-
Qo'llanilishi
Infeksion-yallig‘lanish kasalliklarida isitma holatlari. Turli kelib chiqishga ega bo‘lgan yengil yoki o‘rtacha og‘riq sindromi (bosh og‘rig‘i, migren, tish og‘rig‘i, nevralgiya, mialgiya; dismenoreya; operatsiyadan keyingi og‘riq sindromi; buyrak, o‘t va ichak kolikalarida spazmolitik vositalar bilan birga qo‘llaniladi).
-
Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar
Gipersensitivlik, qon hosil bo‘lishining susayishi (agranulositoz, sitostatik yoki infeksion neyropeniya), jigar va/yoki buyrak yetishmovchiligi, glyukozo-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi bilan bog‘liq irsiy gemolitik anemiya; bronxial astma, burun va burun atrofidagi bo‘shliqlarning qaytalanuvchi polipozi va atsetilsalisil kislotasi yoki boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlarga toqat qilmaslikning to‘liq yoki to‘liq bo‘lmagan birikmasi (shu jumladan anamnezda); anemiya, leykopeiya. Ehtiyotkorlik bilan Hayotining birinchi uch oyida yoki tana vazni 5 kg dan kam bo‘lgan bolalarda, buyrak kasalliklari (pielonefrit, glomerulonefrit – shu jumladan anamnezda), alkogolizm. Vena ichiga yuborishda sistolik arterial bosimi 100 mm simob ustunidan past bo‘lgan yoki qon aylanishining beqarorligi (masalan, miokard infarkti, ko‘p sonli jarohatlar, boshlanayotgan shok fonida) bo‘lgan bemorlarga.
-
Qo'llash usuli
Preparat mushak ichiga yoki tomir ichiga (kuchli og‘riqlarda) yuboriladi. Kattalarga Mushak ichiga (m/i) yoki tomir ichiga (t/i) – 250-500 mg 3 marta sutkada. Maksimal bir martalik doza – 1 g, sutkalik – 2 g. Bolalarga 5-10 mg/kg 2-3 marta sutkada buyuriladi. 1 yoshgacha, lekin 3 oydan katta yoki tana vazni 5 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarga preparat faqat m/i yuboriladi. Preparatni qo‘llash davomiyligi 3 kundan oshmasligi kerak. Inyeksiya uchun yuboriladigan eritma tana haroratida bo‘lishi lozim. 1 g dan ortiq dozalar t/i yuborilishi kerak. Qarshi shok terapiyasini o‘tkazish uchun sharoitlar mavjud bo‘lishi zarur. Arterial bosimning keskin pasayishining eng ko‘p uchraydigan sababi inyeksiya tezligining juda yuqoriligi bo‘lib, shu sababli tomir ichiga yuborish sekin (1 ml/min dan oshmagan tezlikda), bemor "yotgan" holatda, arterial bosim, yurak urish soni va nafas olish soni nazorati ostida amalga oshirilishi kerak.
-
Nojo´ya ta´sirlar
Terapetik dozalarda preparat odatda yaxshi ko‘tariladi. Siydik ajratish tizimi tomonidan buyrak funksiyasining buzilishi, oliguriya, anuriya, proteinuriya, interstitsial nefrite, siydikning qizil rangga bo‘yalishi. Allergik reaksiyalar: eshakemi (shu jumladan, kon’yunktiva va burun-halqum shilliq qavatlarida), angionevrotik shish, yomon sifatli ekssudativ eritema (Stivens-Djonson sindromi), toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi), bronxospastik sindrom, anafilaktik shok. Qon hosil qiluvchi organlar tomonidan agranulositoz, leyopeniya, trombotsitopeniya. Boshqalar: arterial bosimning pasayishi. Mahalliy reaksiyalar: mushak ichiga yuborilganda yuborish joyida infiltratlar bo‘lishi mumkin.
-
Farmakologik xususiyatlari
Analgezik narkotik bo‘lmagan vosita, pirazolon hosilasi, tsiklooksigenazani neselektiv bloklaydi va araxidon kislotasidan prostaglandinlar hosil bo‘lishini kamaytiradi. Og‘riq ektra- va propriyotseptiv impulslarini Goll va Burdax tolalari bo‘ylab o‘tishini to‘sadi, talamik og‘riq sezgirligi markazlarining qo‘zg‘aluvchanlik chegarasini oshiradi, issiqlik chiqarilishini ko‘paytiradi. O‘ziga xos xususiyati yallig‘lanishga qarshi ta’sirining ahamiyatsiz darajada ifodalanganligi bo‘lib, bu suv-tuz almashinuviga (natriy va suv ionlarining ushlanishi) va me’da-ichak yo‘llari shilliq qavatiga kuchsiz ta’sir ko‘rsatadi. Analgezik, isitmani tushiruvchi va biroz spazmolitik (siydik va o‘t chiqaruvchi yo‘llar silliq mushaklariga nisbatan) ta’sir ko‘rsatadi.
-
Maxsus ko'rsatmalar
5 yoshgacha bo‘lgan bolalarni va sitostatik dori vositalarini qabul qilayotgan bemorlarni davolashda natriy metamizolni faqat shifokor nazorati ostida qabul qilish kerak. Nojo‘ya ta’sirlar juda kam uchraydi, biroq preparatni vena ichiga yuborgandan so‘ng anafilaktik shok rivojlanish xavfi nisbatan yuqori. Atopik bronxial astma va pollinoz bilan kasallangan bemorlarda allergik reaksiyalar rivojlanish xavfi oshgan. Natriy metamizolni qo‘llash fonida agranulositoz rivojlanishi mumkin, shuning uchun sababsiz harorat ko‘tarilishi, titroq, tomoq og‘rig‘i, yutishda qiyinchilik, stomatit, shuningdek, vaginit yoki proktit belgilari paydo bo‘lsa, preparatni darhol to‘xtatish zarur. Preparatni uzoq muddat (bir haftadan ortiq) qo‘llashda periferik qon manzarasi va jigar funksional holatini nazorat qilish zarur. Qorin sohasidagi o‘tkir og‘riqlarni bartaraf etish uchun (sabab aniqlanmaguncha) qo‘llash mumkin emas. Mushak ichiga yuborishda uzun igna ishlatish zarur. Metabolit ajralishi natijasida siydikning qizil rangga bo‘yalishi mumkin. Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanishi Homiladorlikning I va III trimestrida preparatni qo‘llash mumkin emas. Homiladorlikning II trimestrida preparatni faqat onaga kutilayotgan foyda homilaga bo‘lgan potentsial xavfdan ustun bo‘lsa, qo‘llash mumkin. Preparat bilan davolash davrida emizishni to‘xtatish kerak. Transport vositalarini va yuqori diqqatni talab qiluvchi mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Dori vositasining nojo‘ya ta’sirlarini hisobga olgan holda, davolash davrida transport vositalarini boshqarishda va yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalarni talab qiluvchi boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur. Preparatni bolalar uchun yetib bo‘lmaydigan joyda saqlash va yaroqlilik muddati tugaganidan so‘ng ishlatmaslik kerak.