-
Tarkibi
1 tabletkada 5 mg quyidagilar mavjud:
faol modda: dapagliflozin propjidiol monogidrat 6,15 mg, dapagliflozinga ekvivalent - 5,0 mg;
yordamchi modda: mikrokristallik tsellyuloza, suvdan xoli laktoza, krosprovidon, kremniy dioksidi, magniy stearati. qobiq: gidroksipropilmetiltsellyuloza (HPMC Pharmacoat 606), titan dioksidi, polietilenglikol 6000, tozalangan talk, deionizatsiyalangan suv.
1 tabletkada 10 mg quyidagilar mavjud:
faol modda: dapagliflozin propandiol monogidrat 12,3 mg, dapagliflozinga ekvivalent - 10,0 mg;
yordamchi modda: mikrokristallik tsellyuloza, suvdan xoli laktoza, krosprovidon, kremniy dioksidi, magniy stearati;
qobiq: gidroksipropilmetiltsellyuloza (HPMC Pharmacoat 606), titan dioksidi, polietilenglikol 6000, tozalangan talk, deionizatsiyalangan suv.
-
Qo'llanilishi
18 yosh va undan katta bo‘lgan kattalarda 2-tip qandli diabetda glikemik nazoratni yaxshilash uchun:
monoterapiya: dieta va jismoniy mashqlar yetarli glikemik nazoratni ta’minlamaganda va metformin qo‘llash intolerantlik sababli maqsadga muvofiq bo‘lmaganda;
kombinatsiyalangan terapiya: boshqa qand pasaytiruvchi dori vositalari, shu jumladan insulin bilan birga, dieta va jismoniy mashqlar yetarli glikemik nazoratni ta’minlamaganda.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
preparatning har qanday komponentiga yuqori individual sezuvchanlik;
1-tip qandli diabet;
o‘rta va og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi (GFR <60 ml/min.) yoki buyrak yetishmovchiligini terminal bosqichi;
diabetik ketoatsidoz;
tug‘ma laktosa intoleransi, laktaza yetishmovchiligi va glyukoza-galaktoza intoleransi;
ohilla va laktatsiya davri;
yosh bolalar va o‘smirlar 18 yoshgacha (xavfsizlik va samaradorlik o‘rganilmagan);
"halqali" diuretiklarni qabul qilayotgan bemorlar yoki aylanayotgan qon hajmi kamaygan bemorlar, masalan, o‘tkir kasalliklar (masalan, me’da-ichak kasalliklari) natijasida;
75 yosh va undan katta bo‘lgan keksa bemorlar (terapiyani boshlash uchun).
-
Qo'llash usuli
Dapa preparati ovqat qabul qilishdan qat’i nazar, kuniga bir marta og‘iz orqali qo‘llaniladi. Tabletkalarni butun holda yutish kerak.
Monoterapiya va kombinatsiyalangan terapiya:
Dapa preparatining tavsiya etilgan doza bir sutkada 10 mg boshqa qand pasaytiruvchi dori vositalari, shu jumladan insulin bilan birga.
Maxsus bemor guruhlarida qo‘llanilishi
Buyrak yetishmovchiligi
Buyrak funksiyasi o‘rtacha darajada buzilgan bemorlarda Dapa preparati bilan terapiyani boshlash mumkin emas, agar GFR <60 ml/min bo‘lsa. Preparat qabulini to‘liq to‘xtatish kerak, agar GFR <45 ml/min bo‘lsa.
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda doza tuzatish talab qilinmaydi.
Jigar funksiyasi buzilishi
Jigar funksiyasi yengil yoki o‘rtacha darajada buzilgan bemorlarda doza tuzatish talab qilinmaydi. Jigar funksiyasi og‘ir darajada buzilgan bemorlarga preparatning boshlang‘ich doza 5 mg tavsiya etiladi. Yaxshi ko‘tarilsa, doza 10 mg gacha oshirilishi mumkin.
Keksalar
Keksalarda preparat dozasini tuzatish talab qilinmaydi.
Biroq, doza tanlashda bu toifadagi bemorlarda buyrak funksiyasi buzilishi va aylanib yuruvchi qon hajmi (AYQH) kamayishi xavfi yuqoriligini hisobga olish kerak. 75 yosh va undan katta bemorlarda preparatni qo‘llash bo‘yicha klinik tajriba cheklanganligi sababli, ushbu yosh guruhida dapagliflozin bilan terapiyani boshlash mumkin emas.
Bolalar
18 yoshdan kichik bemorlarda dapagliflozin xavfsizligi va samaradorligi o‘rganilmagan.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Quyida tadqiqotlarda kuzatilgan nojo‘ya reaksiyalar keltirilgan. Ulardan biri preparat dozasiga bog‘liq emas edi. Nojo‘ya reaksiyalar chastotasi quyidagi gradatsiyada keltirilgan: juda tez-tez (>1/10), tez-tez (>1/100, <1/10), kamdan-kam (>1/1000, <1/100), kam (<1/10000, <1/1000), juda kam (<1/10000) va aniqlanmagan chastotada (olingan ma’lumotlar asosida baholab bo‘lmaydi).
Juda tez-tez: gipoglikemiya (sulfonilmochevina hosilasi yoki insulin bilan birga qo‘llanganda).
Tez-tez:
vulvovaginit, balanopostit va jinsiy a’zolarning shunga o‘xshash infeksiyalari (vulvovaginal zamburug‘li infeksiya, vaginal infeksiya, balanopostit, jinsiy a’zolarning zamburug‘li infeksiyasi, vulvovaginal kandidoz, vulvovaginit, kandidozli balanopostit, genital kandidoz, jinsiy a’zolar infeksiyasi, erkaklarda jinsiy a’zolar infeksiyasi, jinsiy a’zo infeksiyasi, vulvit, bakterial vaginit, vulva abssessi);
siydik yo‘llari infeksiyasi (siydik yo‘llari infeksiyalari, tsistit, Escherichia sababli siydik yo‘llari infeksiyalari, siydik-jinsiy yo‘llar infeksiyalari, pielonefrit, trigonit, uretrit, buyrak va prostata infeksiyalari);
bosh aylanishi, toshma, bel og‘rig‘i, dizuriya, poliuriya (pollakiuriya, poliuriya va diurezning kuchayishi), dislipidemiya, buyrak klirensining pasayishi, gematokrit qiymatining oshishi.
Kamdan-kam: zamburug‘li infeksiya, aylanayotgan qon hajmining kamayishi (suyuqlik yo‘qotilishi, gipovolemiya, arterial gipotenziya), chanqoq, qabziyat, og‘iz qurishi, nokturiya, buyrak funksiyasining buzilishi, vulvovaginal qichishish, genital qichishish, qonda mochevina va kreatinin konsentratsiyasining oshishi, konsentratsiyaning oshishi, vaznning kamayishi.
Kam: diabetik ketoatsidoz.
-
Farmakologik xususiyatlari
Farmakodinamikasi
Dapagliflozin - kuchli (ingibirlash konstantasi (Ki) 0,55 nM), selektiv qaytar ingibitor natriy-glyukoza kotransporteri 2-turi (SGLT2). SGLT2 buyraklarda selektiv joylashgan va organizmning 70 dan ortiq boshqa to'qimalarida (shu jumladan, jigar, skelet mushaklari, yog' to'qimasi, sut bezlari, siydik pufagi va bosh miya) mavjud emas. SGLT2 buyrak kanallari orqali glyukozaning reabsorbtsiyasida ishtirok etuvchi asosiy tashuvchi hisoblanadi. 2-tip qandli diabetli bemorlarda buyrak kanallarida glyukozaning reabsorbtsiyasi giperglikemiyaga qaramasdan davom etadi.
Dapagliflozin glyukozaning buyrak kanallarida reabsorbtsiyasini kamaytirish hisobiga, natijada glyukozaning siydik orqali chiqarilishiga olib keladi va shu bilan plazmadagi glyukoza konsentratsiyasini och qoringa ham, ovqatdan keyin ham pasaytiradi. Ushbu glyukozaning chiqarilishi birinchi dozadan so'ng 24 soatlik dozalar oralig'ida uzluksiz kuzatiladi va butun davolash davomida davom etadi. Bu mexanizm orqali buyraklar orqali chiqariladigan glyukoza miqdori qondagi glyukoza konsentratsiyasi va glomerulyar filtrlatsiya tezligiga (GFT) bog'liq. Dapagliflozin gipoglikemiyaga javoban endogen glyukoza ishlab chiqarilishini buzmaydi. Dapagliflozin insulin sekretsiyasi va insulinga sezuvchanlikdan mustaqil harakat qiladi. Dapa preparatini klinik tadqiqotlarida beta-hujayralar funksiyasining yaxshilanishi (HOMA testi, homeostasis model assessment) qayd etilgan.
Dapagliflozin tomonidan induktsiyalangan siydikda glyukoza chiqarilishi kaloriya yo'qotilishi va tana massasining kamayishi bilan birga kechadi. Dapagliflozin bilan natriy-glyukoz kotransporteri 2-turining ingibitsiyasi kuchsiz diuretik va o'tkinchi natriyuretik effektlar bilan birga kechadi. Dapagliflozin glyukozani periferik to'qimalarga tashuvchi boshqa tashuvchilarga ta'sir qilmaydi va SGLT2 ga SGLT ga nisbatan (ichakda asosiy glyukoza so'rilishini ta'minlovchi tashuvchi) 1400 martadan ortiq selektivlik ko'rsatadi.
Dapagliflozinni sog'lom bemorlar va 2-tip qandli diabetli bemorlar qabul qilganidan so'ng buyraklar orqali chiqariladigan glyukoza miqdori oshgan. 2-tip qandli diabetli bemorlar dapagliflozin 10 mg/kun dozada 12 hafta davomida qabul qilganida, taxminan 70 g glyukoza kuniga buyraklar orqali chiqarilgan (bu 280 kkal/kun ga mos keladi). 2-tip qandli diabetli bemorlar dapagliflozin 10 mg/kun dozada uzoq muddat (2 yilgacha) qabul qilganida, glyukozaning chiqarilishi butun davolash davomida saqlanib qolgan.
Dapagliflozin qo'llanilganda buyraklar orqali glyukozaning chiqarilishi osmotik diurez va siydik hajmining oshishiga olib keladi. 2-tip qandli diabetli bemorlar dapagliflozin 10 mg/kun dozada qabul qilganida siydik hajmining oshishi 12 hafta davomida saqlanib, taxminan 375 ml/kun ni tashkil qilgan. Siydik hajmining oshishi buyraklar orqali natriyning chiqarilishi biroz va o'tkinchi oshishi bilan birga kechgan, bu esa qonda natriy konsentratsiyasining o'zgarishiga olib kelmagan. Glikemik nazorat
Monoterapiya
Dapagliflozinni kuniga 1 marta qabul qilish glikirovlangan gemoglobin (HbA1c) darajasining statistik ahamiyatli -0,89% (p <0,0001) pasayishiga olib keladi.
Qo'shimcha kombinatsiyalangan terapiya
Boshqa glyukozani pasaytiruvchi dori vositalari, shu jumladan insulin bilan birga qo'llaniladigan kombinatsiyalangan terapiya adekvat glikemik nazoratni ta'minlaydi.
Dori vositalari bilan davolanmagan bemorlarda metformin bilan kombinatsiya
Dapagliflozin 10 mg va metformin (kuniga 2000 mg gacha) bilan kombinatsiyalangan davolashda 2-tip diabetli bemorlarda (HbA1c 27,5% va ≤12%), ilgari dori vositalari bilan davolanmaganlarda, glikirovlangan gemoglobin (HbA1c) darajasining sezilarli (-1,98) pasayishi kuzatiladi, bu och qoringa qondagi glyukoza darajasining va tana massasining kamayishiga olib keladi, metformin monoterapiyasi bilan solishtirganda.
Prolongatsiyalangan ta'sirli eksenatid bilan kombinatsiyalangan terapiya
Dapagliflozin 10 mg va prolongatsiyalangan ta'sirli eksenatid (GLP-1 retseptorlari agonisti) bilan kombinatsiyalangan davolashda, metformin qabul qilayotgan, glikemik nazorati yetarli bo'lmagan bemorlarda (HbA1c≥ 8% va ≤12%) glikirovlangan gemoglobin (HbA1c) darajasining boshlang'ich qiymatidan sezilarli (-1,98) pasayishi kuzatiladi, alohida preparatlar bilan davolashga nisbatan. Och qoringa plazmadagi glyukoza darajasi.
Dapagliflozin 10 mg monoterapiya yoki metformin, glimepirid, metformin va sulfonilmochevina, sitagliptin (metformin bilan yoki bo'lmasdan) yoki insulin bilan birga qo'llanilganda och qoringa plazmadagi glyukoza darajasining statistik ahamiyatli pasayishi kuzatiladi.
Dapagliflozin 10 mg va prolongatsiyalangan ta'sirli eksenatid bilan kombinatsiyalangan davolashda och qoringa plazmadagi glyukoza darajasining yanada sezilarli pasayishi kuzatiladi, dapagliflozin yoki eksenatid monoterapiyasiga nisbatan.
Qandli diabetli va glomerulyar filtrlatsiya tezligi (GFT) 245 dan <60 ml/min/1,73 m² bo'lgan bemorlarda dalagliflozin bilan davolash och qoringa plazmadagi glyukoza darajasining pasayishiga olib keladi.
Ovqatdan keyingi plazmadagi glyukoza darajasi
Dapagliflozin 10 mg va glimepirid, sitagliptin (metformin bilan yoki bo'lmasdan) bilan kombinatsiyalangan terapiya plazmadagi glyukoza darajasining statistik ahamiyatli pasayishiga olib keladi.
Dalagliflozin 10 mg va prolongatsiyalangan ta'sirli eksenatid bilan kombinatsiyalangan davolashda ovqatdan keyingi plazmadagi glyukoza darajasining yanada sezilarli pasayishi kuzatiladi, dapagliflozin yoki eksenatid monoterapiyasiga nisbatan.
Tana massasi
Dapagliflozin 10 mg va metformin, glimepirid, metformin va sulfonilmochevina, sitagliptin (metformin bilan yoki bo'lmasdan) yoki insulin bilan kombinatsiyalangan terapiya tana massasining statistik ahamiyatli kamayishini ta'minlaydi.
Dapagliflozin 10 mg va prolongatsiyalangan ta'sirli eksenatid bilan kombinatsiyalangan davolashda tana massasining yanada sezilarli pasayishi kuzatiladi, dalagliflozin yoki eksenatid monoterapiyasiga nisbatan.
Arterial bosim Dapagliflozin 10 mg bilan davolashda sistolik arterial bosimning boshlang'ich darajasidan -3,7 mm simob ustuni va diastolik arterial bosim -1,8 mm simob ustuni o'zgarishi kuzatilgan.
Dapagliflozin 10 mg va prolongatsiyalangan ta'sirli eksenatid bilan kombinatsiyalangan davolashda sistolik arterial bosimning yanada sezilarli pasayishi kuzatiladi, dalagliflozin yoki eksenatid monoterapiyasiga nisbatan.
Qandli diabetli va GFT 245 dan 60 ml/min/1,73 m² bo'lgan bemorlarda dapagliflozin bilan davolashda sistolik arterial bosim darajasining pasayishi ham kuzatilgan.
Buyrak yetishmovchiligi
Buyrak funksiyasining o'rtacha darajada buzilishi (surunkali buyrak yetishmovchiligi 3A daraja) (rGFT 245 dan 60 ml/min/1,73 m²) Dapagliflozin samaradorligi qandli diabetli va rGFT 245 dan 60 ml/min/1,73 m² bo'lgan, standart davolashda yetarli glikemik nazoratga erisha olmagan bemorlarda alohida baholangan. Dapagliflozin bilan davolash HbA1c va tana massasi ko'rsatkichlarining pasayishiga olib kelgan.
Boshlang'ich HbA1c darajasi 29% bo'lgan bemorlar
Boshlang'ich HbA1c darajasi 29,0% bo'lgan bemorlarda dapagliflozin 10 mg monoterapiyasi HbA1c darajasining statistik ahamiyatli pasayishini ta'minlaydi, shuningdek metformin bilan kombinatsiyada ham.
Bolalar
Dapagliflozin bolalar va 18 yoshgacha bo'lgan o'smirlar uchun xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan. Ma'lumotlar mavjud emas.
Farmakokinetikasi
Dapagliflozin peroral qo'llangandan so'ng tez va yaxshi so'raladi. Dapagliflozinning plazmadagi maksimal konsentratsiyasi (Cmax) och qoringa qabul qilingandan so'ng 2 soat ichida erishiladi. Dapagliflozinning o'rtacha geometrik C va plazmadagi vaqt-konsentratsiya egri chizig'i ostidagi maydon (AUC) muvozanat konsentratsiyasiga erishilganda, dapagliflozin 10 mg kuniga bir marta qabul qilinganda, mos ravishda 158 mg/ml va 628 g/ml ni tashkil qilgan. Dapagliflozinni peroral 10 mg dozada qabul qilgandan so'ng mutlaq biologik mavjudligi 78% ni tashkil qiladi. Yog' miqdori yuqori bo'lgan ovqat bilan birga qabul qilinsa, dapagliflozinning Cmax 50% ga kamayadi va maksimal (cho'qqi) konsentratsiyaga erishish vaqti (Tmax) taxminan 1 soatga uzayadi, biroq plazmadagi vaqt-konsentratsiya egri chizig'i ostidagi maydon (AUC) ko'rsatkichi och qoringa qabul qilish bilan solishtirganda o'zgarmaydi. Ushbu o'zgarishlar klinik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanmaydi. Shunday qilib, ovqat qabul qilishdan qat'i nazar qo'llanilishi mumkin.
Taqsimlanishi
Dapagliflozin taxminan 91% oqsillar bilan bog'lanadi. Turli kasalliklarda oqsillar bilan bog'lanish o'zgarmagan (masalan, buyrak yoki jigar funksiyasi buzilganda). Dapagliflozinning muvozanat konsentratsiyasiga erishilgandagi o'rtacha taqsimlanish hajmi 118 l ni tashkil qilgan.
Biotransformatsiyasi
Dapagliflozin jigar va buyraklarda keng metabolizatsiyalanadi, asosan dapagliflozin 3-0-glyukuronid hosil bo'lishi bilan, u faol bo'lmagan metabolit hisoblanadi. Dapagliflozin 3-O-glyukuronid yoki boshqa metabolitlar glyukozani pasaytiruvchi ta'sir ko'rsatmaydi. Dapagliflozin 3-O-glyukuronid hosil bo'lishi glyukuronoziltransferaza 149 (UGRA) fermenti tomonidan, u jigar va buyraklarda mavjud, vositachiligida yuz beradi, sitoxrom 1450 vositasida metabolizm esa odamda klirens uchun ahamiyatsiz yo'ldir. Chiqarilishi
Dapagliflozinni peroral 10 mg bir martalik qabul qilgandan so'ng plazmadan o'rtacha terminal yarim chiqarilish davri (t1/2) 12,9 soatni tashkil qilgan. Dapagliflozinni vena ichiga yuborilganda umumiy tizimli klirensi o'rtacha 207 ml/min ni tashkil qilgan. Dapagliflozin va uning metabolitlari asosan siydik orqali chiqariladi, faqat 2% dapagliflozin o'zgarmagan holda chiqariladi. 50 mg [140] dapagliflozin dozasini qabul qilgandan so'ng, 96% chiqarilgan, 75% siydik bilan va 21% najas bilan. Najasda taxminan 15% doza dastlabki dori vositasi sifatida chiqariladi.
Chiziqlilik
Dapagliflozinning ta'siri 0,1 dan 500 mg gacha bo'lgan diapazonda dozaning oshishi bilan proporsional oshgan, va farmakokinetikasi 24 haftagacha takroriy kunlik dozalar bilan vaqt o'tishi bilan o'zgarmagan.
Alohida populyatsiyalar
Buyrak yetishmovchiligi
Barqaror holatda (20 mg dapagliflozin kuniga bir marta 7 kun davomida), 2-tip qandli diabetli va buyrak yetishmovchiligi yengil, o'rtacha yoki og'ir darajada (plazma orqali yogeksoldan klirens aniqlangan) bo'lgan bemorlarda dapagliflozinning tizimli ta'siri mos ravishda 32%, 60% va 87% yuqori bo'lgan, 2-tip qandli diabetli va buyrak funksiyasi normal bo'lgan bemorlarga nisbatan. Barqaror kunlik siydik orqali glyukoza chiqarilishi asosan buyrak funksiyasiga bog'liq va 85, 52, 18 va 11 g glyukoza/kun 2-tip qandli diabetli va buyrak funksiyasi normal yoki yengil, o'rtacha yoki og'ir buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda chiqarilgan. Gemodializ dapagliflozinga ta'siri noma'lum.
Jigar yetishmovchiligi
Yengil yoki o'rtacha darajadagi jigar yetishmovchiligi (Child-Pugh A va B) bo'lgan bemorlarda dapagliflozinning o'rtacha Cmax va AUC qiymatlari jigar funksiyasi normal bo'lgan bemorlarga nisbatan mos ravishda 12% va 36% yuqori bo'lgan, bu farqlar klinik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanmaydi. Og'ir darajadagi jigar yetishmovchiligi (Child-Pugh C) bo'lgan bemorlarda dizagniflozin AUC o'rtacha qiymatlari jigar funksiyasi normal bo'lgan bemorlarga nisbatan 40% dan 67% gacha yuqori bo'lgan.
Katta yoshdagi bemorlar (>65 yosh)
70 yoshgacha bo'lganlarda preparat ekspozitsiyasining faqat yoshga bog'liq klinik ahamiyatli oshishi kuzatilmagan. Biroq, yoshga bog'liq buyrak funksiyasining pasayishi tufayli preparat ekspozitsiyasining oshishi kutilishi mumkin. 70 yoshdan katta bemorlarga ta'siri bo'yicha xulosalar chiqarish uchun yetarli ma'lumot yo'q.
Pediatrik populyatsiya Bolalar populyatsiyasida farmakokinetika o'rganilmagan.
Jins
Ayollarda dapagliflozinning o'rtacha (barqaror holatda organizmdagi o'rtacha miqdori) AUC qiymati erkaklarga nisbatan taxminan 22% yuqori.
Irq
Oq tanli, negr va osiyolik irqlar o'rtasida tizimli ta'sirda klinik ahamiyatli farqlar aniqlanmagan.
Tana massasi
Dapagliflozinga ta'sir tana massasi oshishi bilan kamayadi. Shunga ko'ra, tana massasi past bo'lgan bemorlarda dapagliflozinga ta'sir biroz yuqoriroq bo'lishi mumkin, tana massasi katta bo'lgan bemorlarga nisbatan. Biroq, ushbu farqlar klinik ahamiyatli emas.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Farmakodinamik o‘zaro ta’sirlar
Diuretiklar
Dapagliflozin tiazid va ilg‘or diuretiklarning diuretik ta’sirini kuchaytirishi mumkin va suvsizlanish va gipotenziya xavfini oshirishi mumkin.
Insulin va insulin sekretsiyasi stimulyatorlari
Insulin va insulin sekretsiyasi stimulyatorlari, masalan, sulfonilmochevina, gipoglikemiyani chaqiradi. Shuning uchun, dapagliflozin bilan birga qo‘llanganda gipoglikemiya xavfini kamaytirish uchun insulin yoki insulin sekretsiyasi stimulyatorining dozasini kamaytirish talab qilinishi mumkin.
Farmakokinetik o‘zaro ta’sirlar
Dapagliflozin metabolizmi asosan UGT1A9 fermenti ta’sirida glyukuronid kon’yugatsiyasi orqali amalga oshiriladi.
Laboratoriya tadqiqotlarida dapagliflozin sitoxrom P450 tizimi izofermentlari CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4 ni inhibe qilmagan va CYP1A2, CYP2B6 yoki CYP3A4 izofermentlarini induksiya qilmagan. Shu sababli, dapagliflozinning ushbu izofermentlar ta’sirida metabolizatsiyalanadigan birga qo‘llaniladigan preparatlarning metabolik klirensiga ta’siri kutilmaydi. Boshqa dori vositalarining dapagliflozinga ta’siri
Dapagliflozinni bir martalik dozada qabul qilishda o‘zaro ta’sirlarni o‘rganish natijasida metformin, pioglitazon, sitagliptin, glimepirid, vogliboza, gidroxlorotiazid,
bumetanid, valsartan yoki simvastatin dapagliflozinning farmakokinetikasiga ta’sir ko‘rsatmaydi. Dapagliflozin va rifampitsin (turli faol transportyorlar va dori metabolizatsiyalovchi fermentlar induktori) birga qo‘llanganda dapagliflozinning tizimli ekspozitsiyasi (AUC) 22% ga kamaygan, bu buyrak orqali glyukozaning sutkalik chiqarilishiga klinik ahamiyatli ta’sir ko‘rsatmagan. Preparat dozasini o‘zgartirish tavsiya etilmaydi. Boshqa induktorlar (masalan, karbamazepin, fenitoin, fenobarbital) bilan birga qo‘llanganda klinik ahamiyatli ta’sir kutilmaydi.
Dapagliflozin va mefenam kislotasi (UGT1A9 inhibitörü) birga qo‘llanganda dapagliflozinning tizimli ekspozitsiyasi 55% ga oshgan, lekin buyrak orqali glyukozaning sutkalik chiqarilishiga klinik ahamiyatli ta’sir ko‘rsatmagan. Preparat dozasini o‘zgartirish tavsiya etilmaydi.
Dapagliflozinning boshqa dori vositalariga ta’siri
Dapagliflozinni bir martalik dozada qabul qilishda o‘zaro ta’sirlarni o‘rganish natijasida dapagliflozin metformin, pioglitazon, sitagliptin, glimepirid, gidroxlorotiazid, bumetanid, valsartan, digoksin (P-gp substrati) yoki varfarin (S-varfarin, CYP2C9 izofermenti substrati) farmakokinetikasiga yoki xalqaro normallashtirilgan nisbat (XNN) bo‘yicha baholangan antikoagulyant ta’siriga ta’sir ko‘rsatmagan. Dapagliflozin 20 mg va simvastatin (CYP3A4 izofermenti substrati) bir martalik dozada birga qo‘llanganda simvastatin AUC 19% ga va simvastatin kislotasi AUC 31% ga oshgan. Simvastatin va simvastatin kislotasi ekspozitsiyasining oshishi klinik ahamiyatli deb hisoblanmaydi.
Dapagliflozinning 1,5-angidroglyukozit (1,5-AG) tahlili natijalariga ta’siri
Glikemik nazorat monitoringi uchun 1,5-AG tahlilidan foydalanish tavsiya etilmaydi, chunki SGLT2 ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlarda 1,5-AG o‘lchovlari glikemik nazoratni baholashda informativ emas. Glikemik nazorat monitoringi uchun muqobil usullardan foydalanish tavsiya etiladi.
Boshqa o‘zaro ta’sirlar
Chekish, dieta, o‘simlik preparatlarini qabul qilish va alkogol iste’mol qilishning dapagliflozin farmakokinetik parametrlariga ta’siri o‘rganilmagan.
Bola populyatsiyasi
Tadqiqotlar o‘tkazilmagan.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Buyrak yetishmovchiligi
Dapagliflozinning glikemik samaradorligi buyrak funksiyasiga bog‘liq va bu samaradorlik o‘rtacha darajadagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda pasayadi hamda og‘ir darajadagi buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, ehtimol, yo‘qoladi. O‘rtacha darajadagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlar orasida (GFR <60 ml/min.) dapagliflozin qabul qilgan bemorlarning ko‘pchiligida kreatinin, fosfor, paratireoid gormoni darajasining oshishi va arterial gipotenziya kuzatilgan.
O‘rtacha darajadagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarga GFR «60 ml/min bo‘lsa, Dapa preparati bilan davolashni boshlash mumkin emas, va GFR <45 ml/min bo‘lsa, uni qo‘llash to‘xtatilishi kerak. Dapa preparatining og‘ir darajadagi buyrak yetishmovchiligi (GFR (30) yoki terminal bosqichdagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlardagi samaradorligi va xavfsizligi o‘rganilmagan.
Buyrak funksiyasini quyidagicha monitoring qilish tavsiya etiladi:
dapagliflozin bilan davolashni boshlashdan oldin va keyinchalik kamida 1 marta yilda;
buyrak funksiyasini pasaytirishi mumkin bo‘lgan hamroh dori vositalarini qabul qilishdan oldin va keyinchalik vaqti-vaqti bilan;
o‘rtacha darajadagi buyrak funksiyasi buzilganda, GFR «60 ml/min bo‘lsa, kamida 2-4 marta yilda.
Jigar yetishmovchiligi
Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda preparatni qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar cheklangan. Og‘ir darajadagi jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda dapagliflozin ekspozitsiyasi oshadi.
OVK pasayishi, arterial gipotenziya va elektrolit muvozanati buzilishi xavfi bo‘lgan bemorlarda qo‘llash
Dapagliflozin ta’sir mexanizmiga muvofiq diurezni kuchaytiradi, bu esa arterial bosimning biroz pasayishi bilan kechadi. Diuretik ta’sir qonda glyukoza konsentratsiyasi juda yuqori bo‘lgan bemorlarda yanada kuchliroq bo‘lishi mumkin.
Dapagliflozin «halqa» diuretiklarini qabul qilayotgan yoki OVK pasaygan bemorlarga, masalan, o‘tkir kasalliklar (masalan, me’da-ichak kasalliklari) natijasida, kontrendikatsiyalangan. Dapagliflozin bilan bog‘liq arterial bosim pasayishi xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan bemorlarda, masalan, yurak-qon tomir kasalliklari tarixi bo‘lgan, arterial gipotenziya tarixi bo‘lgan, antihipertenziv terapiya olayotgan yoki keksalarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Dapagliflozin qabul qilinayotganda OVK va elektrolitlar konsentratsiyasini (masalan, fizik tekshiruv, arterial bosim o‘lchovi, laborator tahlillar, jumladan, gematokrit) hamroh holatlar fonida, OVK pasayishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan holatlarda, diqqat bilan monitoring qilish tavsiya etiladi. OVK pasayganda dapagliflozin qabul qilishni vaqtincha to‘xtatish tavsiya etiladi, bu holat tuzatilgunga qadar.
Diabetik ketoatsidoz
Noyob hollarda diabetik ketoatsidoz (DKA), jumladan, hayot uchun xavfli holatlar, natriy-glyukoza kotransportyorining 2-turi (SGLT2) ingibitorlari, shu jumladan dapagliflozin qabul qilgan bemorlarda klinik va postmarketing tadqiqotlarda qayd etilgan. Ba’zi hollarda, holatning namoyon bo‘lishi noan’anaviy bo‘lib, qondagi glyukoza miqdori 14 mmol/l (250 mg/dl) dan past bo‘lgan o‘rtacha ko‘rsatkichlar bilan kechgan. DKA dapagliflozinning yuqori dozalari bilan tez-tez uchraydimi, noma’lum.
Diabetik ketoatsidoz xavfini, noaniq simptomlar, masalan, ko‘ngil aynishi, qusish, ishtahaning yo‘qligi, qorin og‘rig‘i, haddan tashqari chanqoq, nafas olishda qiyinchilik, ongning chalkashligi, noodatiy charchoq yoki uyquchanlik bo‘lsa, hisobga olish kerak. Bunday simptomlar paydo bo‘lsa, bemorlarni, qondagi glyukoza darajasidan qat’i nazar, ketoatsidozga tekshirish zarur. DKA gumon qilingan yoki tashxis qo‘yilgan bemorlarda dapagliflozin bilan davolashni darhol to‘xtatish kerak.
Jiddiy jarrohlik aralashuvi yoki ichki organlarning og‘ir o‘tkir kasalliklari sababli shifoxonaga yotqizilgan bemorlarda davolash to‘xtatilishi kerak. Har ikki holatda ham, dapagliflozin bilan davolash bemorning holati barqarorlashgandan so‘ng qayta boshlanishi mumkin.
Dapagliflozin qabul qilishni boshlashdan oldin, bemorning kasallik tarixidagi DKA rivojlanishiga moyil bo‘lishi mumkin bo‘lgan omillarni ko‘rib chiqish kerak. DKA xavfi yuqori bo‘lishi mumkin bo‘lgan bemorlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: beta-hujayra funksiyasi zaxirasi past bo‘lgan bemorlar (masalan, 2-tip diabetli, past S-peptid darajasi yoki kattalarda latent autoimmun diabet (LADA) bo‘lgan yoki pankreatit tarixi bo‘lgan bemorlar), ovqatlanish cheklangan yoki og‘ir suvsizlanish holatlari bo‘lgan bemorlar, insulin dozalari kamaytirilgan bemorlar va ichki organlarning o‘tkir kasalliklari, jarrohlik aralashuvi yoki spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish natijasida insulinga ehtiyoji oshgan bemorlar. SGLT2 ingibitorlarini bu bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
SGLT2 ingibitorlari bilan davolash vaqtida DKA bo‘lgan bemorlarda, agar boshqa provokatsion omil aniq aniqlanib, bartaraf etilmagan bo‘lsa, SGLT2 ingibitorlari bilan davolashni qayta boshlash tavsiya etilmaydi.
1-tip diabetli bemorlarda dapagliflozinning xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan va dapagliflozin 1-tip diabetli bemorlarni davolash uchun qo‘llanmasligi kerak. Klinik tadqiqotlardan olingan cheklangan ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, 1-tip diabetli bemorlar SGLT2 ingibitorlari bilan davolanganida DKA umumiy tezlikda yuz beradi.
Siydik yo‘llari infeksiyalari
Dapagliflozin qo‘llanilgan 24 haftagacha bo‘lgan umumlashtirilgan ma’lumotlar tahlilida, 10 mg dozada dapagliflozin qabul qilinganida siydik yo‘llari infeksiyalari ko‘proq qayd etilgan. Piyelonefrit rivojlanishi kamdan-kam uchragan, nazorat guruhida ham o‘xshash tezlikda kuzatilgan. Buyraklar orqali glyukoza chiqarilishi siydik yo‘llari infeksiyalari rivojlanish xavfini oshirishi mumkin, shuning uchun piyelonefrit yoki urosepsis davolashda dapagliflozin terapiyasini vaqtincha to‘xtatish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak.
Keksalar
Keksalarda buyrak funksiyasi buzilishi va/yoki buyrak funksiyasiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan antihipertenziv dori vositalarini, masalan, angiotenzin-konvertatsiya qiluvchi ferment (ACE) ingibitorlari va angiotenzin II 1-tip retseptor antagonistlari (ARA) qabul qilish ehtimoli yuqoriroq. Keksalar uchun buyrak funksiyasi buzilganda barcha bemor populyatsiyalari uchun bir xil tavsiyalar amal qiladi, 65 yoshdan katta guruhda dapagliflozin qabul qilgan bemorlarning ko‘pchiligida buyrak funksiyasi buzilishi yoki buyrak yetishmovchiligi bilan bog‘liq nojo‘ya reaksiyalar rivojlangan. Buyrak funksiyasi buzilishi bilan bog‘liq eng ko‘p uchraydigan nojo‘ya reaksiya qon zardobida kreatinin konsentratsiyasining oshishi bo‘lib, ko‘pchilik holatlar o‘tkinchi va qaytar edi.
Keksalarda OVK pasayishi xavfi yuqoriroq bo‘lishi mumkin va diuretiklarni qabul qilish ehtimoli ko‘proq. 65 yoshdan katta bemorlar orasida dapagliflozin qabul qilgan bemorlarning ko‘pchiligida OVK pasayishi bilan bog‘liq nojo‘ya reaksiyalar qayd etilgan.
75 yosh va undan katta bemorlarda preparatni qo‘llash tajribasi cheklangan. Ushbu populyatsiyada dapagliflozin bilan davolashni boshlash mumkin emas.
Yurak yetishmovchiligi
Preparatni Nyu-York kardiologik assotsiatsiyasi tasnifiga ko‘ra I-II funksional sinf surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qo‘llash tajribasi cheklangan va klinik tadqiqotlarda dapagliflozin Nyu-York kardiologik assotsiatsiyasi bo‘yicha III-IV funksional sinf surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qo‘llanilmagan.
Pioglitazon qabul qilgan bemorlarda qo‘llash
Dapagliflozin va siydik pufagi saratoni o‘rtasida sabab-oqibat bog‘liqligi ehtimoldan yiroq bo‘lsa-da, ehtiyot chorasi sifatida, dapagliflozin pioglitazonni bir vaqtda qabul qilgan bemorlarda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Pioglitazon bo‘yicha mavjud epidemiologik ma’lumotlar pioglitazon qabul qilgan diabetli bemorlarda siydik pufagi saratoni rivojlanish xavfi biroz oshganini ko‘rsatadi.
Gematokrit qiymatining oshishi
Dapagliflozin qo‘llanilganda gematokrit oshishi kuzatilgan, shuning uchun gematokrit qiymati yuqori bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Pastki oyoq amputatsiyalari
Boshqa SGLT2 ingibitorlari bilan o‘tkazilgan tadqiqotlarda pastki oyoq amputatsiyalari (asosan, bosh barmoq) sonining oshishi kuzatilgan. Bu sinfga xos ta’sir ekani noma’lum. Diabetli barcha bemorlarda, oyoqlarga doimiy profilaktik parvarish zarurligi haqida bemorlarni maslahat berish muhimdir.
Siydik tahlili natijalarini baholash
Preparatning ta’sir mexanizmi tufayli Dapa preparatini qabul qilayotgan bemorlarda siydikda glyukoza tahlili natijalari ijobiy bo‘ladi.
Laktoza
Tabletkalar suvdan holi laktoza saqlaydi. Galaktozani kam uchraydigan irsiy intoleransiyasi, Lapp laktaza yetishmovchiligi yoki glyukoza va galaktoza malabsorbsiyasi sindromi bo‘lgan bemorlarga dori vositasini qo‘llash mumkin emas.
Homiladorlik va laktatsiya davri
Dapagliflozin homilador ayollarda qo‘llanilishi bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q. Homiladorlik aniqlanganda, dapagliflozin bilan davolash to‘xtatilishi kerak.
Dapagliflozin va uning metabolitlari ona sutiga ajraladimi, noma’lum. Yangi tug‘ilgan chaqaloq/bolalar uchun xavf istisno qilinmaydi. Dapagliflozin emizish davrida kontrendikatsiyalangan.
Dapagliflozinning inson reproduktiv funksiyasiga ta’siri o‘rganilmagan.
Avtomobil va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi yoki ahamiyatsiz ta’sir qiladi. Dapagliflozin sulfonilmochevina yoki insulin bilan birga qo‘llanganda gipoglikemiya xavfi haqida bemorlarni ogohlantirish kerak.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Daligliflochi xavfsiz va bemorlar tomonidan yaxshi ko‘tariladi, bir martalik qabulda 500 mg gacha (tavsiya etilgan dozaning 50 barobar yuqorisi) dozada.
Dozani oshirib yuborish holatida, bemorning holatini hisobga olgan holda, qo‘llab-quvvatlovchi terapiya o‘tkazish zarur. Dapagliflozinni gemodializ yordamida chiqarilishi o‘rganilmagan.