Faol modda: povidon-yod;

1 ml eritmada 100 mg povidon-yod mavjud.

Boshqa tarkibiy qismlar: glitserin (85%), nonoksinol 9, limon kislotasi anhidrid, natriy gidroforfat anhidrid, natriy gidroksid, tozalangan suv. 

 

Povidon-yod bu yod va polimer polivinilpirrolidon kompleksi bo'lib, teriga surtilgandan so'ng ma'lum vaqt davomida yod ajralib chiqadi. Elementar yod kuchli bakteritsid ta'sirga ega, bakteriyalar, viruslar, zamburug'lar va eng sodda mikroorganizmlarga nisbatan keng antimikrob spektrga ega.

Ta'sir mexanizmi: erkin yod tez bakteritsid ta'sir ko'rsatadi, polimer esa yod uchun depo hisoblanadi.

Teriga va shilliq qavatlarga tegishi bilan polimerdan sezilarli miqdorda yod ajralib chiqadi.

PVP bilan kompleks hosil bo'lganda, yod spirtli yod eritmalariga xos bo'lgan mahalliy tirnash xususiyati beruvchi ta'sirini sezilarli darajada yo'qotadi va shuning uchun teri, shilliq qavatlar va zararlangan yuzalar tomonidan yaxshi ko'tariladi.

Yod mikroorganizmlarning fermentlari va tuzilmaviy oqsillarining tarkibiga kiruvchi oksidlanish-sulfid (SH) va gidroksil (OH) guruhlari bilan reaksiyaga kirishadi, bu oqsillarni inaktivatsiya qiladi yoki buzadi. Ko'pgina mikroorganizmlar in vitro bir daqiqadan kamroq vaqt ichida yo'q qilinadi, asosiy buzuvchi ta'sir esa dastlabki 15-30 soniyada yuz beradi. Shu bilan birga, yod rangsizlanadi, shuning uchun jigarrang rangning to'yinganligi o'zgarishi uning samaradorligining ko'rsatkichi hisoblanadi.

Betadin® Teri uchun eritmaning faol moddasining antimikrob spektri keng bo'lib, ya'ni gram-musbat va gram-manfiy bakteriyalarga (bakteritsid), viruslarga (virulitsid), zamburug'larga (fungitsid) va zamburug' sporalariga (sporitsid), shuningdek, ba'zi eng sodda mikroorganizmlarga (protozoid) ta'sir ko'rsatadi.

Ta'sir mexanizmi tufayli preparatga, shu jumladan uzoq muddatli qo'llashda ikkilamchi rezistentlik kutilmaydi.

Preparat suvda eriydi va suv bilan oson yuviladi.

Preparatning katta yara yuzalariga yoki og'ir kuyishlarga, shuningdek, shilliq qavatlarga uzoq muddatli surtilishi sezilarli miqdorda yod so'rilishiga olib kelishi mumkin. Odatda, preparatni uzoq muddat qo'llash natijasida qonda yod miqdori tezda oshadi. Konsentratsiya preparatni oxirgi marta qo'llaganidan 7-14 kun o'tgach dastlabki darajaga qaytadi.

Qalqonsimon bez funksiyasi normal bo'lgan bemorlarda yod zaxirasining oshishi qalqonsimon bez gormonlari holatida klinik ahamiyatli o'zgarishlarga olib kelmaydi. 

 

Povidon-yod kompleksi mikroorganizmlarga nisbatan pH 2-7 da faol.

Diqqat! O'zining oksidlovchi xususiyatlari tufayli povidon-yod ayrim diagnostik testlar natijalariga ta'sir ko'rsatishi mumkin, masalan, najas yoki siydikda yashirin qon yoki siydikda glyukoza aniqlanishi. Povidon-yod qo'llanilganda qalqonsimon bez tomonidan yod so'rilishi kamayishi mumkin, bu ayrim diagnostik testlar natijalariga ta'sir qilishi mumkin (masalan, qalqonsimon bez sintigrafiyasi, oqsil bilan bog'langan yodni aniqlash, radioaktiv yodni o'lchash) yoki bezlar tomonidan qo'llaniladigan yodga qarshi ta'sir ko'rsatishi mumkin. Tarkibida simob, kumush, vodorod peroksid yoki taurolidin bo'lgan preparatlar povidon-yod kompleksi bilan o'zaro ta'sirga kirishi mumkin, shu sababli ularni birga qo'llash tavsiya etilmaydi.

Povidon-yod va tarkibida oktenidin bo'lgan antiseptiklarni bir vaqtda yoki darhol ketma-ket qo'llash preparat qo'llanilgan joylarda to'q jigarrang nekrozlar paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin.

Preparat oqsillar va to'yinganmagan organik komplekslar bilan reaksiyaga kirishi mumkin, shuning uchun povidon-yod effekti uning dozasini oshirish bilan kompensatsiya qilinishi mumkin.

Uzoq muddatli qo'llashdan, ayniqsa katta yuzalarda, litiy preparatlarini qabul qilayotgan bemorlarda saqlanish lozim. 

 

Povidon-yod qo'llanilishi qalqonsimon bez tomonidan yodning so'rilishini kamaytirishi mumkin, bu esa ba'zi tekshiruvlar va muolajalar (qalqonsimon bezning sintsigrafiyasi, oqsil bilan bog'langan yodni aniqlash, radioaktiv yod bilan diagnostik muolajalar) natijalariga ta'sir qilishi mumkin, shu sababli yod preparatlari bilan davolash mumkin emas. Povidon-yod bilan davolash to'xtatilgandan so'ng kamida 1-4 hafta tanaffus qilish kerak.

Qalqonsimon bez saratonini radioaktiv yod bilan davolashdan oldin yoki keyin yoki radioaktiv yod bilan sintsigrafiya o'tkazishdan oldin bemorlarga qo'llash tavsiya etilmaydi.

Yodning katta miqdori qalqonsimon bez faoliyati buzilgan bemorlarda (masalan, tugunli kolloid zob, endemik zob) gipertireozga olib kelishi mumkin. Shuning uchun ularda mazning qo'llanilishi vaqt va teri yuzasining maydoni bo'yicha cheklanadi.

Davolash tugaganidan keyin ham gipertireozning erta simptomlari paydo bo'lishini kuzatish va qalqonsimon bez faoliyatini nazorat qilish kerak.

Povidon-yodning oksidlovchi ta'siri diagnostik testlarda (masalan, gemoglobin va najas va siydikdagi glyukozaga toluidin va gvyayak testi) soxta musbat natijalarga olib kelishi mumkin.

Povidon-yodning oksidlovchi ta'siri metallarning korroziyasiga olib kelishi mumkin, shu bilan birga plastik va sintetik materiallar odatda povidon-yodga sezgir emas. Ayrim hollarda odatda tiklanadigan rang o'zgarishi kuzatilishi mumkin.

Povidon-yod mato va boshqa materiallardan iliq sovunli suv bilan oson yuviladi. Qiyin ketadigan dog'larni ammiak eritmasi yoki natriy tiosulfat bilan tozalash kerak.

Eritma ichki qo'llash uchun mo'ljallanmagan.

Operatsiyadan oldingi terini dezinfeksiya qilishda bemor ostida eritma qoldiqlari qolmasligiga e'tibor berish kerak (teri tirnash xususiyati kelib chiqmasligi uchun).

Gipertireoz rivojlanishini istisno qilib bo'lmagani sababli, povidon-yodni uzoq muddat (14 kundan ortiq) yoki katta miqdorda (tanani 10% dan ortiq yuzasiga) qo'llash (ayniqsa, yashirin qalqonsimon bez faoliyati buzilgan, ayniqsa, keksalarda) faqat kutilayotgan foyda va mumkin bo'lgan xavf puxta baholangandan so'ng ruxsat etiladi. Bunday bemorlarni gipertireozning erta belgilari va qalqonsimon bez faoliyatini aniqlash uchun, hatto preparat qo'llanilishi to'xtatilgandan so'ng ham (3 oygacha) nazorat qilish kerak.

Orofarengial qo'llashda pnevmonit rivojlanishi mumkin.

Homiladorlik va emizish davrida qo'llanilishi
Povidon-yod faqat shifokor tomonidan qat'iy belgilangan hollarda va eng kichik dozalarda qo'llanilishi kerak. Yod platsentar to'siqdan o'tadi va ko'krak sutiga o'tishi mumkin, shuning uchun homila yoki yangi tug'ilgan chaqaloqlarda yodga yuqori sezuvchanlik xavfi mavjud. Povidon-yod darajasi ko'krak sutida qon zardobiga nisbatan yuqoriroq. Shuning uchun preparat homila yoki yangi tug'ilgan chaqaloqda gipertireoz yoki qalqonsimon bez gormoni darajasining oshishiga sabab bo'lishi mumkin. Bolalarda qalqonsimon bez faoliyatini tekshirish zarur.

Preparat homiladorlikning 2-oyidan keyin va emizish davrida qo'llash uchun kontraindikatsiyalangan. Davolash vaqtida emizishni to'xtatish kerak. 

 

Oʻtkir yod intoksikatsiyasida quyidagi simptomlar xarakterlidir:

Davolash: simptomatik va qoʻllab-quvvatlovchi terapiya oʻtkazilishi kerak, ayniqsa elektrolit muvozanati, buyrak va qalqonsimon bez funksiyasiga alohida eʼtibor qaratiladi.

Shuningdek, kraxmal va oqsil saqlovchi mahsulotlarni (masalan, suvda yoki sutda kraxmal eritmasi) darhol qoʻllash. Oshqozonni yuvish uchun 5% natriy tiosulfat eritmasi (yoki 10% natriy tiosulfat eritmasi tomir ichiga) har 3 soatda, zaruratga koʻra qoʻllaniladi. Shuningdek, qalqonsimon bez funksiyasining klinik nazorati yod-induksiyalangan giperteriozning erta simptomlarini istisno qiladi yoki aniqlaydi.