-
Tarkibi
1 g gel tarkibida:
faol modda: diklofenak dietilamin 5%;
yordamchi moddalari: karbomer 940, natriy metilparaben, natriy propilparaben, butillangan gidroksitoloul, tvin 80, natriy gidroksid pelletlari, tozalangan suv.
-
Qo'llanilishi
Mahalliy davolash:
og‘riq va shish bilan kechuvchi yallig‘lanish va degenerativ xarakterdagi tayanch-harakat tizimi kasalliklarida, jumladan: revmatoid artrit;
ankilozlovchi spondiloartrit (Bekhterev kasalligi);
revmatoid yumshoq to‘qimalar zararlanishi (tendovaginit, bursit, miozit);
o‘tkir podagrik, infeksion, psoriazik va travmadan keyingi artritlar;
bo‘g‘imlarning degenerativ kasalliklari (katta va kichik bo‘g‘imlar osteoartrozi);
umurtqa osteoxondrozi;
mialgiya, nevralgiya, ishiatik og‘riq;
jarohatlar (ko‘karishlar, bog‘lam, mushak va paylarning cho‘zilishi);
og‘ir jismoniy yuklama natijasida yuzaga kelgan mushak va bo‘g‘imlardagi og‘riq.
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Diklofenak va preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik (allergiya); epidermisning shikastlanishi, qo'llash sohasida ochiq yaralar; atsetilsalitsil kislotasini qabul qilish fonida astmatik status; aniqlanmagan etiologiyali gemopoez buzilishi; oshqozon va 12 barmoqli ichak yarasi zo‘rayish bosqichida; homiladorlikning oxirgi trimestri; 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi (bu yoshda preparatning tashqi qo‘llanilishi bo‘yicha yetarli tajriba yo‘q).
-
Qo'llash usuli
Og‘riq sohasining yuzasiga qarab 2-4 g gel (4-8 sm uzunlikdagi poloska) teriga yupqa qatlamda surtiladi va yengil uqalab 2-3 marta kuniga qo‘llaniladi. O‘rtacha kunlik doza 10 g gelni tashkil etadi, bu 100 mg diklofenak natriygiga to‘g‘ri keladi.
Preparatni butun teriga surtish kerak, ko‘zga va shilliq qavatlarga tushishidan saqlaning.
Gelni ochiq yaralarga surtish mumkin emas. Davolash kursining davomiyligi shifokor bilan maslahatlashmasdan 10 kundan oshmasligi kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Preparat yaxshi o‘zlashtiriladi. Mahalliy qo‘llanganda preparatning juda oz miqdori (taxminan 5%) so‘riladi va tizimli qon aylanishiga tushadi, bu esa nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarga xos bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish ehtimolini kamaytiradi.
Ba’zan qo‘llash joyida teri tirnash xususiyati, toshma, shish va pufakchalar, papulalar, qobiq, qizarish, shuningdek, terining qurishi, kuydiruvchi yoki achishish hissi, teri qichishishi kuzatilishi mumkin. Agar diklofenak katta yuzalarga va uzoq muddat davomida surtilsa, diklofenak saqlovchi tabletkalar, shamchalar yoki ampulalarni qabul qilishda kuzatiladigan tizimli nojo‘ya ta’sirlarni istisno qilib bo‘lmaydi.
Alohida hollarda umumiy toshma, yuzning shishishi (angionevrotik shish) va bo‘g‘ilish, shuningdek, fotosensibilizatsiya rivojlanishi mumkin.
Har qanday nojo‘ya ta’sirlar paydo bo‘lsa, qo‘shimcha tekshiruv va terapiyani tuzatish zarur.
Noodatiy reaksiyalar paydo bo‘lsa, preparatni darhol to‘xtatish va shifokor bilan maslahatlashish kerak.
-
Farmakologik xususiyatlari
Mahalliy qo‘llanganda og‘riq qoldiruvchi, yallig‘lanishga qarshi va shishlarga qarshi ta’sir ko‘rsatadi. Bo‘g‘imlardagi og‘riq va yallig‘lanishni bartaraf etadi, ertalabki qotish va bo‘g‘imlarning shishishini kamaytiradi, bo‘g‘imlardagi harakat hajmining oshishiga yordam beradi. Gelning ta’siri uning tarkibiga kiruvchi komponentlar bilan bog‘liq.
Diklofenak siklooksigenazani sekinlashtiradi, prostaglandinlar - endogen moddalar biosintezini bostiradi, ular isitma, yallig‘lanish va og‘riqning kelib chiqishida muhim rol o‘ynaydi. Diklofenak og‘riqni bartaraf etadi, yallig‘lanishni yo‘qotadi.
Mentol sovuq retseptorlarini qo‘zg‘atadi. Bu uning surtilgan joyida kapillyarlarning torayishi va o‘tkazuvchanligining kamayishi, salqinlik hissi bilan kechadi. Mahalliy chalg‘ituvchi va o‘rtacha darajada og‘riq qoldiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Metilsalitsilat salitsil kislotasining hosilasi bo‘lib, mahalliy tirnash xususiyati beruvchi ta’sirga ega. Terining retseptorlarini qo‘zg‘atib, metilsalitsilat og‘riq sezgilarini kamaytiradi. Bundan tashqari, metilsalitsilat prostaglandinlar sintezini to‘xtatadi, bu esa shish va yallig‘langan to‘qimalarning infiltratsiyasini kamaytiradi. Zig‘ir urug‘i yog‘i yallig‘lanishga qarshi effektga, antioksidant xususiyatlarga ega, surtilgan joyda qon aylanishini yaxshilaydi.
Farmakokinetika
Gelning ta’siri teriga surtilgandan so‘ng bir necha daqiqa ichida boshlanadi. 20 - 30 daqiqadan so‘ng gelning ta’siri maksimal darajaga yetadi. Asosiy klinik simptomlarning yo‘qolishi odatda davolash boshlangan dastlabki kunlarda kuzatiladi.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Boleks aktiv gelini boshqa dori vositalari bilan bir vaqtda qo‘llash mumkin, chunki ushbu preparat komponentlarining ular bilan, shu jumladan natriy diklofenakning peroral qabul qilinishi bilan tizimli o‘zaro ta’siri aniqlanmagan.
Biroq, Boleks aktiv gelini uzoq muddat katta dozalarda qo‘llashda, diklofenak antikoagulyantlar, glyukokortikosteroidlar, litiy preparatlari ta’sirini kuchaytirishi, shuningdek, furosemid va tiazid diuretiklarining ta’sirini susaytirishi mumkinligini hisobga olish kerak.
Preparat qon plazmasida digoksin konsentratsiyasini oshirishi, boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarning o‘zlashtirilishini kamaytirishi, ularning me’da-ichak shilliq qavatiga nisbatan yaradorlik ta’sirini kuchaytirishi mumkin.
Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarni o‘z ichiga olgan bir nechta preparatlarni bir vaqtda mahalliy qo‘llashda, qichima, qizarish, qobiq hosil bo‘lishi ko‘rinishida mahalliy tirnash xususiyati rivojlanishi mumkin.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Avvalroq asetilsalisil kislotasi, boshqa salisilatlar va boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarni mahalliy qo‘llashda yuqori sezuvchanlik reaksiyasi (astmatik xurujlar, teri reaksiyalari yoki vazomotor rinitlar) kuzatilgan bemorlarda preparat ehtiyotkorlik bilan, barcha kutilayotgan xavf omillari va foyda puxta baholangan holda qo‘llaniladi.
Boleks aktiv gelini ehtiyotkorlik bilan oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak peptik yarasi, jigar/buyrak funksiyasi buzilishi, qon aylanishi buzilishi, burun bo‘shlig‘i shilliq qavati polipozi bo‘lgan bemorlar anamnezida qo‘llaniladi.
Gel surtilgandan so‘ng, preparat qoldiqlarining shilliq qavatlarga va ko‘zga tushib ketishini oldini olish uchun qo‘llarni yuvish zarur.
Homiladorlik va emizish davrida gelni katta tana sohalariga surish va uzoq muddat davomida qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki hozirgi vaqtda preparatning homilaga zararli ta’siri haqida ma’lumotlar yo‘q. Homiladorlik va emizish davrida preparatni buyurish masalasini faqat shifokor hal qiladi.