmasligi natijasida suv-tuz almashinuviga (natriy va suvni ushlab qolish) va me’da-ichak trakti shilliq qavatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Dozani oshirib yuborishni oldini olish uchun bemor Effergan® preparatini qabul qilayotganda bir vaqtda qabul qilinayotgan boshqa preparatlarda paratsetamol miqdorini hisobga olish kerak. Paratsetamolni tavsiya etilgan dozadan ortiq qabul qilish jiddiy jigar shikastlanishiga olib kelishi mumkin.
Paratsetamol qabul qilinayotganda isitma sindromi 3 kundan ortiq, og‘riq sindromi esa 5 kundan ortiq davom etsa, shifokor bilan maslahatlashish zarur.
Effergan® preparatini qabul qilish plazmadagi glyukoza va siydik kislotasi miqdorini aniqlashda laboratoriya tekshiruvlari natijalarini buzishi mumkin.
Jigar toksik shikastlanishini oldini olish uchun paratsetamolni alkogolli ichimliklar bilan birga qabul qilish, shuningdek, surunkali alkogol iste’moliga moyil shaxslarga qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Jigar shikastlanishi rivojlanish xavfi alkogolli gepatozli bemorlarda oshadi. Oziqlanish yetishmovchiligi (jigar glutationi zaxirasi past) bo‘lgan bemorlarda paratsetamol ehtiyotkorlik bilan, kunlik doza kamaytirilgan holda va/yoki qabul qilishlar orasidagi interval oshirilgan holda qo‘llanilishi kerak.
Preparatni uzoq muddat qabul qilganda periferik qon manzarasi va jigar funksional holatini nazorat qilish zarur.
Paratsetamol jiddiy teri reaksiyalarini, masalan, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, o‘tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz pustulez chaqirishi mumkin, ular o‘limga olib kelishi mumkin. To‘shma yoki boshqa gipersensitivlik reaksiyalari birinchi belgilari paydo bo‘lishi bilan preparatni qabul qilish to‘xtatilishi kerak.
Agar bemorda o‘tkir virusli gepatit aniqlansa, paratsetamol qabul qilishni to‘xtatish kerak.
Effergan® preparati har bir tabletkada 412,4 mg natriy saqlaydi, bu qat’iy past tuzli dieta tutayotgan bemorlar tomonidan hisobga olinishi kerak.
Preparat tarkibida sorbitol mavjudligi sababli, uni saxaraza/izomaltaza yetishmovchiligi, fruktozani o‘zlashtira olmaslik, glyukoza-galaktoza malabsorbtsiyasi bo‘lgan bemorlarga qo‘llash mumkin emas.
Avtotransport boshqarish va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Paratsetamol tavsiya etilgan doza oraliqlarida qo‘llanilganda diqqatni jamlash va psixomotor reaksiyalar tezligiga ta’siri aniqlanmagan. Agar bemorda bosh aylanishi, psixomotor qo‘zg‘alish va fazoda hamda vaqtda orientatsiya buzilishi kuzatilsa, davolanish davrida avtomobil va boshqa mexanizmlarni boshqarish tavsiya etilmaydi.