-
Qo'llanilishi
Jarrohlik aralashuvlar va diagnostik muolajalar vaqtida miorelaksatsiya uchun (endotrakeal intubatsiya va sun’iy nafas oldirish vositalari mavjud bo‘lsa).
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Atrakuriya bezilatga yuqori sezuvchanlik.
-
Qo'llash usuli
Individual. Tomir ichiga oqim bilan, bolyus tarzida, tomchilab yuboriladi. Doza, yuborish usuli va klinik vaziyatga qarab, 100 mkg/kg dan 600 mkg/kg gacha o‘zgaradi.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: tranzitor arterial gipotenziya.
Markaziy asab tizimi tomonidan: ayrim hollarda – tutqanoq (moyil bemorlarda).
Allergik reaksiyalar: issiqlik hissi, bronxospazm (gistamin ajralishining oshishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin); kamdan-kam hollarda – anafilaktoid reaksiyalar.
Boshqalar: teri qoplamlarining giperemiyasi.
-
Farmakologik xususiyatlari
Periferik ta’sirli, depolyarizatsiyalovchi bo‘lmagan, raqobatbardosh tipdagi miorelaksant. Skelet mushak tolalarining oxirgi plastinkalaridagi n-xolinoretseptorlarni bloklaydi va atsetilxolinning depolyarizatsiyalovchi ta’siriga to‘sqinlik qiladi, natijada postsinaptik membrana darajasida nerv-mushak uzatmasi susayadi. Terapevtik dozalarda ahamiyatsiz m-xolinobloklovchi va gangliobloklovchi faollikka ega.
Ta’siri tez rivojlanadi, bu esa 500-600 mkg/kg dozada yuborilgandan so‘ng dastlabki 90 soniyada intubatsiyani o‘tkazish imkonini beradi.
200-600 mkg/kg dozalarda kiritilgan doza kattaligiga proporsional, bashorat qilinadigan skelet mushaklarining falajini chaqiradi, bu 15-35 daqiqa davom etadi.
Bir martalik va takroriy yuborilgandan so‘ng nerv-mushak uzatmasining tiklanish tezligi doimiy bo‘lib, bu takroriy dozalarning oldindan belgilangan vaqt oralig‘ida yuborilishini ta’minlaydi. Antixolinesteraza vositalarisiz normal nerv-mushak uzatmasi 35 daqiqadan so‘ng tiklanadi va bu umumiy doza miqdori hamda chiqarilish va metabolizm organlari funksiyasiga bog‘liq emas.
-
Dozani oshirib yuborilishi
Simptomlar: uzaytirilgan mushak falaji va uning oqibatlari.
Davolash: o'z-o'zidan nafas olish tiklangunga qadar musbat bosim ostida sun'iy nafas oldirish (IVL). Bemorlarning ongli holati saqlanib qolganligi sababli, sedativ preparatlar qo'llanilishi zarur.
Spontan tiklanish belgilari paydo bo'lishi bilanoq, uni antixolinesteraza preparatlari atropin yoki glikopirrolat bilan birga qo'llash orqali tezlashtirish mumkin.
-
Dorilarning o'zaro ta'siri
Atrakuriy bezilat tomonidan chaqirilgan nerv-mushak blokadasi galotan, izofluran, enfluran qo‘llanilganda kuchayishi mumkin.
Ba’zi antibiotiklar (aminoglikozidlar, polimiksinlar, spektinomitsin, tetratsiklinlar, linkomitsin, klindamitsin), antiaritmik preparatlar (propranolol, kalsiy kanali blokatorlari, lidokain, prokainamid, xinin), diuretiklar (furosemid va, ehtimol, mannitol, tiazid diuretiklari, atsetazolamid), magniy sulfat, ketamin, litiy tuzlari, ganglioblokatorlar (trimetafan, geksametoniy) bilan bir vaqtda qo‘llanilganda nedepolyarizatsion miorelaksantlar, jumladan, atrakuriy bezilat tomonidan chaqirilgan nerv-mushak blokadasining intensivligi va davomiyligi kuchayishi mumkin.
Boshqa nedepolyarizatsion miorelaksantlarni atrakuriy bezilat bilan birga yuborish yanada yaqqol nerv-mushak blokadasini chaqirishi mumkin, bu ekvivalent umumiy atrakuriy bezilat dozasini yuborishda kutilgan natijaga mos keladi.
Depolyarizatsion miorelaksantlar nedepolyarizatsion miorelaksantlar, jumladan, atrakuriy bezilat tomonidan chaqirilgan nerv-mushak blokadasi davomiyligini oshirish maqsadida qo‘llanilganda, uzoq va chuqur relaksatsiya rivojlanishi mumkin, bu antixolinesteraza vositalari bilan bartaraf etish qiyin bo‘ladi.
Miyasteniya (jumladan, yashirin kechishda) namoyon bo‘lishini kuchaytirishi va miyastenik sindrom rivojlanishini qo‘zg‘atishi mumkin bo‘lgan preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanilganda atrakuriy bezilatga sezuvchanlik oshishi mumkin. Bunday preparatlarga antibiotiklar, propranolol, oksprenolol, prokainamid, xinin, xloroxin, D-penitsillamin, trimetafan, xlorpromazin, steroidlar, fenitoin va litiy kiradi.
Uzoq muddatli antikonvulsant preparatlar bilan davolash fonida atrakuriy bezilat tomonidan chaqirilgan nerv-mushak blokadasining boshlanishi kechikishi va davomiyligi qisqaroq bo‘lishi mumkin.
-
Maxsus ko'rsatmalar
Gistaminga yuqori sezuvchanligi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llaniladi.
Miyasteniya, boshqa nerv-mushak kasalliklari va yaqqol elektrolit buzilishlari bo‘lgan bemorlarda nedepolyarizatsion miorelaksantlar, jumladan, atrakuriy bezilat qo‘llanilganda sezuvchanlik namoyon bo‘lishi mumkin.
Nedepolyarizatsion miorelaksantlar, jumladan, atrakuriy bezilat tomonidan chaqirilgan nerv-mushak blokadasi davomiyligini oshirish uchun depolyarizatsion miorelaksantlardan foydalanmaslik kerak.