ta'sir qiluvchi moddalari: amoksitsillin, klavulan kislotasi 5 ml suspenziya tarkibida amoksitsillin (amoksitsillin trigidrat ko‘rinishida) 200 mg, klavulan kislotasi (kaliy klavulanat ko‘rinishida) 28,5 mg yordamchi moddalari: ksantan saqichi, aspartam (E 951), yantar kislotasi, kremniy dioksid kolloid, gidroksipropilmetilsellyuloza, quritilgan apelsin aromatizatorlari (1 va 2), quritilgan malina aromatizatori, quritilgan "Yorqin patoka" aromatizatori, kremniy dioksidi.

Kattalar va bolalarda Augmentinga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqargan bakterial infeksiyalarni davolash: o'tkir bakterial sinusit o'tkir o'rta otit, tasdiqlangan surunkali bronxitning zo'rayishi tashqaridan kasalxonada bo'lmagan pnevmoniya tsistitlar pielonefrit teri va yumshoq to'qimalar infeksiyalari, jumladan, sellulit, hayvon chaqishi, keng tarqalgan sellulit bilan og'ir dentoalveolyar abscesslar suyak va bo'g'imlar infeksiyalari, jumladan, osteomiyelit. Antibakterial preparatlarni buyurishda ularni to'g'ri qo'llash qoidalariga rioya qilish kerak.

Preparat tarkibiy qismlariga, penitsillin guruhiga mansub har qanday antibakterial vositalarga yuqori sezuvchanlik. Anamnezda boshqa beta-laktam agentlar (jumladan, tsefalosporinlar, karbapenemlar yoki monobaktamlar) qo‘llanilishi bilan bog‘liq og‘ir gipersensitivlik reaksiyalari (jumladan, anafilaksiya) mavjudligi. Anamnezda amoksitsillin / klavulanat qo‘llanilishi bilan bog‘liq sariqlik yoki jigar disfunktsiyasi mavjudligi.

Preparatni antibiotikoterapiya bo'yicha rasmiy tavsiyalar va mavjud bo'lsa, antibiotikka mahalliy sezuvchanlik ma'lumotlariga muvofiq qo'llash kerak. Amoksitsillin / klavulanatga sezuvchanlik turli hududlarda farq qiladi va vaqt o'tishi bilan o'zgarishi mumkin. Zarur bo'lsa, mikroorganizmlarning antibiotikka sezuvchanligini aniqlash kerak. Preparat dozasini shifokor kutilayotgan mikroorganizmlar va ularning antibakterial preparatlarga sezuvchanligi, kasallik og'irligi va infeksiya joylashuvi, bemorning yoshi, tana massasi va buyrak funksiyasiga qarab belgilaydi. Davolash davomiyligi bemorning davolashga klinik javobiga qarab aniqlanadi. Ba'zi infeksiyalar (masalan, osteomiyelit) uzoq muddatli davolashni talab qiladi. Agar davolash uchun amoksitsillinning yuqori dozalari kerak bo'lsa, klavulan kislotaning ortiqcha yuqori dozalari buyurilishini oldini olish uchun Augmentinning boshqa shakllarini qo'llash kerak. Kattalar va tana massasi ≥ 40 kg bo'lgan bolalarda Augmentinning boshqa shakllarini qo'llash kerak.

Nojo'ya ta'sirlar ularning yuzaga chiqish tez-tezligiga ko'ra tasniflangan. Nojo'ya ta'sirlarning yuzaga chiqish tez-tezligi quyidagicha tasniflanadi: juda tez-tez ³ 1/10 tez-tez ³ 1/100 va < 1/10 kamdan-kam ³ 1/1000 va < 1/100 noyob ³ 1/10000 va < 1/1000 juda noyob < 1/10000. noma'lum (tez-tezligini mavjud ma'lumotlar asosida baholab bo'lmaydi). Infeksiyalar va invaziyalar. Tez-tez: teri va shilliq qavatlarning kandidozi. Noma'lum: preparatga sezgir bo'lmagan organizmlarning haddan tashqari ko'payishi. Qon aylanish va limfa tizimi. Noyob: qaytar lökopeniya (neytropeniya jumladan) va trombotsitopeniya. Juda noyob: qaytar agranulositoz va gemolitik anemiya, qon ketish vaqti va protrombin indeksi oshishi. Immun tizimi. Juda noyob: angionevrotik shish, anafilaksiya, serum kasalligiga o'xshash sindrom, allergik vaskulit. Nerv tizimi. Kamdan-kam: bosh aylanishi, bosh og'rig'i. Juda noyob: qaytar giperkativlik va tutqanoq. Tutqanoqlar buyrak funksiyasi buzilgan yoki yuqori dozalarda preparat qabul qilayotgan bemorlarda yuzaga kelishi mumkin. Noma'lum: aseptik meningit. Ovqat hazm qilish trakti. kattalar Juda tez-tez: diareya. Tez-tez: ko'ngil aynishi, qusish. bolalar Tez-tez: diareya, ko'ngil aynishi, qusish. Ko'ngil aynishi ko'proq preparatning yuqori dozalari bilan bog'liq. Yuqorida ko'rsatilgan ovqat hazm qilish tizimi simptomlarini preparatni ovqatlanish boshida qabul qilish orqali kamaytirish mumkin. Kamdan-kam: dispepsiya. Juda noyob: antibiotik bilan bog'liq kolit (psevdomembranoz va gemorragik kolit jumladan), qora "sochli" til. Juda noyob hollarda bolalarda tishlarning yuzasida rang o'zgarishi kuzatiladi. Og'iz bo'shlig'iga to'g'ri parvarish qilish bu holatning oldini olishi mumkin. Rang o'zgarishini tishlarni tozalash orqali bartaraf etish mumkin. Gepatobiliar tizimi. Kamdan-kam: AST va/yoki ALT darajasining o'rtacha oshishi beta-laktam antibiotiklar bilan davolanayotgan bemorlarda kuzatilgan, garchi bu holatning klinik ahamiyati aniqlanmagan. Juda noyob: gepatit va xolestatik sariqlik. Bu holatlar boshqa penisillinlar va sefalosporinlar bilan ham kuzatiladi. Gepatitlar asosan erkaklar va keksalarda yuzaga kelgan, ularning paydo bo'lishi uzoq muddatli davolanish bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Bolalarda bunday holatlar juda noyob kuzatilgan. Kasallik simptomlari davolanish vaqtida yoki darhol undan keyin paydo bo'ladi, lekin ba'zi hollarda davolash tugaganidan bir necha hafta o'tgach ham yuzaga kelishi mumkin. Bu holatlar odatda qaytar bo'ladi. Jigar funksiyasi buzilishi og'ir bo'lishi mumkin va juda noyob hollarda o'lim bilan yakunlanishi mumkin. Deyarli har doim bu og'ir asosiy kasalligi bo'lgan yoki bir vaqtda jigar faoliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatuvchi preparatlar qabul qilayotgan bemorlarda kuzatiladi. Teri va teri osti to'qimalari. Kamdan-kam: teri toshmasi, qichishish, eshakemi. Noyob: polimorf eritema. Juda noyob: Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, bulyoz ekssfoliativ dermatit, o'tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz pustulez. Agar har qanday allergik dermatit paydo bo'lsa, davolashni to'xtatish kerak. Buyrak va siydik ajratish tizimi. Juda noyob: interstitsial nefrite, kristalluriya (qarang "Dozani oshirib yuborish" bo'limi).

Amoksitsillin / klavulan kislotasi bilan davolashni boshlashdan oldin penisillinlar, tsefalosporinlar yoki boshqa beta-laktam preparatlarga ilgari bo‘lgan gipersensitivlik reaksiyalari haqida batafsil ma’lumot yig‘ish kerak (qarang «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» va «Nojo‘ya reaksiyalar» bo‘limlari). Penisillin bilan davolangan bemorlarda jiddiy va ayrim hollarda o‘lim bilan yakunlangan gipersensitivlik reaksiyalari (anafilaktik reaksiyalar) haqida xabar berilgan. Bunday reaksiyalar penisillinga yuqori sezuvchanlik tarixi bo‘lgan bemorlarda va atopik kasalliklari bo‘lgan bemorlarda ko‘proq uchraydi. Allergik reaksiya paydo bo‘lsa, amoksitsillin / klavulan kislotasi qo‘llashni to‘xtatish va mos muqobil terapiyani boshlash kerak. Agar infeksiya amoksitsillinga sezuvchan mikroorganizmlar tomonidan chaqirilgani isbotlansa, amoksitsillin / klavulan kislotasidan amoksitsillinga o‘tish umumqabul qilingan tavsiyalarga muvofiq ko‘rib chiqilishi kerak. Augmentin™ ning ushbu dori shakli kasallik qo‘zg‘atuvchilari beta-laktam preparatlarga, klavulan kislotasi bilan inhibe qilinmaydigan beta-laktamazlar orqali emas, rezistent bo‘lishi mumkin bo‘lgan yuqori xavf mavjud bo‘lsa, qo‘llash uchun mos emas. Ushbu dori shaklini penisillinga rezistent S. pneumoniae ni davolash uchun qo‘llash mumkin emas. Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda va yuqori dozalarda preparat qabul qilayotgan bemorlarda tutqanoq (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar») rivojlanishi mumkin. Agar infeksion mononukleozdan shubhalanilsa, amoksitsillin / klavulan kislotasini qo‘llashdan saqlanish kerak, chunki bunday hollarda amoksitsillin qo‘llanganda qizamiqqa o‘xshash toshma paydo bo‘lishi bilan bog‘liq bo‘lgan. Amoksitsillin bilan davolash vaqtida allopurinolni bir vaqtda qabul qilish teri allergik reaksiyalari ehtimolini oshiradi. Uzoq muddatli qo‘llash ayrim hollarda preparatga sezuvchan bo‘lmagan mikroorganizmlarning haddan tashqari ko‘payishiga olib kelishi mumkin. Davolash boshida isitma bilan kechuvchi generalizatsiyalashgan eritema va pustulalar paydo bo‘lishi o‘tkir generalizatsiyalashgan ekzantematoz pustulez (OGEP) (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar» bo‘limi) simptomi bo‘lishi mumkin. Bunday reaksiya Augmentin™ ni bekor qilishni va amoksitsillinni keyingi qo‘llash uchun qarshi ko‘rsatma hisoblanadi. Amoksitsillin / klavulan kislotasini jigar funksiyasi buzilgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak (qarang «Qo‘llash usuli va dozalari», «Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar» va «Nojo‘ya reaksiyalar» bo‘limlari). Jigar tomonidan asoratlar asosan erkaklar va keksalarda kuzatilgan, bu uzoq muddatli davolash bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bolalarda bunday asoratlar juda kam uchraydi. Barcha guruh bemorlarda simptomlar odatda davolash vaqtida yoki undan ko‘p o‘tmay paydo bo‘ladi, biroq ayrim hollarda davolash tugaganidan bir necha hafta o‘tib ham paydo bo‘lishi mumkin. Bunday holatlar, odatda, qaytuvchan. Jigar tomonidan asoratlar og‘ir bo‘lishi mumkin, juda kam hollarda o‘lim bilan yakunlangan. Bunday holatlar deyarli har doim og‘ir asosiy kasalligi bo‘lgan yoki bir vaqtda jigar faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan preparatlarni qabul qilgan bemorlarda kuzatilgan (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar»). Amoksitsillin hamda boshqa deyarli barcha antibakterial preparatlar bilan davolashda antibiotik bilan bog‘liq kolit haqida xabar berilgan, uning og‘irlik darajasi yengildan hayot uchun xavfli darajagacha bo‘lishi mumkin (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar»). Shuning uchun, har qanday dori vositasini qabul qilish vaqtida yoki undan keyin diareya bo‘lgan bemorlarda ushbu tashxisni hisobga olish muhim. Antibiotik bilan bog‘liq kolit paydo bo‘lsa, Augmentin™ ni darhol to‘xtatish, tibbiy yordamga murojaat qilish va mos davolashni boshlash kerak. Bunday holatda antipersistaltik preparatlarni qo‘llash mumkin emas. Uzoq muddatli terapiyada organ tizimlari, jumladan, buyrak, jigar va gemopoez funksiyalarini davriy baholash tavsiya etiladi. Amoksitsillin / klavulan kislotasini qabul qilgan bemorlarda kamdan-kam hollarda protrombin indeksi uzayishi haqida xabar berilgan. Antikoagulyantlar bir vaqtda buyurilganda mos nazorat o‘tkazish kerak. Kerakli antikoagulyatsiya darajasini saqlash uchun peroral antikoagulyantlar dozasini tuzatish talab qilinishi mumkin (qarang «Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari» va «Nojo‘ya reaksiyalar»). Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda doza buzilish darajasiga qarab tuzatish kerak (qarang «Qo‘llash usuli va dozalari»). Diurez pasaygan bemorlarda juda kam hollarda, asosan parenteral terapiyada, kristalluriya kuzatilgan. Amoksitsillinning yuqori dozalari qabul qilinayotganda, amoksitsillin bilan bog‘liq kristalluriya ehtimolini kamaytirish uchun yetarli suyuqlik iste’moli va diurezni ta’minlash kerak. Siydik pufagi kateterizatsiyasi bo‘lgan bemorlarda kateterlarning o‘tkazuvchanligini muntazam tekshirish kerak (qarang «Dozani oshirib yuborish»). Amoksitsillin bilan davolash vaqtida siydikda glyukoza aniqlash uchun fermentativ glyukoza oksidaza usullaridan foydalanish kerak, chunki nofermentativ usullarda soxta musbat natijalar bo‘lishi mumkin. Augmentin™ preparatidagi klavulan kislotasi eritrotsit membranalari bilan IgG va albuminning noxos bog‘lanishiga olib kelishi mumkin, bu esa Kumbs testining soxta musbat natijalariga olib kelishi mumkin. Bio-Rad Laboratories tomonidan ishlab chiqarilgan Platеlia Aspergillus ferment immunoanalizi bilan amoksitsillin / klavulan kislotasini qabul qilgan va keyinchalik Aspergillus infeksiyasi yo‘qligi aniqlangan bemorlarda musbat natijalar haqida xabar berilgan. Bio-Rad Laboratories tomonidan ishlab chiqarilgan Platеlia Aspergillus ferment immunoanalizi o‘tkazilganda non-Aspergillus polisaxaridlari va polifuranozalar bilan o‘zaro reaksiya haqida xabar berilgan. Shuning uchun, amoksitsillin / klavulan kislotasi bilan davolanayotgan bemorlarda musbat natijalarni ehtiyotkorlik bilan talqin qilish va boshqa diagnostik usullar bilan tasdiqlash kerak. Augmentin 228,5 mg / 5 ml suspenziyasi aspartam (E951) 2,5 mg / ml – fenilalanin manbai bo‘lib, preparatni fenilketonuriyasi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Dori vositasi maltodekstrin (glyukoza) ni o‘z ichiga oladi. Glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromi bo‘lgan bemorlarga qo‘llash mumkin emas. Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish tezligiga ta’sir qilish qobiliyati Preparatning avtotransport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash tezligiga ta’sir qilish qobiliyati bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Biroq, nojo‘ya ta’sirlar (masalan, allergik reaksiyalar, bosh aylanishi, tutqanoq) paydo bo‘lishi mumkin, ular avtomobil boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’sir qilishi mumkin (qarang «Nojo‘ya reaksiyalar»).

Dozalashdan oshib ketish oshqozon-ichak trakti tomonidan simptomlar va suv-elektrolit muvozanatining buzilishi bilan kechishi mumkin. Ushbu holatlar simptomatik davolanadi, suv-elektrolit muvozanatini tuzatishga e'tibor qaratiladi. Ba'zan kristalluriya holatlari haqida xabar berilgan, ba'zan bu buyrak yetishmovchiligiga olib kelgan (qarang "Qo'llash xususiyatlari" bo'limi). Augmentin qondan gemodializ yordamida chiqariladi.

Farmakologik. Amoksitsillin - ko‘plab gram-musbat va gram-manfiy mikroorganizmlarga qarshi keng ta’sir doirasiga ega yarim sintetik antibiotik. Antibiotiklarga rezistentlik bakterial fermentlar ajralib chiqishi natijasida yuzaga keladi, ular antibiotikni bakteriyaga ta’sir qilishidan oldin parchalaydi. Augmentinda klavulan kislotasi &beta-laktamaza fermentlarini bloklaydi, patogenlarning amoksitsillinning bakteritsid ta’siriga sezuvchanligini tiklaydi. Klavulanatning antibakterial faolligi ahamiyatsiz, biroq uni amoksitsillin bilan kombinatsiyasi Augmentinda ambulator va statsionar amaliyotda keng qo‘llaniladigan antibakterial preparat hisoblanadi. Quyida keltirilgan mikroorganizmlar amoksitsillin/klavulanatga in vitro sezuvchanligiga ko‘ra kategoriyalangan. Sezuvchan mikroorganizmlar Gram-musbat aeroblar: Bacillus anthracis, Enterococcus faecalis, Listeria monocytogenes, Nocardia asteroids, Streptococcus pyogenes, Streptococcus agalactiae, boshqa &beta-gemolitik Streptococcus turlari, Staphylococcus aureus (metitsillin sezuvchan shtammlar), Staphylococcus saprophyticus (metitsillin sezuvchan shtammlar), koaguloza manfiy stafilokokklar (metitsillin sezuvchan shtammlar). Gram-manfiy aeroblar: Bordetella pertussis, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Helicobacter pylori, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Pasteurella multocida, Vibrio cholerae. Boshqalar: Borrelia burgdorferi, Leptospira ictterohaemorrhagiae, Treponema pallidum. Gram-musbat anaeroblar: Clostridium turlari, Peptococcus niger, Peptostreptococcus magnus, Peptostreptococcus micros, Peptostreptococcus turlari. Gram-manfiy anaeroblar: Bacteroides turlari (shu jumladan Bacteroides fragilis), Capnocytophaga turlari, Eikenella corrodens, Fusobacterium turlari, Fusobacterium nucleatum, Porphyromonas turlari, Prevotella turlari. Ehtimoliy orttirilgan rezistentlikka ega shtammlar Gram-manfiy aeroblar: Escherichia coli, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Klebsiella turlari, Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Proteus turlari, Salmonella turlari, Shigella turlari. Gram-musbat aeroblar: Corynebacterium turlari, Enterococcus faecium, Streptococcus pneumoniae, viridans guruhi Streptococcus. Sezuvchan bo‘lmagan mikroorganizmlar Gram-manfiy aeroblar: Acinetobacter turlari, Citrobacter freundii, Enterobacter turlari, Hafnia alvei, Legionella pneumophila, Morganella morganii, Providencia turlari, Pseudomonas turlari, Serratia turlari, Stenotrophomas maltophilia, Yersinia enterolitica. Boshqalar: Chlamydia pneumoniae, Chlamydia psittaci, Chlamydia turlari, Coxiella burnetti, Mycoplasma turlari. Farmakokinetika. Absorbsiyasi. Augmentinning har ikki komponenti (amoksitsillin va klavulan kislotasi) fiziologik pH qiymatlarida suvli eritmalarda to‘liq eriydi. Har ikki komponent og‘iz orqali qabul qilinganda tez va yaxshi so‘riladi. Augmentinning absorbsiyasi uni ovqatlanish boshida qabul qilganda yaxshilanadi. Augmentinni qabul qilganda qon zardobida erishiladigan preparat konsentratsiyasi, ekvivalent dozadagi amoksitsillinni og‘iz orqali qabul qilgandagi konsentratsiyaga o‘xshash. Birga qabul qilingan probenetsid amoksitsillinning chiqarilishini sekinlashtiradi, biroq klavulan kislotasining buyrak orqali chiqarilishiga ta’sir qilmaydi. Taqsimlanishi. Ichki qabul qilinganda amoksitsillin va klavulan kislotaning terapevtik konsentratsiyalari to‘qimalar va interstitsial suyuqlikda aniqlanadi. Har ikki moddaning terapevtik konsentratsiyalari o‘t pufagi, qorin bo‘shlig‘i to‘qimalari, teri, yog‘ va mushak to‘qimalari, shuningdek sinovial va peritoneal suyuqlik, o‘t va yiringda aniqlanadi. Amoksitsillin va klavulan kislotaning oqsillar bilan bog‘lanishi past, tadqiqotlar natijasida klavulan kislotasi uchun 25% va amoksitsillin uchun 18% plazmadagi umumiy konsentratsiyadan iboratligi aniqlangan. Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda bu komponentlarning har qanday organda to‘planishi aniqlanmagan. Amoksitsillin, boshqa penisillinlar kabi, ko‘krak sutida aniqlanishi mumkin. Klavulan kislotaning iz miqdori ham ko‘krak sutida aniqlanishi mumkin. Hayvonlarda o‘tkazilgan reproduktiv funktsiya tadqiqotlari amoksitsillin va klavulan kislotaning platsentar to‘siqdan o‘ta olishini ko‘rsatdi. Biroq, fertil funksiyaga yoki homilaga zararli ta’siri haqida hech qanday ma’lumot aniqlanmagan. Chiqarilishi. Amoksitsillinning chiqarilishining asosiy yo‘li, boshqa penisillinlar kabi, buyrak orqali chiqarilishdir, klavulanat esa buyrak va buyrakdan tashqari mexanizmlar orqali chiqariladi. Amoksitsillinning taxminan 60-70% va klavulan kislotaning 40-65% si siydik bilan o‘zgarmagan holda dastlabki 6 soat ichida chiqariladi.

Og'iz orqali qo'llaniladigan antikoagulyantlar Og'iz orqali qo'llaniladigan antikoagulyantlar va penisillin qatoridagi antibiotiklar amaliyotda keng qo'llaniladi, o'zaro ta'sir haqida xabarlar mavjud emas. Biroq, atsenokumarol yoki varfarin qabul qilgan va amoksitsillin bilan davolash kursi buyurilgan bemorlarda xalqaro normallashtirish koeffitsientining oshishi holatlari tasvirlangan. Agar dori vositalarini bir vaqtda qabul qilish zarur bo'lsa, amoksitsillin qabul qilishni boshlash yoki to'xtatishda protrombin indeksi yoki xalqaro normallashtirish koeffitsientini diqqat bilan nazorat qilish kerak. Bundan tashqari, og'iz orqali qo'llaniladigan antikoagulyantlar dozasini tuzatish talab qilinishi mumkin (qarang "Qo'llash xususiyatlari" va "Nojo'ya reaksiyalar" bo'limlari). Metotreksat Penisillinlar metotreksatning chiqarilishini kamaytirishi mumkin, bu esa potentsial toksiklikning oshishiga olib keladi. Probenetsid Probenetsidni bir vaqtda qo'llash tavsiya etilmaydi. Probenetsid amoksitsillinning buyrak naychalaridan sekretsiyasini kamaytiradi. Probenetsidni bir vaqtda qo'llash amoksitsillinning (lekin klavulan kislotasining emas) qon darajasi va davomiyligini oshishiga olib kelishi mumkin. Mikofenolat mofetil Mikofenolat mofetil bilan davolanayotgan bemorlarda og'iz orqali amoksitsillin va klavulan kislotani qo'llash boshlanganidan so'ng mikofenol kislotasining faol metabolitining doza oldi konsentratsiyasi taxminan 50% ga kamayishi mumkin. Doza oldi darajasidagi bu o'zgarish mikofenol kislotasining umumiy ekspozitsiyasidagi o'zgarishga to'liq mos kelmasligi mumkin.