Profilaktika va davolash
• R va S vitaminlari gipovitaminozi va avitaminozi;
• noaniq antikoagulyantlar va salitsilatlarni qo‘llash bilan bog‘liq kapillyar shikastlanishlari.
Tomir o‘tkazuvchanligi buzilishi bilan kechadigan kasalliklarning kompleks terapiyasi
• gemorragik diatez;
• ko‘z to‘r pardasiga qon quyilishi;
• kapillyarotoksikoz;
• nurlanish kasalligi;
• septik endokardit;
• revmatizm;
• glomerulonefrit;
• araknoidit;
• allergik kasalliklar;
• qizamiq;
• skarlatina;
• tif;
• trombotsitopenik purpura.

gipersensitivlik.

Ehiyotkorlik bilan: qonni giperkogulyatsiyasi va trombozlarga moyillik, tromboflebit bilan kechadigan holatlar.

Dori vositalari o‘zaro ta’siri

Askorbin kislotasi penitsillin guruhi dori vositalari, temirning so‘rilishini oshiradi; geparin va noaniq antikoagulyantlarning klinik ta’sirini kamaytiradi.

Qo‘llash usuli va dozalash tartibi preparatning chiqarilish shakli va boshqa omillarga bog‘liq. Optimal dozalash tartibini shifokor belgilaydi. Qo‘llanilayotgan dori shaklining ko‘rsatmalarga va dozalash tartibiga mosligini qat’iy rioya qilish zarur.
Ichga qabul qilinadi, 1 tabletkadan 2-3 marta/kun. Davolash davomiyligi - 3-4 hafta (davomiylik kasallik xususiyati va davolash samaradorligiga bog‘liq).

Allergik reaksiyalar, dispeptik buzilishlar, bosh og‘rig‘i.

Kombinatsiyalangan preparat. S vitamini va R vitamini yetishmovchiligini tiklaydi. Rutin askorbin kislotasi bilan birga oksidlanish-qaytarilish jarayonlarida ishtirok etadi, antioksidant xususiyatlarga ega, oksidlanishni oldini oladi va askorbin kislotasining to‘qimalarda depolaninishiga yordam beradi. Har ikkala komponent ham tomir devorini mustahkamlaydi (hujayralararo modda hosil bo‘lishiga yordam beradi va gialuronidaza faolligini pasaytiradi), kapillyarlarning o‘tkazuvchanligi va mo‘rtligini kamaytiradi.

Dori vositasining absorbsiyasi bir vaqtda asetilsalitsil kislotasi, og'iz orqali qabul qilinadigan kontratseptiv vositalar, ishqoriy ichimliklar, yangi meva yoki sabzavot sharbatlari bilan qo'llanilganda kamayadi. Askorbin kislotasi ≥1 g dozada og'iz orqali qabul qilinadigan kontratseptivlar (estrogenlar, shu jumladan etinilestradiol) ning biologik mavjudligini oshiradi, salitsilatlarning qon zardobidagi konsentratsiyasini oshiradi, ularning nojo'ya ta'sirini kuchaytiradi (kristalluriya xavfi, oshqozon shilliq qavatiga ta'siri).
Asetilsalitsil kislotasi, barbituratlar, tetratsiklinlar: askorbin kislotasining siydik bilan chiqarilishi oshadi.
Penitsillin (shu jumladan benzilpenitsillin), tetratsiklin, temir preparatlari: askorbin kislotasining yuqori dozalari ularning absorbsiyasi va qon zardobidagi konsentratsiyasini oshirishi mumkin.
Deferoksamin: vitamin S va deferoksamin birga qo'llanilganda temirning absorbsiyasi va siydik bilan chiqarilishi oshadi; temirning to'qima toksikligi, ayniqsa kardiotoksikligi oshadi, bu esa qon aylanish tizimining dekompensatsiyasiga olib kelishi mumkin. Idiopatik gemoxromatoz va talassemiya bilan og'rigan, deferoksamin va yuqori dozalarda askorbin kislotasi (>500 mg/kun) qabul qilgan bemorlarda yurak faoliyatining buzilishi (odatda vitamin S bekor qilingandan so'ng qaytuvchi) haqida xabar berilgan. Bunday kombinatsiya ushbu toifadagi bemorlarda ehtiyotkorlik va yurak faoliyatini diqqat bilan monitoring qilishni talab qiladi. Askorbin kislotasini deferoksamin in'ektsiyasidan faqat 2 soat o'tgach qo'llash mumkin.
Geparin, bilvosita antikoagulyantlar, fenotiazinlar, flufenazin, sulfanilamid dori vositalari, aminoglikozidlar guruhi antibiotiklari: ushbu preparatlarning samaradorligi kamayadi.
Siklosporin A: uning biologik mavjudligi kamayishi mumkin.
B guruhi vitaminlari bilan birga qo'llanilganda terapevtik ta'sir o'zaro kuchayadi. Askorbin kislotasining yuqori dozalari vitamin B12 ning rezorbsiyasiga ta'sir qiladi.
Askorbin kislotasining yuqori dozalari qo'llanilganda kortikosteroidlar va paratsetamolning T½ oshadi (bu o'zaro ta'sir terapevtik dozalarda klinik ahamiyatga ega emas).
Kalsitonin: askorbin kislotasining o'zlashtirilish tezligi oshadi.
Askorbin kislotasining yuqori dozalari qo'llanilganda amfetaminning buyrak orqali chiqarilishi oshadi.
Alyuminiyli antatsidlar: askorbin kislotasi ichakdan alyuminiyning so'rilishini kuchaytirishini hisobga olish kerak; alyuminiyning siydik bilan chiqarilishi oshishi mumkin. Antatsidlar va askorbin kislotasini birga qo'llash tavsiya etilmaydi, ayniqsa buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda.
Uzoq muddatli qo'llanilganda (>4 hafta) dori vositasini yurak glikozidlari, antigipertenziv vositalar yoki YOKI bilan birga buyurish tavsiya etilmaydi, chunki u ularning ta'sirini kuchaytirishi mumkin.
Askorbin kislotasi siydik bilan oksalatlar ajralishini kuchaytiradi, shu bilan siydikda oksalat toshlari hosil bo'lish xavfini oshiradi.
Juda yuqori dozalarda askorbin kislotasini amigdalin (komplementar tibbiyot) bilan birga qo'llash sianid toksikligi xavfini oshirishi mumkin.
Chekish, spirtli ichimliklar: askorbatning qon plazmasidagi konsentratsiyasini kamaytiradi.
Disulfiramin: askorbin kislotasining yuqori dozalari uzoq muddat qo'llanilganda disulfiram-alkogol reaksiyasini sekinlashtiradi.
Askorbin kislotasining yuqori dozalari (>2 g/kun) qon va siydik namunalarida kreatinin, siydik kislotasi va glyukoza darajasini biokimyoviy aniqlash natijalariga, qon zardobida noorganik fosfatlar, jigar fermentlari va bilirubin darajasini aniqlashga ta'sir qilishi mumkin. Najasning yashirin qonga skrining-testi soxta manfiy bo'lishi mumkin.

belgilar: epigastral sohada og‘riq, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, qichishish va teri toshmasi, asab tizimining oshgan qo‘zg‘aluvchanligi, bosh og‘rig‘i, arterial bosimning oshishi, tromb hosil bo‘lishi. Dozani oshirib yuborish siydikni atsetillash vaqtida askorbin va siydik kislotasining buyrak orqali chiqarilishini o‘zgarishiga olib kelishi mumkin, bu esa oksalat toshlarining cho‘kmasi xavfi bilan bog‘liq.
Juda yuqori dozalarda uzoq muddat qo‘llanganda, oshqozon osti bezining insulyar apparati funksiyasining susayishi, buyrak funksiyasining buzilishi mumkin.
Askorbin kislotasi 3 g/kun dan ortiq dozalarda ba’zi glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi bo‘lgan shaxslarda atsidoz yoki gemolitik anemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Davolash: oshqozonni yuvish, sorbentlar qo‘llash, simptomatik davolash.

Dorivor vositani ishqoriy ichimlik, yangi meva yoki sabzavot sharbatlari bilan bir vaqtda qo‘llash vitamin S ning so‘rilishini kamaytiradi. Askorbin kislotasining so‘rilishi ichak diskineziyasi, enteritlar va axiliyada buzilishi mumkin.
Askorbin kislotasi temirning so‘rilishini oshirganligi sababli, uni yuqori dozalarda qo‘llash gemoxromatoz, talassemiya, politsitemiya, leykoz va sideroblast anemiyasi bo‘lgan bemorlar uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Organizmida temir miqdori yuqori bo‘lgan bemorlarga dorivor vositani minimal dozalarda qo‘llash tavsiya etiladi.
Askorbin kislotani glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarni, buyrak kasalligi tarixi bo‘lgan bemorlarni davolashda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Askorbin kislotaning yuqori dozalari uzoq muddat qo‘llanganda buyrak funksiyasi, arterial bosim, oshqozon osti bezi funksiyasini nazorat qilish kerak.
Buyrak tosh kasalligida askorbin kislotaning sutkalik dozasi 1 g dan oshmasligi kerak. Qon ivishining oshishi bo‘lgan bemorlarga dorivor vositaning yuqori dozalari buyurilmasligi kerak.
Askorbin kislotasi yengil stimulyatsion ta’sir ko‘rsatganligi sababli, dorivor vositani kun oxirida qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Dorivor vosita tarkibida askorbin kislotasi mavjudligi sababli bir qator laborator testlar natijalari o‘zgarishi mumkin (qarang: O‘ZARO TA’SIRLAR).
Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanishi. Homiladorlik davrida dorivor vositani faqat shifokor bilan maslahatlashgandan so‘ng qo‘llash kerak. Dorivor vosita homiladorlikning I trimestrida qo‘llash mumkin emas. II–III trimestrda yoki emizish davrida dorivor vositani ayol va homila/bola uchun foyda/xavf nisbatini hisobga olgan holda, tavsiya etilgan doza va davolash davomiyligiga qat’iy rioya qilgan holda buyurish kerak.
Homilador ayollarda rutil va vitamin S ni alohida dorivor vosita sifatida qo‘llash bo‘yicha mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, homila uchun hech qanday muhim xavf aniqlanmagan. Biroq, vitamin S va rutilni o‘z ichiga olgan kombinatsiyalangan dorivor vositalarni homilador ayollarda qo‘llash xavfsizligini baholash uchun mos va yaxshi nazorat qilingan klinik tadqiqotlar o‘tkazilmagan.
Rutilning embriotoksikligi yoki uning ona suti tarkibiga o‘tishi haqida xabarlar yo‘q.
Vitamin S ona suti bilan chiqariladi, biroq tavsiya etilgan sutkalik dozadan 10 barobar yuqori dozalarda ham uning ona sutidagi konsentratsiyasi sezilarli darajada oshmaydi.
Bolalar. Preparat 3 yoshdan katta bolalarda qo‘llaniladi.
Transport vositalarini boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati. Preparatning transport vositalarini boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati haqida ma’lumot yo‘q.