Og'ir o'tkir yoki surunkali og'riq sindromi travmalarda va operatsiyadan keyingi og'riq sindromida, kolikalarda, onkologik kasalliklarda va boshqa holatlarda, boshqa terapevtik choralar kontrendikatsiya qilingan hollarda. Boshqa davolash usullariga chidamli isitma.

Metamizol natriygа va boshqa pirazolon hosilalariga, shuningdek, pirazolidinlarga, masalan, fenilbutazon (shu jumladan, ushbu preparatlarni qo'llash natijasida agranulositoz rivojlangan bemorlar), yoki preparatning boshqa komponentlariga giperchuvsensitiveklik. Analgеtik bronxial astma yoki analgеtiklarga toqat qilmaslik (tozalash - angionevrotik shish), ya'ni bronxospazm yoki anafilaktoid reaksiyalarning boshqa shakllari (masalan, tozalash, angionevrotik shish) salitsilatlar, paratsetamol, nosteroid yallig'lanishga qarshi preparatlar, masalan, diklofenak, ibuprofen, indometatsin yoki naproksen qo'llanilganda. Suyak iligi gemopoezining buzilishi (masalan, sitostatik terapiyadan so'ng) yoki gemopoez organlari kasalliklari. Irsi glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi (gemoliz). O'tkir intermitiruyushchi jigar porfiriyasi (porfiriya xurujining rivojlanish xavfi). O'tkir buyrak yoki jigar yetishmovchiligi. Homiladorlik va emizish davri. Go'daklik yoshi (3 oygacha yoki tana vazni 5 kg dan kam). 3 oydan 12 oygacha bo'lgan chaqaloqlar (faqat tomir ichiga yuborish uchun qarshi ko'rsatma). Ehtiyotkorlik bilan: Arterial gipotenziya (sistolik arterial bosim 100 mm simob ustunidan past), aylanuvchi qon hajmining kamayishi, gemodinamikaning beqarorligi (miokard infarkti, ko'p sonli jarohatlar, boshlanayotgan shok), boshlanayotgan yurak yetishmovchiligi, yuqori isitma (arterial bosimning keskin pasayishi xavfi oshadi). Kasalliklar, bunda arterial bosimning sezilarli pasayishi yuqori xavfga ega bo'lishi mumkin (og'ir yurak ishemik kasalligi va miya arteriyalari stenoziga ega bemorlar). Surunkali alkogol suiiste'mol qilish. Bronxial astma, ayniqsa, birga kechuvchi polipoz rinosinusit bilan; surunkali tozalash va atopiyaning boshqa turlari (allergik kasalliklar, rivojlanishida irsiy moyillik muhim rol o'ynaydi: polinozlar, allergik rinit va boshqalar) (anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar rivojlanish xavfi oshadi). Alkogolga toqat qilmaslik (ba'zi alkogolli ichimliklarning hatto kichik miqdoriga ham qichishish, ko'z yoshlanishi va yuzning kuchli qizarishi kabi simptomlar bilan reaksiya) (anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar rivojlanish xavfi oshadi). Jigar va buyrak funksiyasining og'ir buzilishlari (metamizol natriyning chiqarilishi sekinlashishi mumkinligi sababli past dozalarda qo'llash tavsiya etiladi).

Kattalar va 15 yoshdan katta o'smirlar Preparat mushak ichiga yoki (kuchli og'riqlarda) vena ichiga 1-2 ml 500 mg/ml eritma 2-3 marta sutkada yuboriladi, lekin sutkada 2 g dan oshmasligi kerak. Maksimal bir martalik doza - 1 g, sutkalik - 2 g. Bolalar Metamizol natriy 3 oylikgacha yoki tana vazni 5 kg dan kam bo'lgan bolalarda qo'llanilmaydi. Bolalarga metamizol natriy 10 kg tana vazniga 50-100 mg (500 mg/ml eritmadan 0,1-0,2 ml) dozada buyuriladi. Bir martalik doza sutkada 2-3 martagacha buyurilishi mumkin. Yuborishdan oldin eritmani tana haroratigacha isitish tavsiya etiladi. Preparat juda tez yuborilganda arterial bosimning tanqidiy pasayishi va shok kuzatilishi mumkin. Vena ichiga yuborish sekin (yuborish tezligi 1 ml (500 mg metamizol minutiga) dan oshmasligi kerak) yotgan holatda, arterial bosim, puls va nafas olish tezligi nazorati ostida amalga oshirilishi kerak. Arterial bosimning allergik bo'lmagan genezli pasayishi doza bog'liqligi xavfi mavjudligi sababli, metamizol natriy eritmasining 2 ml (1 g) dan ortiq miqdori alohida ehtiyotkorlik bilan yuborilishi kerak. Preparatni uzoq muddat (bir haftadan ko'p) qo'llashda periferik qon manzarasi va jigar funksional holatini nazorat qilish zarur.

Nojo'ya reaksiyalar quyidagicha tasniflanadi, JSST (Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti) tasnifiga muvofiq: juda tez-tez (≥ 1/10); tez-tez (≥ 1/100, < 1/10); kamdan-kam (≥ 1/1000, < 1/100); kam (≥ 1/10000, < 1/1000); juda kam (< 1/10000); tez-tezligi noma'lum (mavjud ma'lumotlar asosida baholab bo'lmaydi). Yurak tomonidan buzilishlar Tez-tezligi noma'lum: Kounis sindromi (allergik koronar sindrom, klinik va laborator belgilar bilan namoyon bo'ladi, yallig'lanish mediatorlari bilan chaqirilgan stenokardiya). Immun tizimi tomonidan buzilishlar Kam: anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar. Juda kam: analgetik bronxial astma. Tez-tezligi noma'lum: anafilaktik shok. Metamizol natriy anafilaktik yoki anafilaktoid reaksiyalarni chaqirishi mumkin, ular juda kam hollarda og'ir va hayot uchun xavfli bo'lishi mumkin. Ular, hatto preparat ilgari ko'p marta asoratsiz qabul qilingan hollarda ham yuzaga kelishi mumkin. Bunday dori reaksiyalari metamizol natriy qabul qilingandan so'ng darhol yoki bir necha soat o'tgach, odatda bir soat ichida rivojlanishi mumkin. Yengil hollarda ular teri va shilliq qavatlar tomonidan simptomlar (qichishish, kuydirish, giperemiya, toshma, shish) yoki nafas qisilishi yoki me'da-ichak yo'llari tomonidan shikoyatlar ko'rinishida namoyon bo'ladi. Og'ir hollarda bu reaksiyalar umumiy toshma, og'ir angionevrotik shish (ayniqsa, hiqildoq ishtirokida), og'ir bronxospazm, yurak ritmi buzilishi, arterial bosimning keskin pasayishi (ba'zan arterial bosimning oshishi bilan boshlanadi) va aylanish shokining rivojlanishi bilan kechadi. Analgetik bronxial astma sindromiga ega bo'lgan, analgezik preparatlarga toqat qilmaydigan shaxslarda bu reaksiyalar odatda bronxial astma xurujlari ko'rinishida namoyon bo'ladi. Teri va teri osti to'qimalari tomonidan buzilishlar Kamdan-kam: fiksirlangan dori dermatiti. Kam: teri toshmasi. Tez-tezligi noma'lum: Stivens-Djonson sindromi, Layell sindromi (toksik epidermal nekroliz). Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar Kam: leykopeiya. Juda kam: agranulositoz, o'lim bilan tugagan hollarni o'z ichiga oladi va trombotsitopeniya. Tez-tezligi noma'lum: aplastik anemiya, panstsitopeniya, o'lim bilan tugagan hollarni o'z ichiga oladi. Bu reaksiyalar o'z tabiatiga ko'ra immunologik reaksiyalardir. Ular, hatto preparat ilgari ko'p marta asoratsiz qo'llanilgan hollarda ham yuzaga kelishi mumkin. Agranulositozning tipik simptomlari shilliq qavatlar (og'iz bo'shlig'i va halqum, anoraktal soha va jinsiy a'zolar), tomoq og'rig'i, isitma zararlanishidir. Biroq, antibiotiklar qo'llanilganda bu holatlar kuchsiz ifodalangan bo'lishi mumkin. Ba'zan, lekin har doim ham emas, limfa tugunlari yoki taloqning biroz kattalashishi kuzatiladi. Eritrotsitlar cho'kish tezligi ancha oshadi, granulositlar miqdori keskin kamayadi yoki aniqlanmaydi. Odatda, gemoglobin, eritrotsitlar va trombotsitlar ko'rsatkichlari normal bo'ladi, lekin og'ishlar ham uchrashi mumkin. Trombotsitopeniyaning tipik simptomlari qon ketishga moyillik va teri hamda shilliq qavatlarda petechiyalar paydo bo'lishidir. Agar umumiy holat kutilmaganda yomonlashsa, isitma pasaymasa yoki shilliq qavatlarda, ayniqsa og'iz, burun yoki halqumda yangi yoki og'riqli yaralar paydo bo'lsa, davolash taktikasi laboratoriya tekshiruvlari natijalarini kutmasdan preparatni darhol bekor qilishni nazarda tutadi. Panstsitopeniya rivojlanganida preparatni bekor qilish va umumiy qon tahlilini uning ko'rsatkichlari normaga qaytguncha nazorat qilish kerak. Tomirlar tomonidan buzilishlar Kamdan-kam: izolyatsiyalangan arterial gipotenziya. Preparat qabul qilingandan so'ng izolyatsiyalangan o'tkinchi arterial bosimning pasayishi (ehtimol farmakologik sababli va boshqa anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar namoyon bo'lmasdan) mumkin; kam hollarda arterial bosimning pasayishi juda keskin bo'lishi mumkin. Isitmada ham dozaga bog'liq ravishda arterial bosimning keskin pasayishi, boshqa gipersensitivlik reaksiyalari belgilari bo'lmasdan, mumkin. Buyrak va siydik chiqarish yo'llari tomonidan buzilishlar Juda kam: buyrak funksiyasining buzilishi. Tez-tezligi noma'lum: interstitsial nefrid. Juda kam hollarda buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda buyrak funksiyasining o'tkir yomonlashuvi (o'tkir buyrak yetishmovchiligi), ba'zi hollarda oliguriya, anuriya yoki proteinuriya bilan kuzatilishi mumkin. Umumiy buzilishlar Kamdan-kam: siydikda metabolit - rubazon kislotasi mavjudligi tufayli siydikning qizil rangga bo'yalishi mumkin.

Metamizol natriy pirazolon hosilasi hisoblanadi. Og'riq qoldiruvchi, isitmani tushiruvchi va kuchsiz yallig'lanishga qarshi ta'sirga ega, uning mexanizmi prostaglandinlar sintezini bostirish bilan bog'liq. Ta'sir mexanizmi bo'yicha boshqa nosteroid yallig'lanishga qarshi preparatlardan deyarli farq qilmaydi. Ta'siri 20-40 daqiqadan so'ng rivojlanadi va 2 soatda maksimal darajaga yetadi. Tomir ichiga yuborilganda maksimal ta'sir 20-40 daqiqada rivojlanadi.

Sitostatik vositalar qabul qilayotgan bemorlar va 5 yoshgacha bo‘lgan bolalarda natriy metamizol bilan davolash faqat shifokor nazorati ostida o‘tkazilishi kerak. Anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar Natriy metamizolga yuqori sezuvchanlik reaksiyalari rivojlanish xavfi quyidagi holatlar bilan bog‘liq: analgetik bronxial astma yoki analgetiklarga toqat qilmaslik; bronxial astma, ayniqsa, birga kechuvchi polipoz rinosinusit bilan; surunkali eshakemi; spirtli ichimliklarga toqat qilmaslik (spirtga yuqori sezuvchanlik), bunda hatto oz miqdorda spirtli ichimliklar qabul qilinganda ham bemorlarda aksirish, ko‘zdan yosh oqishi va yuzning kuchli qizarishi kuzatiladi. Spirtli ichimliklarga toqat qilmaslik ilgari aniqlanmagan aspirin astmasi sindromi mavjudligidan dalolat berishi mumkin; bo‘yoqlarga (masalan, tartrazinga) yoki konservantlarga (masalan, benzoatga) toqat qilmaslik yoki yuqori sezuvchanlik. Natriy metamizol qo‘llashdan oldin bemordan anamnеstik ma’lumotlarni aniqlash uchun sinchkov so‘rov o‘tkazish zarur. Bunday bemorlarda natriy metamizol qo‘llanganda ularning holatini qat’iy tibbiy nazorat qilish va anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar rivojlangan taqdirda zudlik bilan yordam ko‘rsatish vositalari mavjud bo‘lishi kerak. Moyil bemorlarda anafilaktik shok rivojlanishi mumkin, shuning uchun astma yoki atopiyaga ega bemorlarga natriy metamizol ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak. Og‘ir teri reaksiyalari Natriy metamizol qo‘llash fonida hayot uchun xavfli teri reaksiyalari, masalan, Stivens-Djonson sindromi (SDS) va toksik epidermal nekroliz (TEN) tasvirlangan. SDS yoki TEN simptomlari (masalan, pufakchalar yoki shilliq qavat zararlanishi bilan kechuvchi progressiv teri toshmasi) paydo bo‘lsa, natriy metamizol bilan davolashni darhol to‘xtatish kerak, uni qayta boshlash mumkin emas. Bemorlar ushbu kasalliklar simptomlari haqida xabardor bo‘lishi kerak. Ular, ayniqsa, davolashning birinchi haftalarida, teri reaksiyalarini diqqat bilan nazorat qilishlari kerak. Agranulotsitoz / pansitopeniya Uzoq muddatli qo‘llashda periferik qon manzarasini nazorat qilish zarur. Natriy metamizol qabul qilish fonida agranulotsitoz rivojlanishi mumkin. U juda kam uchraydi, kamida bir hafta davom etadi, doza bilan bog‘liq emas, og‘ir kechishi, hayot uchun xavfli bo‘lishi va hatto bemorning o‘limiga olib kelishi mumkin. Shu sababli, isitma, titroq, tomoq og‘rig‘i, yutishda qiyinchilik, stomatit, og‘iz bo‘shlig‘ining eroziya-yara zararlanishlari, vaginit yoki proktit, periferik qonda neytrofillar soni 1500 dan kam bo‘lsa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va shifokorga murojaat qilish zarur. Pansitopeniya rivojlangan taqdirda davolashni darhol to‘xtatish, kengaytirilgan qon tahlili ko‘rsatkichlarini ularning normallashishigacha nazorat qilish zarur. Barcha bemorlar natriy metamizol qabul qilish fonida qonning patologik o‘zgarishlari simptomlari (masalan, umumiy holsizlik, infeksiyalar, doimiy isitma, gematoma hosil bo‘lishi, qon ketish, oqarish) paydo bo‘lsa, zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilishlari kerakligi haqida xabardor bo‘lishlari kerak. Izolyatsiyalangan gipotenziya reaksiyalari Natriy metamizol gipotenziya reaksiyalarini chaqirishi mumkin (qarang, "Nojo‘ya ta’siri" bo‘limi). Ushbu reaksiyalar doza bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bunday reaksiyalar xavfi quyidagi holatlarda ham yuqori: ilgari arterial gipotenziya, aylanuvchi qon hajmining kamayishi yoki degidratatsiya, beqaror gemodinamika yoki o‘tkir qon aylanishi buzilishi (masalan, miokard infarkti yoki jarohatli bemorlarda), isitma bo‘lgan bemorlarda. Shu sababli, bunday bemorlarda batafsil diagnostika o‘tkazish va ularni diqqat bilan kuzatish zarur. Gipotenziya reaksiyalari xavfini kamaytirish uchun profilaktik choralar (gemodinamikani barqarorlashtirish) talab qilinishi mumkin. Arterial bosimni har qanday narxda pasayishiga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan bemorlarda (masalan, og‘ir ishemik yurak kasalligi yoki miya arteriyalarining ahamiyatli stenozi bo‘lsa), natriy metamizol faqat gemodinamik parametrlarni diqqat bilan nazorat qilish sharti bilan qo‘llanilishi mumkin. Qorin og‘rig‘i Preparatni qorin sohasidagi o‘tkir og‘riqlarni bartaraf etish uchun (ular sababini aniqlashgacha) qo‘llash mumkin emas. Jigar va buyrak funksiyasi buzilishi Jigar va buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda natriy metamizolni yuqori dozalarda qabul qilishdan saqlanish tavsiya etiladi. Yordamchi moddalar Preparat natriy saqlaganligi sababli, natriy miqdori past bo‘lgan dietada bo‘lgan shaxslar buni hisobga olishlari kerak. Agar 3 kun davomida ta’siri bo‘lmasa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va shifokorga murojaat qilish kerak. Preparatni yuborish qoidalari Natriy metamizolni vena ichiga juda sekin (daqiqasiga 1 ml dan ko‘p bo‘lmagan tezlikda) yuborish kerak, shunda anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning dastlabki belgilari paydo bo‘lsa, in’ektsiyani to‘xtatish va ayrim gipotenziya reaksiyalari xavfini minimallashtirish mumkin bo‘ladi. Mushak ichiga yuborishda mushak ichiga in’ektsiya uchun igna ishlatish zarur. Avtotransport boshqarish va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Dori vositasining nojo‘ya ta’sirlar profilini hisobga olgan holda, transport vositalarini, mexanizmlarni boshqarishda, shuningdek, yuqori e’tibor va tez psixomotor reaksiyalar talab qilinadigan ishlarni bajarishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Farmatsevtik nomutanosiblik ehtimoli yuqori bo‘lgani sababli boshqa dori vositalari bilan bir shpritsda aralashtirish mumkin emas. Etanol ta’sirini kuchaytiradi; xlorpromazin yoki boshqa fenotiazin hosilalari bilan bir vaqtda qo‘llanilganda yaqqol gipertermiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Rentgenokontrast moddalar, kolloid qon o‘rnini bosuvchi vositalar va penisillin metamizol natriy bilan davolash vaqtida qo‘llanmasligi kerak. Siklosporin bilan bir vaqtda buyurilganda, uning qon zardobidagi konsentratsiyasi kamayadi. Metamizol natriy, og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik preparatlar, bilvosita antikoagulyantlar, glyukokortikosteroidlar va indometatsinni oqsil bilan bog‘lanishdan siqib chiqarib, ularning faolligini oshiradi. Fenilbutazon, barbituratlar va boshqa gepatoinduktorlar bir vaqtda buyurilganda metamizol natriyning samaradorligini kamaytiradi. Boshqa narkotik bo‘lmagan analgetiklar, tritsiklik antidepressantlar, kontratseptiv gormonal vositalar va allopurinol bilan bir vaqtda buyurilganda toksikligi kuchayishi mumkin. Sedativ vositalar va trankvilizatorlar metamizol natriyning og‘riq qoldiruvchi ta’sirini kuchaytiradi. Tiamazol va sarkolizin leykopeniya rivojlanish xavfini oshiradi. Ta’sirini kodein, gistamin H2-blokatorlari va propranolol (inaktivatsiyani sekinlashtiradi) kuchaytiradi. Miyelotoksik dori vositalari metamizol natriyning gematotoksikligini kuchaytiradi.

Belgilar: ko‘ngil aynishi, qusish, gastralgiya, oliguriya, gipotermiya, arterial bosimning pasayishi, taxikardiya, nafas qisilishi, quloqda shovqin, uyquchanlik, bred, ong buzilishi, o‘tkir agranulositoz, gemorragik sindrom, o‘tkir buyrak va/yoki jigar yetishmovchiligi, tutqanoq, nafas mushaklari falaji. Davolash: qusishni chaqirish, zond orqali oshqozonni yuvish, tuzli ich ketkazuvchi vositalar, faollashtirilgan ko‘mir; majburiy diurez o‘tkazish, gemodializ, tutqanoq sindromi rivojlanganda - v/vena diazepam va tez ta’sir qiluvchi barbituratlar yuborish.