Farmakologik xususiyatlari
Farmakokinetika
Biofaollik 100 %. Drotaverin va uning metabolitlari placentar to'siqdan o'tishi mumkin. Gematoensefalik to'siqdan o'tmaydi. Plazma oqsillari bilan bog'lanish - 95-97 %. 72 soat ichida deyarli to'liq organizmdan chiqariladi.
Parenteral kiritilganda dori vositasining ta'siri 2-4 daqiqadan keyin namoyon bo'ladi. Maksimal ta'sir 30 daqiqadan keyin yuz beradi. Plazma oqsillari bilan bog'lanishdan asta-sekin ozod bo'ladi, davomiy ta'sirni ta'minlaydi. Yarim chiqarilish davri 2-4 soat.
Metabolizm jigar orqali amalga oshiriladi, metabolitlarning asosiy qismi buyraklar orqali chiqariladi. Drotaverin deyarli to'liq O-dezatilizatsiya yo'li bilan metabolizatsiyalanadi. Uning metabolitlari tezda glukuron kislotasi bilan kon'yugatsiyalanadi. Asosiy metabolit 4'-dezetildrotaverin bo'lib, undan tashqari 6-dezetildrotaverin va 4'-dezetildrotaveraldin aniqlangan.
Farmakodinamikasi
Drotaverin izokinolin hosilasi bo'lib, kimyoviy tuzilishi va farmakologik xususiyatlari bo'yicha papaveringa o'xshash, lekin yanada aniq va davomiy ta'sirga ega. Drotaverin, fosfodiesteraza-4 (FDE-4) fermentini inhibe qilish orqali, tekis mushaklarga aniq spazmolitik ta'sir ko'rsatadi. FDE-4 fermenti siklik adenozinmonofosfat (tsAMP) ni adenozinmonofosfat (AMP) ga gidroliz qilish uchun zarur. FDE-4 fermentining inhibe qilinishi tsAMP konsentratsiyasining oshishiga olib keladi, bu esa quyidagi kaskad reaktsiyasini ishga tushiradi: yuqori tsAMP konsentratsiyalari myozinning engil zanjir kinasasining (EZK) tsAMP ga bog'liq fosforilanishini faollashtiradi. EZK ning fosforilanishi uning kaltsiy ionlariga - kalmodulin kompleksi bilan bog'lanishiga bo'lgan afinitetini pasaytiradi, natijada inaktivatsiyalangan EZK mushaklarning bo'shashishini ta'minlaydi. Bundan tashqari, tsAMP kaltsiy ionlarining sitozoldagi konsentratsiyasiga ta'sir qiladi, kaltsiy ionlarining ekstratsellyulyar makonga va sarkoplazmatik retikulumga transportini rag'batlantirish orqali. Drotaverinning kaltsiy ionlari konsentratsiyasini pasaytiruvchi ta'siri tsAMP orqali drotaverinning kaltsiy ionlariga nisbatan antagonistik ta'sirini tushuntiradi.
In vitro drotaverin FDE-4 izofermentini FDE-3 va FDE-5 izofermentlarini inhibe qilmasdan inhibe qiladi, shuning uchun drotaverinning samaradorligi to'qimalardagi FDE-4 konsentratsiyalariga bog'liq, ularning turli to'qimalarda miqdori farq qiladi. Yuqori miqdor safro va siydik chiqarish yo'llarida, bachadonda, oshqozon-ichak traktida kuzatiladi. FDE-4 tekis mushaklarning qisqarish faoliyatini bostirish uchun eng muhimdir, shuning uchun FDE-4 ni tanlab inhibe qilish giperkinezik diskineziya va turli xil spazmatik holatlar bilan bog'liq kasalliklarni davolashda foydali bo'lishi mumkin.
TsAMP ning miokard va qon tomirlarining tekis mushaklarida gidrolizi asosan FDE-3 yordamida amalga oshiriladi, bu esa drotaverinning yuqori spazmolitik faoliyatiga ega bo'lishi bilan birga yurak va qon tomirlaridan jiddiy nojo'ya ta'sirlar yo'qligini va yurak-qon tomir tizimiga nisbatan aniq ta'sirlar yo'qligini tushuntiradi.
Drotaverin neyrogenik va mushak kelib chiqishi bo'lgan tekis mushak spazmlarida samarali. Vegetativ innervatsiya turidan qat'i nazar, drotaverin oshqozon-ichak traktining, safro chiqarish yo'llarining, siydik-tashqi tizimining tekis mushaklarini bo'shashtiradi.